Aımaqtar • 07 Qańtar, 2026

Sý qubyryndaǵy sıfrlyq joba

70 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Prezıdenttiń bıylǵy Joldaýynda kóterilgen túıtkildi jaıttyń qatarynda sýdy únemdeý máselesi de bar. «Sýdy esepke alý tehnologııasy ábden eskirgen. Sýdy bólip taratatyn oryndarda qazirgi zamanǵa saı qurylǵylar joq. Shyn máninde, sý – strategııalyq mańyzy bar resýrs, sýsyz ómir joq. Sondyqtan bul sala ulttyq sıfrlyq jańǵyrý jumysyndaǵy basty baǵyttyń biri bolýǵa tıis», dedi Memleket basshysy.

Sý qubyryndaǵy sıfrlyq joba

Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

Máselen, Aty­raý óńi­riniń orta­lyǵy men oǵan taıaý ornalasqan eldi me­ken­­derdegi, Maqat aýdanyn­daǵy turǵyndardy sýmen qam­tıtyn jetekshi mekeme – «Atyraý oblysy Sý Ar­na­sy» KMK. Munaıly sha­har­da arnaıy qurylǵylar­men táýligine shamamen 120 myń tekshe metr sý tazartylady. Onyń ishinde Amangeldi jáne Almaly aýyldaryndaǵy sý tazartatyn qurylǵylar­dyń ónimdiligi – táýligine ­600 tekshe metr. Maqat ken­tinde táýligine 3 myń tekshe ­metr sýdy tazartýǵa arnalǵan qurylǵylar bar.

Atyraý qalasynda sý jet­kizetin qubyrdyń uzyn­dyǵy 1 441 shaqyrymǵa sozylady. Kúndelikti tuty­na­­tyn sý shahar mańyn­daǵy aýyl­darǵa 1 316, Maqat pen ­Dos­sor kentide 125 shaqy­rym qubyrmen jetkizi­le­di. Sý qysymy 53 sorap stan­sa­syn­da kóteriledi. Bul kásip­oryn 311 shaqy­rym káriz qubyryna ıelik etedi.

«Atyraýda sýmen jab­dyq­taý jáne sý burý júıe­siniń jumysyn tıimdi bas­qarý maqsatynda dıspet­cher­lik pýnkt jumys istep tur. Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommý­nal­­dyq sharýashylyq basqar­ma­synyń tapsyrysyna sáıkes «Atyraý oblysy Sý Arnasy» mekemesinde arnaıy júıe iske qosyldy. Bul júıeni káriz sorǵy stansalaryna, sorǵy kóterý stansalaryna, sý jınaý qurylǵylaryna, jylytý beketterine, sý jınaıtyn rezervýarlarǵa, kópqabatty turǵyn úılerge sý eseptegish jabdyqty qon­dyrý kózdeldi. Qazir 90-ǵa jýyq káriz sorǵysyna, 36 sorǵy kóterý stansa­sy­na, kópqabatty 521 tur­ǵyn úıge sý eseptegish qu­rylǵy qondyryldy», deıdi kásip­oryn dırektory Meıirim Qalaýı.

Keıingi jyldary Atyraý qalasynyń oń jaǵalaýynda ornalasqan №5 sý súzgi stansasy paıdalanýǵa berildi. Bul jobanyń maqsaty – Jaıyq ózeninen alynǵan sýdy sapaly tazartyp, qala turǵyndardy aýyzsýmen qamtamasyz etý. Jańa stansada táýligine 50 myń tekshe metr sý tazartylady. Jaıyq ózeninen qalqyma­ly jáne jaǵadaǵy birinshi kóterý sorǵy stansalary arqyly alynady. Stansada árqaısysy 10 myń tekshe metr bolatyn úsh sý saqtaý rezervýary ornatylǵan.

«Qalqymaly stansa sý deńgeıi tómendegen jaǵ­daı­da da úzdiksiz jumys isteı beredi. Sý tazartý tundyrý, súzý jáne natrıı gıpohlorıdimen zalalsyz­dandyrý arqyly júr­giziledi. Bul reagent stansa janyndaǵy qondyrǵyda as tuzynan óndiriledi. Jýý-shaıý sýlaryn qaıta paı­­dalanatyn júıe sý únem­­deýge múmkindik bere­di. Tazar­tylǵan sý úsh rezer­výar­da saqtalyp, ekinshi sorǵy stansasy arqyly tur­ǵyndarǵa jetkiziledi», deıdi oblystyq energetı­ka jáne turǵyn úı-kommý­nal­dyq sharýashylyq basqar­ma­synyń ókili Amangúl Aıtbaı.

«Atyraý Sý Arnasy» KMK-nyń bas tehnologi Jámıla Isaǵa­lıevanyń deregine súıensek, Jaıyq ózeninen alynǵan tabıǵı sýdyń laılyǵy maý­symǵa jáne aýa raıyna baılanys­ty qubylyp turady. Keıde 28–30 paıyz shamasynda bolsa, keı mezgilde 80 paıyzǵa deıin jetedi.

«Sýdy tutynýshylarǵa jetkizbesten buryn bir­ne­she kezeńnen turatyn meha­nıkalyq jáne hımııalyq tazartý úderisi júzege asyrylady. Bul jumystyń ná­tı­jesinde aýyzsý quramy 0,5 paıyzǵa deıingi mól­sher­de laıdan tazartylady. Osylaısha, sanıtar­lyq talaptarǵa tolyq sáıkes keletin deńgeıge jetkizi­le­di. Qazir kásiporynda tórt sý tazartý stansasy jumys istep tur. Biz sýdy birne­she satyly súzgiden ótkizip, zerthanalyq baqylaýmen sapasyn tekserip otyramyz», deıdi J.Isaǵalıeva.

 

Atyraý oblysy