Qazir «Taza Qazaqstan» shyn máninde tutas ultty biriktirgen jobaǵa aınaldy. Ásirese jastar uıymdary, eriktiler men belsendiler aksııada jıi bas qosyp, qorshaǵan ortany taza ustaýǵa qamqor bolyp júr. Qoǵamdyq dúnıege janashyrlyq bildirýge ejelden mashyqtanǵan úlkender de bul isti quptap, ardagerler uıymdary da tazalaý jumystarynan shet qalmaıdy. Aýyr júkterden bosatylyp, jeńil sharýalarmen aınalyssa da olardyń aksııalarǵa qatysýy jastardyń yntasyn arttyra túsedi. Petropavlda qarttar ásirese «Jeńis parkyn» jınaýǵa, abattandyrýǵa belsene qatysyp, jastarǵa úlgi bola bildi.
Oblystyq ekologııa departamenti sharýalarynyń bir baǵyty – qoqys-qaldyqtardyń zańsyz úıindilerin jasaýmen kúresý. 2025–2026 jyldary qaldyqtardy jónsiz ornalastyrýdyń jolyn kesý jónindegi is-sharalar jospary jasalǵanyna qaramastan, keıbir kásiporyndar ózderi qalaǵan jerlerge ekologııalyq talappen sanaspaı úıindi oryndaryn jasap júr. Departament qyzmetkerleri osyndaı zańsyz úıindilerdi anyqtaýǵa qatysty bıyl 10 ret tekseris júrgizip, kelisilmegen 62 oryndy anyqtady. Bulardy negizinen kimder jasaǵany da anyqtalyp, kinálilerge tıisti sharalar da qoldanyldy.
– О́ńirdiń ekologııalyq ahýalyn jaqsartý maqsatynda 2020 jyly oblystyń ekologııalyq problemalaryn keshendi sheshý jóninde 7 baǵytta Jol kartasy jasalǵan. Ol 15 is-sharany qamtıdy. Sonyń ishinde atmosferany lastaýshy zattardy azaıtý, jasyl beldeýdi damytý, qaldyqtardy zańsyz úıýdiń aldyn alý, sý resýrstaryn saqtaý, radıoaktıvti lastanýdy toqtatý, jer qoınaýyn paıdalanǵanda ekologııalyq talapty buzbaý, qorshaǵan ortanyń jaı-kúıine turaqty monıtorıng júrgizip turý sııaqty sharalar qarastyrylǵan», deıdi departament basshysy Talǵat Sábıev.
Osy Jol kartasynyń aıasynda oblys ortalyǵy men keıbir aýdan ortalyqtarynda turmystyq qatty qaldyqtardy bólek jınaý uıymdastyrylǵan. Atap aıtqanda, oblys ortalyǵynan bólek, Aıyrtaý, Aqqaıyń, Esil, Qyzyljar, Mamlıýt, Taıynsha aýdandarynda qaıtalama shıkizat jınaıtyn kásipkerler jumys isteıdi. Petropavl qalasynda 7 pýnkt qaıtalama shıkizattaryn jınaıdy. Osynyń arqasynda buryn qoqys retinde shashylyp jatatyn tetrapaketter, túrli sýsyndardyń qaptamalary jınalyp, qaıtalama shıkizat pýnktine ótkiziletin boldy.
«Taza Qazaqstan» aksııasy aıasynda joǵary, orta, tipti mektepke deıingi bilim ordalarynda eko-saǵattar ótkizip jatyrmyz. Balalardyń jazǵy demalys lagerlerinde de osyndaı is-sharalar ótedi. Tazalyq uǵymyna jas jetkinshekterdiń qyzyǵýshylyǵy artyp keledi. Qala mańyndaǵy «Alakóldiń» aınalasynda, «Meshan» ormanynyń mańynda árqaısyna 300-ge jýyq adam qatysqan aksııalar uıymdastyrylyp, 2-3 tonnadaı qoqys shyǵaryldy. Mundaı aksııalar aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady», deıdi departament basshysy.
Memleket tarapynan tazalyq máselesine negizinen ekologııa departamenti uıytqy bolsa, jastar arasyndaǵy belsendilik «Assambleıa jastary» arqyly kórinis taýyp otyr. Olar jastar uıymdaryn, oqý oryndaryn únemi ortaq iske jumyldyrady. «Assambleıa jastary» oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Darıǵa Smaıylovanyń aıtýyna qaraǵanda, jastar uıymdary tazalyq senbilikterinde jıi bas qosady.
«Qorshaǵan ortany ózimizge qolaıly etý, tazalyqty qamtamasyz etý – jastardyń otanshyldyq sezimin de arttyrady. Eger aınalamyz tap-taza bolyp, oryndyqtar syrlanyp, gúlder jaınap, aǵashtar jaıqalyp tursa jastar ondaı jerlerde qýana dem alady. Eger bári kerisinshe bolyp, aınalaǵa qoqys shashylyp, gúlder men aǵashtar kútilmeı qobyrap tursa, oryndyqtar syrlanbasa, synyp jatsa – ondaı jerlerdi eshkim de súımeıdi, kútýge de tyryspaıdy», deıdi ol.
2025 jyly ekologııa departamenti qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty 50-ge jýyq tekseris júrgizgen. 82 zań buzýshylyq anyqtalyp, joıýǵa 80 nusqama berilgen. 30 mln teńgeniń aıyppuly salynǵan. Budan bólek, sý, aýa, topyraq, gamma sáýlelendirý boıynsha zertteýler júrgizilgen. 1610 aýa, 147 sý, 9 radıasııa, 3 ret topyraq synamalary alynyp, zerthanalarda saraptalǵan.
«Tazalyq – jalpy halyqtyq iske aınalsyn», degen Memleket basshysynyń talaby Soltústik Qazaqstanda osylaı iske asyp jatyr. Ol turǵyndardyń ómir saltyna aınalyp keledi.
Soltústik Qazaqstan oblysy
