Foto: Aqorda
Suhbat barysynda Prezıdenttiń «prezıdenttik ortada» kúrdeli máselelerdi ázilmen nemese tarıhı mysaldarmen jetkize biletin qasıeti týraly suraq qoıyldy. Memleket basshysy bul qabilettiń úlken saıasatta joǵary baǵalanatynyn rastap, óziniń tarıhqa degen qyzyǵýshylyǵy týraly aıtyp berdi.
«Ázil aıta bilý jáne tarıhı derekterdi jetik bilý úlken saıasatta da joǵary baǵalanady. Men kásibı tarıhshy emespin. Sondyqtan, kóptiń aldynda ótken dáýirlerge qatysty taqyryptarǵa bara bermeımin. Biraq, tarıhqa qyzyǵamyn, kitaptar men maqalalar oqımyn. Dese de, tarıhı derekterdi qazirgi saıasattyń múddesine paıdalanýǵa bolmaıdy dep sanaımyn», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent óz sózinde tarıhı qubylystardyń qubylmalylyǵyna mysal retinde jazýshy Edvard Radzınskıı men Stalın beınesine qatysty oqıǵany keltirdi. Ol kezinde «Seniń Stalıniń kimge qajet? Ashyqtyq pen demokratııa dáýiri bastalǵanyn bilmeısiń be? Stalınızm zamany kelmeske ketti» degenderdiń qateleskenin, ýaqyt óte kele qoǵamda Stalınge degen kózqarastyń qalaı ózgergenin atap ótti.
«Tarıhtan talaı nárseni úırenýge bolady, kúni keshe ǵana qýǵynda júrgen jandar erteń-aq uly tulǵa atanady. Esesine, Lenın syndy kósemderdiń ájýaǵa aınalýy op-ońaı, halyq onyń qanatty sózderin áldeqashan umytqan. Al, Troskıı óz estelikterinde «partııamyzdyń eń kórnekti ortaqol adamy» dep ataǵan Stalındi qazir jurt madaqtaıdy», dep Prezıdent tarıhtaǵy mundaı paradokstardyń bizdiń elde de az emes ekenin tilge tıek etti.
Memleket basshysy Stalınniń «Kadr bárin sheshedi», «О́mir qandaı keremet, ómir qandaı kóńildi» degen sııaqty el aýzynda qalǵan sózderin mysalǵa keltire otyryp, tarıhı tulǵalardyń taǵdyry men olardyń murasyna beriletin baǵanyń ýaqyt tezinde qalaı ózgeretinine nazar aýdardy.
Eske salaıyq, búgin Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev «Turkistan» gazetine keń kólemdi suhbat berdi. Onda ol kólik jáne logıstıka salasyn damytý Qazaqstan úshin strategııalyq mańyzy bar basymdyq ekenin atap ótti. Qasym-Jomart Toqaev Nursultan Nazarbaevtyń Vladımır Pýtınmen kezdesýleri beıresmı sıpatqa ıe ekenin aıtty. Sondaı-aq Prezıdent sońǵy jyldary tarıhty talqylaý sánge aınalǵanyn sóz etti. Túrli podkasttar, fılmder, maqalalar men kitaptar shyǵyp jatqanynan habardar ekenin jetkizdi. Qasym-Jomart Toqaev Qańtar oqıǵasyna qatysqan azamattarǵa baılanysty sot prosesteri men tergeý jumystary jóninde pikir bildirdi. Memleket basshysy bul taqyrypqa qatysty negizgi derekter áldeqashan belgili bolǵanyn aıtyp, keıbir sot isteri men urlanǵan qarýdy izdestirý jumystary áli de jalǵasyp jatqanyn málimdedi.
