Ol 1943 jyly on segizge tolar-tolmastan maıdanǵa attanǵan. Orys tilin bilmeıdi, qazaq aýylynan shyqqan bala. Biraq tabıǵı zerektigimen tildi de, ózine berilgen komandany da birden meńgerip, soǵystyń qaınaǵan ortasyna túsip júre beredi. II Ýkraın maıdanynyń 91-polkynda mindetin atqarǵan ol qaı kúni qaı qalanyń túbinde soǵysyp, qaı aýyl-selo, qalany alǵandaryn jańylmaı aıtyp bere alatyn. Komandırleriniń shenin ǵana emes, aty-jónderin de jańylmaı jetkizetin. Áńgime aıtqanda jańylmaı kúnine deıin eske túsiretin. Ýkraınany, Chehoslavakııany azat etýge qatysyp, soǵystyń nebir surapyl kúnderin basynan keshken. Joǵary Bas qolbasshynyń atynan 18 ret Alǵyshat alǵan. Birneshe medalmen marapattalǵan.
Soǵystan aman kelgen soń Petropavl pedagogıkalyq ýchılıshesin bitirip, Orman orta mektebinde muǵalim bolyp 33 jyl qyzmet istegen. О́mirlik jary Aısha Saǵyndyqqyzymen ekeýi 9 ul, bir qyz ósirgen. Aǵamyz 15 nemere, 15 shóbere kórip ketti. Balalarynyń bári ózine tartqan aǵash sheberi, sýretshi, ánshi boldy. Saldyrlaǵan aqkóńil jan elge keremet syıly edi. Suhbat alǵan jýrnalısterdi áńgimege qaryq qylatyn. Jadynyń kúshtiligi sondaı, ol 70–80 jyl buryn bolǵan oqıǵalardy kúni keshegideı eske túsiretin. Aqyldy adamdardyń, sheshender men kósemderdiń sózderin jınaǵan 600 bettik syr-kúndeligi de bar eken. Olardyń sózin, uzaq tolǵaýlaryn, aqyl-keńesterin esh jańylmaı, dıktofonǵa jazylǵandaı júıtkitip, aıtyp beretin edi. Endigi mindet – balalary sony kitap qylyp shyǵaryp, búgingi urpaqtyń rýhanı azyǵyna aınaldyrýy kerek. Uzaq jyldar ózge jurt ókilderi kóp qonystanǵan Arhangelka aýylynda turyp, mundaǵy jurtty qazaqylandyryp, salt pen dástúrdi jandandyryp, shúldirlep ketken qazaqtardy týǵan tiline tarta bilgen.
Marqumnyń 100 jyldyǵy S.Muqanov atyndaǵy oblystyq ámbebap kitaphanada atalyp ótti. Onda aqylman qarttyń aldyn kórgen inileri, jerlesteri, shákirtteri estelikter aıtyp, abzal jandy eske aldy. Aqyndar Qabdolla Beıishan men Dıas Aıaǵan arnaý óleńderin oqydy. Arhangelka aýylyndaǵy «Juldyz-aı» hory óner kórsetti. Keshti rýhanı inisi, eńbek ardageri Japar Bárıuly aqsaqal uıymdastyrdy.
PETROPAVL
