Bilim • 19 Jeltoqsan, 2025

Sapaly bilim qoǵamdy alǵa jeteleıdi

1370 ret
kórsetildi
21 mın
oqý úshin

Elimizde orta bilim salasyndaǵy irgeli isterdiń barlyǵy – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń júrgizgen júıeli reformalarynyń naqty nátıjesi. El Prezıdentiniń bilim sapasyna, ustazdar eńbegine, bala qaýipsizdigine erekshe qamqorlyq kórsetýiniń astarynda tereń ómirlik mıssııa jatyr. Ol – bilim arqyly ult sapasyn arttyrýǵa degen baǵdar. Mektep ınfraqurylymynyń qarqyndy damýy, sondaı-aq sıfrlyq ınfraqurylymdy damytý jumysynyń belsendiligi bul salaǵa degen erekshe yqylastyń aıǵaǵy.

Sapaly bilim qoǵamdy alǵa jeteleıdi

Innovasııalyq transformasııa

Bıyl elimizdiń oqý-aǵartý salasyn­daǵy ınfraqurylym belsendi jańalan­dy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen júzege asyrylyp jatqan «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda 460 myń orynǵa arnal­ǵan halyqaralyq standartqa negizdel­gen 217 jańa mektep salynyp jatyr. Bul ınnovasııalyq bilim oryndarynyń burynǵy tıptik mektepterden kólemi 15–20%-ǵa úlken, tehnıkalyq jabdyqtalý deńgeıi tórt ese joǵary. Barlyq «Kele­shek mektebi» fızıka, hımııa, bıologııa, eńbekke baýlý, mýzyka, horeografııa zaly, STEM-zerthanalary men robottehnıka kabınetteri, kovorkıng jáne sport zaldarymen jabdyqtalǵan.

Infraqurylymdy jańǵyrtý jańa qurylyspen birge eski mektepterdi jón­deýmen jalǵasty. El Prezıdentiniń tap­syrmasymen úsh jylda 1300 mektepti biryńǵaı zamanaýı formatqa kóshirýdi maqsat etetin renovasııa baǵdarlamasy qarqyndy júrdi. Mektepterdi renovasııalaý eski ǵımarattardy jańartý­men birge balalar úshin zamanaýı bilimniń ortaq keńistigin qalyptastyrýdy maq­sat etedi. Baǵdarlama aıasynda eski mek­tep­terdegi kitaphanalar, ashanalar, sport zaldary qaıta jóndelip, qaýipsizdik júıe­leri retteldi. Osy jyly renovasııa baǵ­darlamasymen 190 myń oryndyq 245 mektep jańartyldy.

Jemqorlardan tárkilengen qarajat ta oqýshylardyń qajetine jumsalyp jatyr. Memleket basshysynyń tapsyrmasy­men qurylǵan Bilim ınfraquryly­myn qoldaý qory qarajaty esebinen 86 myń oryn­ǵa laıyqtalǵan 77 mekteptiń qury­ly­sy aıaqtaldy. Bul mektepterdiń basym bóligi demografııasy joǵary, oqýshy­lar sany kóp Almaty, Túrkistan, Qyzyl­orda, Jambyl oblystary men Astana qalasyn­da ornalasqan.

Memleket basshysy orta bilim sala­synyń aldyna qoıyp otyrǵan bas­ty min­dettiń biri – qala men aýyl mek­tep­te­riniń arasyndaǵy alshaqtyqty joıý. Osy maqsatta jyl saıyn 1000 mektepke jóndeý júrgizilip, pándik kabınetter jabdyqtalady. Mekteptegi qaýipsizdik jaǵ­daılary da qatań baqylaýda. Keıingi 3 jylda 4000-nan astam aýyl mektebiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jańar­tylyp, 2000-nan astam jaratylystaný-matematıka baǵytyndaǵy zamanaýı zerthana jabdyqtaldy. Bıyl 1000-nan astam aýyl mektebi kúrdeli jóndeýden ótip, 1176 zamanaýı pándik kabınet iske qosyldy.

Erekshe atap ótetin jaǵdaı – 217 «Kele­shek mektebiniń» 84-i, qaıta jóndeý­den ótetin 1300 mekteptiń 820-sy aýylda ornalasqan. Bul – qala men aýyl balalary arasyndaǵy bilim teńsizdigin joıýdaǵy alǵashqy qadam. Bunymen qosa Oqý-aǵar­tý mınıstrligi tarapynan shaǵyn jınaq­ty mektepter men aýyl mektepterindegi bilim sapasyn, bilim mazmunyn, kadrlyq qamtamasyz etý, qaýipsizdik máseleleri­ne baılanysty strategııalyq qadamda­ry jasaldy. Sonyń nátıjesinde bıyl aýyl oqýshylarynyń respýblıkalyq olımpıadaǵa qatysý deńgeıi 4,8%-ǵa jetti.

2020 jyldan beri elimizde 1,1 mln oqý­shyǵa arnap 1242 jańa mektep salyn­ǵan. Sodan beri ınfraqurylymdy jańǵyr­týǵa baǵyttalǵan is-sharalar úsh aýysym­­dy mektepter sanyn 4 esege, apatty mek­tep­terdi 2,5 esege, oryn tapshylyǵyn ­­4 esege qysqartýǵa múmkindik berdi. ­Eski mek­tepterdi jańǵyrtý jáne jańa mek­tep­terdi salý – memleket tarapynan demo­gra­fııalyq ósimge negizdelgen oqýshy ­orny tapshylyǵy máselesin sheshýdegi júıeli jumystyń nátıjesi.

 

Jeńimpazdardy yntalandyrý

Bıyl orta bilim salasy úshin tarıhı jyl boldy. Onyń jarqyn dáleli – halyq­aralyq olımpıadalardaǵy oqýshylary­myzdyń salmaqty jeńisteri. Jyl basynan beri 1657 oqýshy 36 halyqaralyq olımpıada men baıqaýǵa qatysyp, 922 medal jeńip aldy. Jyl basynan beri zııatker jastardyń qorjynynda 177 altyn, 329 kúmis, 416 qola medal bar. Sonymen qatar otandyq oqýshylar geografııa páninen ekinshi oryn aldy, hımııadan úsh márte chempıon atandy, ǵylymı fızıkadan absolıýtti chem­pıon boldy, Balqan matematıkalyq olım­pıadasynda ekinshi jyl qatary­nan úzdik úshtikten kórindi. Olımpıa­daǵa qatysqan árbir ekinshi oqýshymyz bilim nátıje­sin kórsetti. Qazaqstan tórt jyl qatary­nan halyqaralyq STEM – bilim baǵytyn­da kóshbasshy. Buǵan dálel – «Almaty-Medeý» zııatkerlik mektebi koman­dasynyń tórt dúrkin álem chem­pıo­ny atanýy. «First Global Challenge» álemdik robottehnıka chempıonatynda bizdiń ­komanda 190 elden kelgen qarsylasta­ryn jeńip, tórt jyl qatarynan bas júldeni ıemdenip keledi.

jen

Osy jyly Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyqaralyq pán olım­­pıadalary jeńimpazdary men júl­degerlerin Aqordada marapattady. Búginde Qazaqstan – olımpıada jeńimpazda­­ryn yntalandyrý tájirıbesi bar sanaýly elderdiń qatarynda. El Prezıdentiniń bas­tamasymen 2022 jyldan beri elimizde halyqaralyq olımpıada júldegerle­rine qarjylaı syıaqy taǵaıyndalyp keledi. Bıyl olımpıada júldegerleri men olardyń tálimgerlerine jalpy somasy 100 mıllıon teńgeden astam birjolǵy syıaqy berildi. Endi keler jyldan bas­tap Prezıdent tapsyrmasymen halyqara­lyq bedeldi pándik olımpıadalarmen qatar halyqaralyq ǵylymı baıqaýlarda altyn, kúmis jáne qola medal alǵan oqýshylar­ǵa da memlekettik syıaqy beriledi. Bul sheshim de jastardy ǵylymǵa erekshe yntalandyrady dep senemiz.

 

Ustazǵa qurmet

Bıyl halyqaralyq «TALIS 2024» zert­teýiniń nátıjeleri elimizde pedagog­terdiń eńbek jaǵdaıy jaqsaryp, bilim salasyndaǵy memlekettik saıasattyń tıim­diligin kórsetti. Bul – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń pedagogterdiń eńbegin baǵalaý­ǵa, qurmetteýge baǵyttal­ǵan zańnamalary men reformalarynyń nátı­jesi. Zert­teý­de Qazaqstan «pedagog eńbegi baǵalana­dy» dep esepteıtin elder­diń qatarynda ekinshi orynda. Elimiz muǵalimderdiń jalaqy­ǵa qanaǵat­taný deńgeıi joǵary bes eldiń qatarynda. Bul tizimde Qazaqstanmen birge Bolgarııa, Kolýmbııa, Rýmynııa, Qytaı bar. 2018 jyly jalaqyǵa kóńili tolatyn muǵalimderdiń úlesi nebári 39% bolsa, byltyr bul kórsetkish 71%-ǵa jetti.

Aptalyq júktemeniń 50 saǵattan 36 sa­ǵatqa deıin qysqarǵany ustazdar eńbe­giniń nátıjeliligine oń áser etti. Búginde muǵalimderdiń ákimshilik júk­temesi azaıdy, olar bala oqytýǵa jáne ata-analar­men jumysqa kóbirek ýaqyt bóle bas­tady. Nátıjesinde, muǵalimderdiń maman­dyǵymen jáne eńbek jaǵdaıymen qana­ǵattaný deńgeıi de aıtarlyqtaı ósip, muǵa­limderdiń 95%-y jumysyna kóńili tola­tynyn habarlaǵan.

Pedagog mamandyǵynyń qoǵamdaǵy bedeli de nyǵaıdy. Otandyq pedagogter­diń 82%-y ózderiniń eńbegi qoǵamda baǵala­nady dep sanaıdy, al 73%-y óz eńbek­terin buqara­lyq aqparat quraldary, 58%-y s­aıa­­­sat­kerler baǵalaıdy dep esepteı­di. ­Sony­­men qatar elimizde magıstr dárejesi bar peda­gog­terdiń úlesi úsh ese ósip, ­11%-ǵa jetti. Halyq­aralyq zertteý mekteptegi ­klı­­mat­tyń jaqsarǵanyn da erekshe atap ótken.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ustazdarǵa qamqorlyǵy erek­she. Prezıdent bilim salasyndaǵy ǵy­lymnyń rólin aıqyndaı otyryp, peda­gogterdiń kásibı mártebesi men sapalyq quramyn júıeli qalyptastyrýdyń stra­­tegııalyq mańyzyn únemi alǵa tar­­tady. Qazir muǵa­limderdiń biliktilik sanaty, attes­tat­taý, bilim sapasy erejelerine taldaý júr­gizý, zerdeleý jumystary jalǵasyp jatyr. Bilim mazmunyn eńbek naryǵyna sáıkestendirý úshin muǵalimniń bilim sapasyn jaqsartý baǵytynda keshendi saraptama jumysy bastaldy.

Búginde respýblıkada 23 myń­ǵa jýyq bilim uıymynda shamamen 600 myń pedagog jumys isteıdi, 5 mıl­lıon 900 myńnan astam bala bilim alyp jatyr. «Pedagog mártebesi týraly» zań qabyldanǵannan beri mektep muǵa­limderiniń jalaqsy eki ese ósti. Mektepke deıingi uıymdardyń pedagogteriniń jala­qysy 30% artty. Kolledjderdegi óndi­ristik bilim be­retin sheberlerdiń jalaqysy 35% ósti. Sonymen qatar qosymsha aqy, bir­jol­ǵy tólemder engizildi. Muǵalimderdiń eńbek demalystary 45 kúnnen 56 kúnge uzartyldy. Prezıdenttiń qoldaýymen 5 ustaz «Qazaqstannyń Eńbek Eri», 95 ustaz «Qazaqstannyń eńbek sińirgen ustazy» ataǵyna ıe boldy.

Elimizdegi pedagogterdiń sapalyq quramy 45,8%-dy quraıdy. Búgingi kúnge pedagogterge jalpy qajettilik 5 myń 413-ti quraıdy, onyń ishinde 2506 nemese 54% muǵalim aýyl mektepterine jetpeıdi. Búginde bilim salasynda matematıka (1069) bastaýysh synyptary (751), orys tili jáne ádebıeti (635) fızıka (382), hımııa (340) pánderiniń muǵalimderi­ne degen qajettilik bar. Oqý-aǵartý mınıstrligi­niń aldynda turǵan reformalarda endi osy máselege ekpin salynatyn bolady.

 

Jasandy ıntellekt jobalary

Bıyl orta bilim standarttaryna jasandy ıntellekt elementterin engizý, qu­zyrettilikke negizdelgen tásilderdi paıdalaný jáne STEM baǵyttaryn ıntegrasııalaý jumystary bastaldy. Sonyń aıasynda jańa oqý jylynan bastap oqý úderisine jasandy ıntellekt elementteri kezeń-kezeńi­men engizile bastady. 1–4 synyptar­daǵy «Sıfrlyq saýattylyq» páni «Sıfr­lyq saýattylyq jáne jasandy ıntellekt», 5–11 synyptardaǵy «Informatıka» páni «Informatıka jáne jasandy ıntellekt» pánderine transformasııalanyp jatyr. Osy pánderdiń oqý baǵdarlamalary qazirgi tańda saraptamadan ótip jatyr. Orta bilim júıesinde jasandy zerdeni qoldanýdyń etıkalyq standarty da bekitildi.

Mınıstrlik janynan IT salasyn­daǵy sarapshylardyń basyn qosatyn Bilim salasyna jasandy ıntellektini engizý jónin­degi jumys toby quryldy. Top quramyna mınıstrlikke qarasty uıymdar, kolledjder men mektepterdiń sarapshylary ­IT-kompanııalar men startap jobalar­dyń jetekshileri, táýelsiz sarapshylar kirdi. Qazirgi ýaqytta jumys tobynyń qyzme­tin uıymdastyrýǵa ar­nalǵan jol kartasy ázirlendi. Endi jumys tobynyń múshe­leri salalyq zańnamaǵa usynystar daıyn­dap, qanatqaqty joba­lardyń tıimdiligin ­taldaıdy.

Búginde Astana qalasyndaǵy №107 ­mektepte jasandy ıntellekt negizin­degi mektep modelin engizý boıynsha qanatqaqty joba júzege asyp jatyr. Mektep ázirge «Alaqan», «Protector AI», «AI Mektep», «AI Kitap», «Roqed» sııaqty júıelermen jumys isteıdi. Matema­tıka men qazaq tili pánderiniń 5 synyp­taǵy mazmuny jasandy ıntellektige sáıkes zerdelenip jatyr. Jasandy ıntellekt muǵalimderge ádis­temelik qural daıyndaýǵa kómektesedi. Qazir osy baǵytta usynystar jasalyp jatyr.

Aldaǵy ýaqytta joǵary sapaly sıfr­lyq oqý materıaldaryn, onlaın kýrs­tardy jáne bilim platformalaryn jasaý isi qarqyn alady. Ustazdarǵa qajetti daǵdylardy berý isi de kesheýildemeýi qajet. Osy maqsatta «Jasandy ıntellekt kómegimen oqytý: generatıvti modelder jáne promt-ınjınırıng óneri» ­atty onlaın-kýrs daıyndaldy. Bul kýrs – «О́r­leý» biliktilikti arttyrý ult­tyq orta­lyǵy» aksıonerlik qoǵamy men IýNESKO-nyń birlesken ónimi.

Mekteptegi oqý úderisine jasandy ın­tellektini kiriktirý munymen shektel­meı­di. Sıfrlyq resýrstarǵa qoljetimdilik­ti qamtamasyz etý baǵytynda Oqý-aǵartý mınıstrligi jergilikti atqarýshy organdarmen birlese otyryp bilim salasyna qajetti startap jobalardy saralaıtyn bolady. Usynylatyn startap jobalar qaýipsiz­dik jáne bilim uıymdarynyń ákimshilik-basqarýshylyq úderisin ońtaılandyrý sheshimderine sáıkes irikteledi.

Sonymen qatar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Qazaq Digital Mektebi» jobasy aıasynda da birqatar is-shara kesheni iske asyrylady. Pılottyq óńirler retinde Soltústik Qazaqstan, Qostanaı, Aqmola, Pavlodar, Batys Qazaqstan, Aqtóbe, Shyǵys Qazaqstan oblystary anyqtaldy. Joba aıasynda mektepter úshin jaratylystaný-matematıkalyq jáne qoǵamdyq-gýmanıtarlyq baǵyttar­daǵy negizgi pánderdi sapaly oqytý úshin sıfrlyq platforma daıyndalatyn bolady. Oqý úderisi jasandy ıntellekt tárbıeshilermen birge júredi. Ol úshin shaǵyn jınaqtalǵan mektepter tıisti jab­dyq­tarmen jáne ınternet jelisimen qam­tylady. Jobany iske asyrýdy 2026–2027 oqý jylynan bastaý josparlanyp otyr.

 

Bala qaýipsizdigi

Bıyl Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen bala­lar­dyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan júıeli ári naqty is-shara­­lar qabyldanyp, bala quqyn qorǵaýdy kú­sheıtetin 6 negizgi zań kúshine endi. Bul zańdar balalardyń ómirine, densaýly­ǵyna, psıhologııalyq saýlyǵyna tónetin qaýip-qaterlerdiń aldyn alý tetikterin zań­namalyq deńgeıde bekitti.

Sonyń ishinde kámeletke tolmaǵan­darǵa qatysty aýyr jáne asa aýyr sıpat­taǵy qylmystar úshin jaýapkershilik kúsheı­tildi. Endi mundaı qylmystyq isterdi tatýlasý arqyly toqtatýǵa zań­men tyıym salyndy. Sonymen qatar balalarǵa qatysty jasalǵan eń aýyr qylmystar úshin ómir boıyna bas bostandyǵynan ­aıyrý jazasy engizildi.

Elimizde alǵash ret býllıng pen kıberbýllıng úshin ákimshilik jaýapkershi­lik belgilendi. Sondaı-aq pedagogter men áleý­mettik sala qyzmetkerleri kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty zańsyz áreket­terdi ýaqtyly quqyq qorǵaý organdaryna habarlamasa, ózderi de ákimshilik jaýapkershilikke tartylady. Osy jyldyń basynan bastap osy bap boıynsha 404 is tirkelip, 238 jaǵdaıda aıyppul salyndy. Bul – zańnamanyń naqty iske asyrylyp jatqanyn jáne qoǵam tarapynan balalar qaýipsizdigine degen jaýapkershilik artqanyn kórsetedi.

Bıylǵy alǵashqy 11 aıda «111» bir­yń­ǵaı baılanys ortalyǵyna 119 myń­nan astam ótinish kelip tústi. 20 óńirde Psıho­logııalyq qoldaý ortalyǵy qurylyp, olar jyl basynan beri 35 myńnan astam bala men ata-anaǵa kómek kórsetti. Bas prokýratýra­nyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń dere­gine súıen­sek, osy jyldyń 11 aıynda balalar­ǵa qatys­ty jasalǵan qylmystyq quqyq buzýshy­lyqtar sany byltyrǵy osy kezeń­men salys­tyrǵanda 2,3%-ǵa, al kámeletke tol­ma­ǵandarǵa (jynystyq) qatysty quqyq­buzýshylyqtar 17,9%-ǵa tómendedi.

Bilim salasynda balalardy qorǵaý ba­ǵytynda 1 qyrkúıekten bas­tap barlyq mektep pen kolledjde «DosbolLIKE» otandyq antıbýllıngtik baǵ­darlamasy engizildi. Baǵdarlama balalar arasyndaǵy býllıng oqıǵalaryn azaıtýǵa, bilim uıymdarynda ózara syı­lastyq, qoldaý jáne qaýipsiz orta qalyp­tastyrýǵa baǵyttalǵan. Bala quqyn qorǵaý maqsatynda qamqorshylyq organdaryndaǵy qyzmetkerler sany ­3,3 esege ósti. Balalardyń quqyn qor­ǵaý­ǵa arnalǵan jańa basqarmalar qurylyp ­jatyr.

 

Áleýmettik qoldaý men sapa monıtorıngi

О́ńirlerde balalardyń ómir súrý sapasyn arttyrý jáne qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin bıylǵy 1 qyrkúıekten bastap balalardy tamaqtandyrýdyń jańa standarty qabyldandy. Bul standart halyqaralyq talaptarǵa saı jáne balalarǵa qaýipsiz, sapaly jáne teńgerimdi tamaqtanýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Osy oqý jylynda 1,7 mıllıonnan astam oqýshy tegin tamaqpen qamtyldy. «Jalpyǵa birdeı bilim» qory arqyly osal sanattaǵy 500 myńǵa jýyq oqýshyǵa 25,3 mlrd teńge kóleminde kómek kórsetildi. Bul qarajat esebinen balalarǵa oqý qu­raldary, mektep formasyn alyndy.

Barshaǵa belgili elimizde orta bilim tegin. Osy negizde jan basyna shaqqandaǵy qarjy mehanızmi engizildi. Tipti 900-ge jýyq jekemenshik mektepter úshin de memlekettik tapsyrys júzege asyrylady. Bastaýysh synyptarda oqýshylarǵa bir mezgil tegin ystyq tamaq beriledi. 1–11 synyptarda balalar tegin oqýlyqtar­men qamtamasyz etilgen. Mektepterde qosymsha sabaqtar men úıirmeler de tegin. Bilim ordasynda­ǵy osy úıirmeler men seksııalarǵa bıyl ­2,2 mıllıon oqýshy qatysty. Keıingi eki jyl ishinde bul kórsetkish shamamen 38%-ǵa ósti. Jyl saıyn ata-analardyń tegin bilim qyzmetine degen senimi artyp keledi.

Elimizde muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý da aqysyz negizde júzege asyrylady. 5–11 synyptarda oqıtyn 285 myń turmysy tómen shańyraqtardyń balasy bir rettik ystyq tamaqpen qamtyldy. Qala mektepterinde mektep oqýshylary úshin qoǵamdyq kólikterde qatynaý tegin. Shaǵyn jınaqty mektepterde balanyń mektepke qatynaýy tegin. Bıyl múmkindigi shekteýli balalarǵa da laıyqty kómek kórsetildi. 1–4 synyptardaǵy 51 myń oqýshyǵa, 5–11 synyptardaǵy 44 myń oqýshyǵa oqý quraldary, ońaltýǵa arnalǵan tehnıkalyq quraldar berildi. Munyń barlyǵy – bilim salasyndaǵy nátıjeli áleýmettik saıasattyń kórinisi.

Al 2026 jyldan bastap elimizde balalardy qoldaý men damytýǵa baǵyttal­ǵan barlyq is-sharany biriktiretin «Qazaq­stan balalary» atty biryńǵaı ulttyq baǵdarlama iske qosylady. Bul baǵdar­lama balanyń ómir jolynyń barlyq keze­ńin qamtıtyn keshendi ulttyq strate­gııa­ǵa aınalmaq. Bilim alýshylardyń bilim jetistikterin monıtorıngten ótkizý – bilim sapasyn baǵalaýdyń ulttyq júıesiniń mańyzdy quramdas bóligi. Bıyl da osy is jalǵasyn tapty. Osy jyly 4 jáne 9-synyp oqýshylarynyń fýnksıonaldyq saýattylyǵyn, ıaǵnı bilim men daǵdylardy naqty ómirlik jaǵ­daılarda qoldanýyn, sondaı-aq ana­lıtıkalyq jáne logıkalyq oılaýdy damytýdy baǵalaý úshin monıtorıng júrgizildi. Jalpy, mektepterde testileý jyl saıyn oqý jylynyń ekinshi toqsanynda saýattylyqtyń úsh baǵyty boıynsha (oqý, matematıkalyq jáne jaratylystaný saýattylyǵy) elektrondy formatta ótkiziledi. Monıtorıng kezinde bilim uıymdarynyń 25%-y qamtyldy. Mo­nıtorıng nátıjelerine sáıkes mektepter ádistemelik kómek alady jáne bilim sapasyn jaqsartý boıynsha usynystar ázirlenedi.

Sonymen qatar Oqý-aǵartý mınıstr­ligi 2023–2024 jyldary mektep oqýshy­lary­na arnalǵan ulttyq baǵalaý qura­lyn jetildirý maqsatynda Halyqara­lyq saraptama jáne sertıfıkattaý ǵyly­mı zertteý ortalyǵynan (Research Centre for Examination and Certification RCEC, Nıderland) halyqaralyq akkredıtasııadan ótti. Bul uıymmen ekijyldyq yntymaqtastyq barysynda ulttyq baǵa­laý quralyn akkredıtteýdiń jeti kezeńi júzege asyryldy, olar baǵalaý júıesin ázirleýdi, test suraqtarynyń bazasyn qurýdy, nusqaýlyq ázirleýdi, sıfrlyq platformada testileýdi ákimshilendi­rýdi, halyqaralyq standarttarǵa sáıkes nátıjelerdi taldaýdy qamtydy.             

 

Tobyqtaı túıin

Bıyl elimizdiń oqý-aǵartý salasy úshin tabysty jyl boldy. Bul jyl san­dyq kórsetkishterimen qatar, sapalyq ózgeris­terimen de erekshelendi. Memleket basshy­synyń tapsyrmasymen elimizde apatty ári 3 aýysymdy mektep sany edáýir azaıyp jańa mektepter ashyldy, sıfrlyq ınfraqurylymdy jańǵyrtý isi bastaldy. Muǵalimder men oqýshylardy qoldaýǵa baǵyttalǵan memlekettik saıasattyń tıimdiligi halyq­aralyq zertteýler men olımpıada nátıjeleri arqyly dáleldendi. Biz úshin qazirgi basty mindet – bilim mazmuny men mekteptegi tárbıeniń salmaǵy men tereńdigin arttyrý. Ustazdardyń kóńil kúıi men qoǵamǵa rızashylyǵy olardyń eńbeginiń nátıjesine tikeleı áser etetini sózsiz. Sondyqtan halyqaralyq jarystarda oqýshylar qol jetkizgen jetistikter bilikti de izdenimpaz ustazdar men eńbekqor oqýshylarymyzdyń jetistikteriniń bir parasy ǵana. Biz keler jyly da bilim júıesin odan ári jetildirýge kúsh salamyz. Osylaısha, barlyq oqýshy men ustazǵa teń múmkindik usynatyn, bilim mazmuny eńbek naryǵyna sáıkestendirilgen bilim ekojúıesin qurýǵa umtylamyz.

 

Juldyz SÚLEIMENOVA,

Oqý-aǵartý mınıstri