MAQSAT – ELBASY TAPSYRMALARYN MÚLTIKSIZ ORYNDAÝ

Úkimet basshysy Kárim Másimov jumys saparymen Soltústik Qazaqstan oblysynda boldy. Kárim Qajymqanuly aldymen Taıyn­sha aýdanyna atbasyn tirep, sharýashylyqtar men kásiporyndardy aralady, eńbek ujymdarymen kezdesti. “Taıynsha-Astyq” JShS-niń sút kesheninde bolyp, jumys barysymen tanysty. Anatolıı Rafalskıı basqaratyn sharýashylyq negizinen eginshilikpen aınalysady. Bıyl 37243 gektar alqapqa dándi daqyldar ósirdi. Maıly daqyldar kólemi de ulǵaıyp, 11704 gektarǵa jetti. Astyq óndirýdiń ozyq tehnologııasyn keńinen qoldanýdyń arqasynda gektar berekeliligi 20-24 sentnerden tómendegen emes. Agroqurylym sońǵy tórt jyldyń ishinde 864 mıllıon teńgeniń tehnıkalaryn satyp aldy. Mal sharýashylyǵy da órkendep keledi. Munda 3700-deı múıizdi iri qara, 600-ge jýyq jylqy ósiriledi. Sút kesheni iske qosylǵaly ónim sapasynyń arta túskeni baıqalady. – Ozyq tehnologııamen jumys jasap jatqandaryńyzdy kórip turmyn. Munyń ózi ónimniń sapasyn jaqsartýmen qatar, básekelestik qabilettigin arttyrýǵa zor múmkindik bereri sózsiz. Keden odaǵyna kirýimiz bárimizge zor mindetter júkteıdi. Osyndaı et, sút fermalaryn jergilikti jer­lerde kóbeıtsek, azyq-túlikten tapshy­lyq kórmeıtin bolamyz. Adamdardyń da suranysy tolyq qanaǵattandyrylady, – deı kelip, Kárim Qajymqanuly dıqan­dardyń saýaldaryna jaýap berdi. Alda jańa egin oraǵy kele jatyr. Elevatorlarda jatqan byltyrǵy astyq ótkizilmese, jaǵdaıdyń qıyndaıtyn túri bar. Osy máseleni sheship berýińizdi ótine­miz. Sosyn astyqty deldaldarsyz – tike­leı satyp alý joldaryn oılastyrmaı bolmaıdy desti. Úkimet basshysy Aýyl sha­rýashylyǵy mınıstri Aqylbek Kúrish­baevqa tapsyrma berip, 400 myń tonna astyqty batys óńirlerge ornalastyrýdy júktedi. Sóziniń sońynda oblysta birneshe elevatordyń salynatynyn, kúzgi rızyqty kidirissiz qabyldaýǵa barlyq jaǵdaıdyń jasalatynyn málimdedi. Bir suraq óńirge Reseıdiń gazyn tartý jaıyna qatysty qoıyldy. K.Másimov tıisti oryndarǵa tap­syrma beriletinin, máseleniń jan-jaqty zerdelenetinin jetkizdi. Taıynshalyqtar atynan sóz alǵan Anatolıı Rasalskıı aýyl turǵyndaryna jasap jatqan udaıy qamqorlyǵy úshin Elbasyna degen aq tilegin joldap, zor densaýlyq, otbasylyq baqyt tiledi. Budan keıin Premer-Mınıstr ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy boıynsha iske qosylǵan et kombınatyna keldi. Onyń jobalyq quny – 5,4 mıl­lıard teńge. Mal men qusty ónerkásiptik bor­daqylaýmen 300-deı adam shuǵylda­na­dy. Qaıta óńdeý jelileri kiretin keshen Eýroodaq standarttaryna negizdelip, et ónimderin satyp alýdan óńdeýge deıingi operasııalar bir mezgilde atqarylady. Úkimet basshysy Soltústik Qazaqstan obly­synyń 2010 jylǵa arnalǵan ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq baǵdarlamasynyń oryndalý barysyn, aldaǵy mindetterdi surastyryp bildi. Aımaq basshysy Serik Bilálov Elbasy tapsyrmasyna sáıkes atqarylyp jatqan ındýstrııalandyrý kartasy jaıly aıtyp berdi. Baǵdarlamanyń jalpy quny 27 mıl­lıard teńgeni qurap, 13 jobany qamtıdy. Onyń 4-i – agroónerkásip kesheni sala­syna, 6-y – máshıne jasaý jáne qu­ry­lys materıaldary óndirisine, 2-i – metal­lýrgııaǵa, 1-i hımııa ónerkásibine tıesili. Jobalar qurylysy kezinde – 900, iske qosylǵanda 1700 adam turaqty jumyspen qamtamasyz etilmek. Bul jobalardyń 9-yn bıyl paıdalanýǵa berý kózdelse, birinshi jartyjyldyqta 6-y iske qosyldy. Qýaty 40 myń tekshe metrlik Obýhov ken orny­nyń synaq-ónerkásiptik óndirisi, qurǵaq kóbik-beton qospalar zaýyty, “Basko” JShS et óndirý kesheniniń ekinshi keze­gi, Aısary ken baıytý fabrıkasy paı­dalanýǵa berildi. Elimiz úshin asa mańyzdy joba “ZIKSTO” AQ-ta júzege asty. Astyq tasymaldaıtyn jańa ónim – vagon-hopperdiń tusaýy Memleket basshysy qa­tysqan telekópirde kesildi. Zaýyt otandyq taýarlar óndirýge beıimdelý, úlestik sal­maǵyn arttyrý jónindegi tapsyrmalardy abyroımen oryndap, vagon qurastyrýdyń tórt túrin ıgerdi. Alda jylyna bir myń jabyq vagon shyǵarý mindeti tur. 2015 jyl­ǵa qaraı bir jarym myńǵa jetpek. Olardyń sapasy Reseı, Ýkraına ónim­deri­nen bir kem emes. О́te mańyzdy jobanyń ómirge joldama alýyna dıqandar asa qýanýly. Byltyr soltústikqazaqstan­dyq­tar bitik astyq ósirgenimen, tasymaldaý asa qıynǵa soqty. Shetten satyp alý tym qym­bat. Endi, mine, qaı jaǵynan bolsyn asa qolaıly hopper-vagondardyń Petro­pavlda jasala bastaýy otandyq ónimderge degen suranysty arttyrary sózsiz. – Prezıdent elimizdi jańa ındýstrııa­lyq-ınnovasııalyq memleketke aınal­dyrý­dyń tyń joldaryn belgilep berdi. En­digi kúsh-jigerdi osy maqsatqa jumyldy­rýymyz qajet. Baǵdarlamalar Úkimettiń turaqty baqylaýynda, – dedi K.Másimov. “Petropavl qurylys materıaldary zaýyty” JShS polıetılen qubyrlaryn jáne qurylymdyq oqshaýlaý panelderin shyǵarý boıynsha úsh jelini iske qosty. Prezıdenttiń elimizdiń jedeldetilgen ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý jos­paryna arnalǵan beınekonferensııa aıasyn­da bul jobanyń tusaýy kesilgen bolatyn. Sodan beri kásiporynnyń qýaty artyp, ónim túrleri molaıa tústi. Premer-Mınıstr osynda bolǵanda polıetılen qubyrlar shyǵaratyn aýmaǵy atshaptyrym sehty asyqpaı aralap kórdi. Úı qurylysyna arnalǵan sendvıch pane­l­der­diń, metall japqyshtardyń beriktigi men tózimdiligine nazar aýdardy. “Byltyr­ǵyǵa qaraǵanda eńbek ónimdiligin 1,3 ese arttyryp, qosymsha 20 adamǵa jumys taýyp berdik. Alty aıda 2016 tonna 700-1000 mıllımetrlik polıetılen qubyrlar jó­nelttik. Suranys mol”, dedi kásiporyn­nyń bas dırektory Aleksandr Kondratov. Úkimet basshysyn “Bıznestiń jol kartasy-2020” baǵdarlamasynyń jergilikti jerlerde oryndalý jaıy da beıjaı qaldyrǵan joq. Bul jóninde halyqty jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bastyǵy Asqar Saqypkereev baıandap berdi. Byltyr bul baǵyt boıynsha 182 joba iske asyrylyp, 4,4 mıllıard teńge jumsalǵan. 11206 adam jumysqa ornalasqan. 5000 adam qaıta daıarlyqtan, kásiptik bilim jetildirýden ótken. Bıyl bul maq­sat­tar úshin 5,5 mıllıard teńge qarasty­ryl­ǵan. Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shy­lyq júıesin qaıta jańǵyrtý men da­my­týǵa 2 mıllıard teńge bólinip, 1625 adam jumyspen qamtylmaq. Respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar joldardy jón­deýge 645 mıllıon teńge qarasty­ryl­ǵan. Áleýmettik jumys oryndary men “Jastar tájirıbesin” uıymdastyrý eki myń jumys oryndaryn tabýǵa kómektesedi. Kárim Qajymqanuly jolaı “Aqbota” bóbekjaıyna soǵyp, búldirshinderdiń bal tilin qyzyqtady. Bilim basqarmasynyń bastyǵy Temirǵalı Ábilmájinov “Balapan” baǵdarlamasyn iske asyrý maqsatymen respýblıkalyq qazynadan 710 mıllıon teńge qarastyrylǵanyn, memlekettik tapsyrys arqyly 6000-daı oryn ashý kózdelgenin, osynaý ıgi iske jeke menshik seriktestikterdi tartý jaıy qarasty­rylǵanyn baıandap berdi. Budan soń K.Másimov oblystyq kar­dıo­logııalyq ortalyqqa atbasyn tirep, “Urpaq qory” baǵdarlamasynyń tusaýke­seri­ne qatysty. Tórt jáne odan da kóp balasy bar otbasylardy materıaldyq qoldaý týrasyndaǵy qanatqaqty joba onyń tarapynan qoldaý tapty. Qyzyljar óńirindegi problemaly máselelerdiń biri — káriz júıeleriniń jaıy. Ásirese, Petropavl qalasynyń soltústik betkeıindegi sý toraby 40 jyldan beri jóndeý kórmegen. Jaǵdaı osylaı jalǵasa berse, ekologııalyq qaýiptiń týyndary anyq. Jobanyń birinshi kezegi júzege asqanymen, qarjy tapshylyǵyna baılanysty ári qaraı jalǵasyn tappaı qalǵan. Úkimet basshysy jaǵdaımen jan-jaqty tanysyp shyǵyp, qarjylaı kómektesýge ýáde berdi. K.Másimov oblystaǵy jumys sapary­nan keıin BAQ ókilderimen brıfıng ótkizdi. “Sapar maqsaty – Elbasy tapsyrmalarynyń jergilikti jerlerde qalaı atqarylyp jatqanyn kórý. Olardyń ishinen asa mańyzdy tórt jobany: “Jol kartasy”, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalaryna qatysty baǵdarlamalardy bólip aıtar edim. Qyzyljar óńirinde jasalyp jatqan jumystar san-salaly, kóńil kónshitedi. Oǵan kózim anyq jetti. Alda­ǵy turǵan mindetter odan da zor. Nen­deı isti qolǵa alsaq ta túpki nátıjesin halyq sezinetin bolsyn”, deı kelip, Pre­mer-Mınıstr jergilikti bılik oryndarynyń jumysyna oń baǵa berdi. Úkimet basshysy sol kúni Qostanaı oblysyna attanyp ketti. О́mir ESQALI, Sýretterdi túsirgen  Shúkir ShAHAI. Soltústik Qazaqstan oblysy.