Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary elimizde avtokólik ónerkásibi álsiz damydy. Daıyn mashına shyǵaratyn zaýyttar bolmady. Avtokólikter negizinen shetelden ákelindi, al otandyq óndiris suranysty qamtamasyz ete almady.
2000-jyldardyń basynan bastap, Qazaqstanda avtomobıl ónerkásibi júıeli túrde damı bastady. 2003 jyly elimizde alǵashqy otandyq avtomobıl qurastyryldy. Osy kezeńnen bastap memleket salany jan-jaqty damytý is-sharalaryn qolǵa aldy. 2010 jyldan beri qaraı avtomobıl ónerkásibi jandandy. Birneshe iri zaýyt iske qosylyp, jeńil jáne kommersııalyq kólikter shyǵaryla bastady. Nátıjesinde, óndiris kólemi eselep artty, myńdaǵan jańa jumys oryndary ashyldy, otandyq avtomobılderdiń ishki naryqtaǵy úlesi ósti.
Máselen, 2010 jylǵy mamyrda iske qosylǵan «Allıýr» zaýyty búginde elimizdegi eń iri avtoóndiris ornyna aınaldy. 3 500 adam eńbek etetin alpaýyt kásiporyn 15 jyldyń ishinde 500 myńǵa jýyq avtomobıl óndirdi. Zaýyt búgingi tańda «JAC», «Chevrolet», «Kia», «Jetour», «Skoda», «Hongqi» avtomobılderin jasap shyǵarady. Kásiporynnyń jyl sanap óndirisi keńeıip, áleýeti artyp keledi. Máselen, «Allıýr» 2019 jyly 26 myńǵa jýyq avtokólik qurastyryp shyǵarsa, bul kórsetkish 2020 jyly 40 myńnan asty. Al 2021 jyly avtozaýyt 60 myńnan astam kólik qurastyryp shyǵarady.
2024 jyly zaýytta birqatar iri jobalar iske asyryldy. «Chevrolet» kólikteriniń qataryna «Onix» qosyldy. Atalǵan jobaǵa 33,7 mıllıard teńge ınvestısııa salynyp, qosymsha 400 jumys orny paıda boldy. Qostanaı avtozaýytynyń ishki naryqtaǵy úlesi búginde 60 paıyzdan asyp otyr.
«Allıýrdyń» syrtynda, Qostanaıda qazan aıynda «Kia Qazaqstan» zaýyty iske qosyldy. Otandyq avtoónerkásiptiń damýyna tyń serpin qosqan aıtýly kásiporynnyń ashylý rásimine Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev telekópir arqyly qatysyp, ótken jyly mashına jasaý salasyna 290 mlrd teńgeden astam ınvestısııa tartylǵanyn aıtty. «Al bıyl jyl basynan beri osy salaǵa 178 mlrd teńge qarajat salyndy. Aýqymdy is-sharalardyń nátıjesinde bul baǵytta birqatar tabysqa qol jetkizdik. О́tken jyly elimizde 145 myńnan astam kólik shyǵaryldy», dedi Prezıdent.
«Kia Qazaqstan» zaýytyna salynǵan ınvestısııa kólemi – 131,5 mlrd teńge. Kásiporyn jylyna 70 myń kólik óndiretin bolady. О́nimderi el kóleminde, odan tys Ortalyq Azııa, EAEO elderine satylady.
Zaýyttyń bas dırektory Kım De Kıdiń aıtýynsha, keleshekte birte-birte jergilikti ónimniń úlesi arta túsedi. Korporasııa Qostanaıdyń tól óndirisin damytý maqsatynda Koreıadan arnaıy avtokomponent óndirýshilerdi aldyrtqan. Munyń syrtynda óndiriske «Glovis» logıstıkalyq kompanııasyn tartyp otyr.
«Bizdiń korporasııa Qostanaıda óz tarıhynyń jańa bir belesin bastady. Tyń tehnologııamen jumys isteıtin múmkindikter men tájirıbege ıe 1500-den astam adamnan turatyn qýatty komanda quryp jatyrmyz. Bizdiń korporasııada jumysshylardy Koreıadaǵy «Kia» zaýyttaryna taǵylymdamaǵa jiberý arqyly mamandardy damytý júıesi qalyptasqan. Mundaǵy jumysshylar tikeleı «Kia» mamandarynan tájirıbe alyp, joǵary tehnologııalyq úderisterdi meńgeretin bolady. «Kia» shtab-páteri óz tarapynan tájirıbe almasý jáne qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý úshin kóptegen ınjenerdi Qostanaıdaǵy zaýytqa jiberip otyrady. Aldaǵy ýaqyta Qostanaı oblysynyń ákimdigi Indýstrııalyq aımaqta avtokomponent óndirisin damytatyn lokalızasııalyq ortalyq ashýǵa daıyndalyp jatyr. Mundaı aýqymdy jobadan «Kia» korporasııasy da shet qalmaıdy. Biz Koreı elinen kóptegen avtokomponent óndirýshilerdi shaqyryp, osy jerde óz óndirisimizdi ashamyz. Bul jerde shyqqan ónimder «Kia Qazaqstan» zaýytyna jóneltiletin bolady. Biz qajetti óndiristik deńgeıge jetý maqsatynda jáne Qazaqstanda avtokomponentter óndirisin qolǵa alyp, lokalızasııany damytý baǵytynda el zańnamasyna sáıkes barlyq avtoóndirýshilermen úılesimdi áriptestik qarym-qatynas ornatýdy josparlap otyrmyz. О́ndiristi «Sorento» modelinen bastamaqpyz. Al kelesi jyldyń qańtar aıynan jańa «Sportage» modelin shyǵara bastaımyz. 2026 jyly taǵy bir jańa avtokólik modelin shyǵarý josparda bar», deıdi Kım De Kı.
Erkebulan Aldanysh – zaýyttyń dánekerleý sehynda aǵa dánekerleýshi. Sehta bir aýysymda 125 adam jumys isteıdi.
«Eki aýysymdyq jumys rejiminde jylyna 50 myń shanaq qurastyramyz. Iаǵnı saǵatyna shamamen 16 shanaq jasap shyǵaramyz. Al kásiporyn tolyq óndiristik qýatyna kóshken soń, bul meje 70 myńǵa deıin artady. Sehtaǵy óndiristik jelilerdiń 58%-y avtomattandyrylǵan. 41 dánekerleý roboty jumys istep tur. Jalpy, negizgi jelilerdiń 96 paıyzy avtomatty rejimde jumys isteıdi. Robottar shanaqtyń qańqasy men negizgi súıekterin dánekerleıdi. Al qol jumysyn qajet etetin jelilerde bizdiń mamandar shanaqtyń ortalyq, artqy bóligin, aldyńǵy, artqy edenin, sol jaq jáne oń jaq dońǵalaq beldemesi sııaqty qosalqy toraptardy dánekerleıdi. Dánekerleýshilerdiń jumysynan keıin shanaq boıaý sehyna kiredi», deıdi bas dánekerleýshi.
Aldaǵy jyldary óńirde avtomobıl salasyn odan ári damytý kózdelip otyr. О́ndiris kólemin ulǵaıtý jáne jańa modelderdi shyǵarý, elektrli jáne ekologııalyq taza kólikterdi óndirýdi jolǵa qoıý, óndiristiń jergilikti úlesin arttyrý, eksport geografııasyn keńeıtý, ınnovasııalyq jáne sıfrlyq tehnologııalardy engizý tárizdi qat-qabat mindetter tur. Mamandar atalǵan mindetterdi iske asyrý salanyń uzaqmerzimdi ári turaqty damýyn qamtamasyz etedi dep otyr.
Qostanaı oblysy
