Senimdi ekonomıkalyq ósim
R.Jeldibaı, eń basty nátıje – halyqtyń turmys-tirshiliginde oń ózgeris anyq baıqalyp, jańa óndiris oryndary ashylyp, qamba astyqqa tolǵanyn atap ótti. Sondaı-aq turǵyn úıler, mektepter men aýrýhanalar salynyp, kólik joldary jańartyldy.
«Qasym-Jomart Toqaev bıyl elimizdiń 9 óńirine jumys saparymen baryp, 50-den asa óndiristik, ǵylymı, áleýmettik-mádenı nysandy aralap kórdi. Sondaı-aq Prezıdent 16 oblys jáne respýblıkalyq mańyzy bar qala ákimderiniń esebin tyńdady», dedi Prezıdenttiń baspasóz hatshysy.
Osy jyldyń qorytyndysy boıynsha ekonomıkalyq ósim 6 paıyzdan asady dep kútiledi. Bul keıingi on jyldaǵy eń joǵary kórsetkish bolyp otyr.
El tarıhynda tuńǵysh ret ishki jalpy ónim kólemi 300 mlrd dollardan asty. Ol jan basyna shaqqanda 15 myń dollardan kelip otyr. Elimizde jalpy quny 1 478,1 mlrd teńgeni quraıtyn 185 joba paıdalanýǵa berilip, 22,8 myńnan asa turaqty jumys orny ashylǵan.
Al jobalardyń barlyǵy tolyq qýatyna kóshken kezde ekonomıkaǵa aıtarlyqtaı serpin bermek. Osylaısha, óndiris kólemi 2,3 trln teńgege jýyqtaıdy. Bıyl Prezıdent Dostyq – Moıynty temirjolynyń ekinshi jelisin, Qostanaı oblysyndaǵy «KIA Qazaqstan» avtokólik zaýytyn iske qosty.
Sonymen qatar Memleket basshysy Shymkent jáne Qyzylorda áýejaıynyń jańa termınaldaryn aralap kórip, Astanadaǵy «Stadler Kazakhstan» zaýyty shyǵarǵan alǵashqy jolaýshylar vagonymen tanysty.
Budan bólek, R.Jeldibaıdyń jazbasynda qara jáne tústi metallýrgııa, hımııa, sellıýloza-qaǵaz, jeńil jáne taǵam ónerkásibinde, qurylys ındýstrııasynda birqatar joba iske qosylǵany da atalǵan.
Kólik-logıstıka salasyndaǵy ilgerileý
«Memleket basshysy Qazaqstannyń kólik-logıstıka áleýetin keńeıtip, elimizdi Eýrazııadaǵy iri tranzıt habyna aınaldyrýǵa jiti mán beredi. 2025 jyly 13 myń shaqyrym avtokólik jolyn salý jáne jóndeý jumystary bastaldy. Jańa joldardyń uzyndyǵy – 1,9 myń shaqyrym. Strategııalyq turǵydan mańyzdy kúrejoldar qatarynda Ortalyq – Batys avtomagıstraly, Qaraǵandy – Jezqazǵan, Aqtóbe – Ulǵaısyn, Atyraý – Dossor ýchaskeleri bar», dedi R.Jeldibaı.
Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Zaısan, Katonqaraǵaı jáne Kendirlide úsh jańa áýejaı qurylysy bastalyp, Arqalyq áýejaıyn qalpyna keltirý jumystary da qolǵa alynypty.
«Prezıdent áýe arqyly júk tasymaldaıtyn alǵashqy ulttyq kompanııany qurý bastamasyn qoldady. Bul elimizdiń kólik áleýetin durys paıdalanyp, álemdik naryqqa shyǵýǵa múmkindik beredi.
2025 jyly el naryǵyna birqatar jańa avıakompanııa kirdi. Budan bólek, 35-ten asa jańa baǵdar, sonyń ishinde tuńǵysh ret Shanhaı, Gýanchjoý men Mıýnhenge tikeleı reıster ashyldy», dep tolyqtyrdy Prezıdenttiń kómekshisi – Baspasóz hatshysy.
Sonymen qatar Qyzyljar – Moıynty ekinshi jolynyń, Almaty mańyndaǵy aınalma joldyń, Darbaza – Maqtaaral jáne Baqty – Aıagóz jańa temirjol jelileriniń qurylysy júrip jatyr. El aýmaǵyndaǵy 124 vokzalǵa kúrdeli jóndeý, jańǵyrtý jumystary júrgizilip jatyr.
Agroónerkásip kesheniniń áleýeti
Agrarlyq salany damytý – memlekettik saıasattyń strategııalyq basymdyqtarynyń biri. Prezıdent atap ótkendeı, aýyl sharýashylyǵyn damytý máselesine aýyl-aımaqtardy, ıaǵnı búkil eldi damytý dep qaraǵan jón.
Memleket basshysy qarasha aıynda ótken Aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń II forýmynda mal sharýashylyǵyn damytý, aýylsharýashylyq jerlerin ońtaıly paıdalaný, sýdyń tıimdiligin arttyrý, ırrıgasııalyq júıelerdi jańǵyrtý, agroónerkásipti qarjylandyrý tásilderin jetildirý, salany sıfrlandyrý, ónimdi tereń óńdeý sekildi birqatar negizgi mindetterdi aıqyndap bergen.
Osy rette jyl basynan beri agrarlyq saladaǵy negizgi kapıtalǵa quıylǵan ınvestısııa 20 paıyzǵa ulǵaıyp, 790 mlrd teńgege jetipti. Sóıtip, keıingi úsh jylda eńbek ónimdiligi 37,3 paıyzǵa artyp otyr.
R.Jeldibaı bıyl elimizde alǵash ret aýyl sharýashylyǵyna jeńildikpen berilgen nesıe kólemi 1 trln teńgeden asqanyna toqtalypty.
«Búginde aýylsharýashylyq tehnıkalaryna ishki suranystyń 90 paıyzyn otandyq óndiris qamtamasyz etedi. Elimizdegi 10 zaýytta álemge belgili brendterdiń 19 túrli tehnıkasy qurastyrylady», dedi ol.
Al agroónerkásip ónimderi 70 elge eksporttalady. Onyń jalpy quny 5 mlrd dollardan asady. Bıyl dıqandarymyz 27 mln tonna astyq jınap, el qambasyn toltyrýǵa barlyq óńir atsalysqan.
Sıfrlandyrý men jasandy ıntellekt
Prezıdent bıylǵy Joldaýynda Qazaqstandy aldaǵy úsh jyldyń ishinde tolyq sıfrlyq memleketke aınaldyrý jóninde strategııalyq mindet qoıǵan edi. Sáıkesinshe, elimizdiń sıfrlyq ekojúıesin qalyptastyrý aıasynda Prezıdent tapsyrmasymen qyrýar sharýa atqaryldy.
«Jasandy ıntellekt týraly» zańnyń qabyldanýy – atalǵan saladaǵy jańalyqtyń biri. Osylaısha, Qazaqstan JI salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteýge zań júzinde negiz qalaǵan álemdegi alǵashqy elderdiń qataryna endi.
Atalǵan saladaǵy memlekettik saıasatty úılestirý maqsatynda Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi quryldy.
Prezıdent shilde aıynda Astanada Alemcloud ulttyq sýperkompıýterin resmı túrde iske qosty. Qarasha aıyndaǵy testileý nátıjesinde atalǵan júıe sýperkompıýterlerdiń álemdik TOP-500 reıtınginde 86-orynǵa ıe boldy.
«Qazaqtelekom» AQ Almatyǵa ekinshi Al Farabium sýperkompıýterin jetkizdi. Ol jahandyq reıtıngte 103-orynǵa taban tiredi.
«Prezıdent, eń aldymen, bilikti mamandar daıarlaýǵa basa mán berý qajet dep sanaıdy. Sondyqtan elimizde JI salasyndaǵy arnaýly zertteý ýnıversıtetin qurýdy usyndy. Astanada Alemai halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵy ashyldy. Stýdentterge arnalǵan AI-Sana baǵdarlamasy bastaldy. Sol arqyly qazirdiń ózinde 440 myńnan asa stýdent JI salasyn meńgerdi.
Jasandy ıntellekt salasyndaǵy alǵashqy qazaqstandyq «syńarmúıiz» startap – Higgsfield AI paıda boldy», dedi R.Jeldibaı.
Jumysshy mamandyqtary jyly
Prezıdent Jarlyǵymen jarııalanǵan Jumysshy mamandyqtary jyly kásiptik bilim berý salasyn reformalaýmen jáne qarapaıym eńbek adamdaryn dáripteýmen este qaldy.
Memleket basshysy jyl boıy óndiriste jáne áleýmettik salada eńbek etetin qyzmetkerlerdi Aqordada qarsy alyp, erekshe qurmet kórsetti.
Respýblıka kúni qarsańynda ónerkásip jáne qurylys salasynda jumys istep júrgen 500-ge jýyq azamatqa joǵary marapat tabystaldy. Olardyń 138-i – eńbek dınastııasynyń ókilderi.
Sonymen qatar 130-dan asa pedagog pen ǵalym, 100-den asa medısına qyzmetkeri memlekettik nagradaǵa ıe boldy. Kásibı merekelerine oraı kólik, energetıka, munaı-gaz, aýyl jáne sý sharýashylyǵy, jedel qyzmetter, bilim, ǵylym, mádenıet, jýrnalıstıka salasynyń ókilderine erekshe syı kórsetildi.
Izashar zań
Bıyl Memleket basshysy 95 zańǵa, 388 Jarlyqqa, 80 ókimge, 22 otyrys hattamasyna, 3 504 qyzmettik qujatqa qol qoıǵan. Olardyń qatarynda Bıýdjet, Salyq, Sý kodeksteriniń jańa redaksııalary men «Jasandy ıntellekt týraly» zańdy erekshe atap ótýge bolady.
Sonymen qatar Prezıdent «Túrkistan qalasynyń erekshe mártebesi týraly» zańǵa, sondaı-aq «Alataý qalasyna damý qarqyny ozyq qala» arnaýly mártebesin berý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Qasym-Jomart Toqaevtyń atalǵan sheshimderi ekonomıkalyq ósimniń jańa ortasyn qalyptastyrýdy, Túrkistandy mádenı-týrıstik ortalyqqa, al Alataý qalasyn joǵary tehnologııalyq ındýstrııasy bar, iskerlik habqa aınaldyrýdy kózdeıdi.
Jahandyq suhbattastyq
Bir jyl ishinde Memleket basshysy 23 ret shetelge shyqqan. Onyń ishinde Reseıge jáne О́zbekstanǵa memlekettik saparmen barsa, QHR, Iordanııa, Túrkııa, Qyrǵyzstan jáne Japonııa sekildi elderge 5 resmı sapar uıymdastyrylypty. Reseı (eki ret), AQSh (eki ret), Túrikmenstan (eki ret), BAÁ, О́zbekstan, Ázerbaıjan, Tájikstan jáne Qyrǵyzstan sııaqty memleketterge 16 márte jumys saparymen barǵan.
Sheteldik saparlarda saýda-ekonomıkalyq, kólik-logıstıkalyq jáne ınvestısııalyq yqpaldastyqty nyǵaıtýǵa aıryqsha mán berilipti. Al sol halyqaralyq kezdesýler kezinde jalpy somasy 70 mlrd dollardan asatyn kommersııalyq kelisimder jasalypty.
Prezıdent sonymen qatar shet memleketterdiń úkimet basshylarymen, basqa da joǵary laýazymdy tulǵalarymen, halyqaralyq qurylymdar jetekshilerimen, iskerlik top ókilderimen jáne sarapshylarmen 186 kezdesý ótkizgen.
Al bıyl shet memleketterdiń basshylary Qazaqstanǵa 30 ret caparmen kelgen eken. Olardyń arasynda QHR, Italııa (eki ret), Grýzııa, О́zbekstan, Slovenııa, Vetnam, BAÁ, Rýanda, Soltústik Makedonııa, Bolgarııa, Slovakııa, Iordanııa, Kongo Demokratııalyq Respýblıkasy, Mıanma, Majarstan, Ázerbaıjan, Fınlıandııa, Estonııa, Armenııa, Túrikmenstan, Shveısarııa jáne Iran elderiniń memleket jáne úkimet basshylary bar.
Prezıdenttiń kómekshisi – Baspasóz hatshysy Rýslan Jeldibaı Qasym-Jomart Toqaevtyń ózge de prezıdenttermen 43 márte telefon arqyly sóıleskenine de toqtalǵan. Budan bólek, 4 resmı rásim barysynda 30 memlekettiń elshilerinen senim gramotalaryn qabyldaǵan.
Jalpy alǵanda, bir jyl ishinde Prezıdent óńirlerge jáne shet memleketterge jasaǵan sapary barysynda 168 960 shaqyrym jol júrip, 252 saǵat ýaqyty ushaqta ótken eken.
Qoǵam úni men senimi
R.Jeldibaı Memleket basshysy júktegen mańyzdy mindettiń biri – «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy da jemisti júzege asyp jatqanyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, 2025 jyly Prezıdent Ákimshiligine 82,5 myń ótinish kelip túsken eken. Búginde azamattardyń talap-tilegin sapaly qaraý úshin eOtinish júıesinde tolyq sıfrlyq ınfraqurylym jasaqtalyp, oǵan 50 myń uıym jáne 320 myń qyzmetker qosylypty.
«О́tinishterdi qaraý úderisi udaıy jetildirilip otyrady: jasandy ıntellekt elementteri engizilip, AQSh, Ońtústik Koreıa jáne Sıngapýr sekildi ozyq elderdiń sıfrlyq úkimet tájirıbesi zerdelenip jatyr», dep jazdy R.Jeldibaı.
Sondaı-aq dıalog oflaın-formatta da júretini aıtylǵan. Naqtylaı tússek, óńirlerde azamattardan ótinish qabyldaıtyn 150-den asa ortalyq jumys istep tur eken. Nátıjesinde, bıyl 360 myńnan asa adamǵa tıisti kómek kórsetilipti.
