Keńesti oblys ákimi Marat Ahmetjanov ashyp, óńirdegi áleýmettik salanyń damýy jóninde baıandady.
Aldymen bilim máselesi sóz boldy. Oblysta barlyǵy 592 mektepke deıingi bilim berý uıymy jumys isteıdi, onyń 425-i – memlekettik, 167-si – jekemenshik. Kezekte turǵan 2–6 jas aralyǵyndaǵy balalardyń 97,1 paıyzy balabaqshamen qamtylǵan, alaıda áli de 3 myńnan astam baldyrǵan balabaqshaǵa barýy tıis.
– Mınıstrliktiń qadamdyq josparyna sáıkes 2025 jyly 2 563 jańa oryn ashý josparlanǵan, – dedi Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Shynar Aqparova, – búgingi tańda 900 oryn ǵana berilip, oryndalýy 35 paıyzǵa jetken. 2026 jyly syıymdylyǵy 840 oryndyq 3 memlekettik balabaqshany paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. О́ńirde 2023 jyldan bastap 7 memlekettik balabaqshada kúrdeli jóndeý júrgizildi. Endi 29 balabaqsha kúrdeli jóndeýdi qajet etedi. Osyǵan baılanysty balabaqshalardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý máselesin oblys ákimdigi tarapynan turaqty baqylaýǵa alý qajet.
Mektepke deıingi tárbıe men bilim berý sapasyna tikeleı áser etetin negizgi faktorlardyń biri – pedagogterdiń bilim deńgeıi men kásibı sheberligi. Oblystyń mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda 4 045 pedagog jumys isteıdi. Olardyń 76,9 paıyzynyń beıindi bilimi bar. Pedagogterdiń biliktilik sanatynyń úlesi – 46,4 paıyz, al, jekemenshik balabaqshalarda bul kórsetkish nebári – 13,4 paıyz. Bul – óte tómen deńgeı. О́ńirde 690 pedagog jetispeıdi, onyń 52 paıyzy jekemenshik balabaqshada. Mektepke deıingi uıymda 31 basshynyń orny bos. Meńgerýshilerdiń tek 48,7 paıyzy attestattaýdan ótken.
Oblysta sońǵy 3 jylda 26 jańa mektep ashyldy, onyń 9-y – Keleshek mektebi. Sońǵy jyldarda oqýshylar sany artatynyn eskersek, 2028 jylǵa qaraı oryn tapshylyǵy 4 myńǵa jetýi múmkin. Osyǵan baılanysty aldyn ala josparlaý jáne naqty sharalar qabyldaý qajet.
Budan keıin oblystyń densaýlyq saqtaý máselesi sóz bolyp, osy sala óńirde áli de damytýdy qajet etetini aıtyldy. О́ńirdegi ómir súrý uzaqtyǵy 74,2 jasty quraıdy. 2025 jyldyń 10 aıynda jalpy ólim-jitim – 4%-ǵa, sábılerdiń shetineýi – 36,7%-ǵa, týberkýlezden kóz jumǵandar – 29,6%-ǵa azaıǵan.
– Qan aınalymy júıesiniń syrqaty 1,7 paıyzǵa ulǵaıǵan, – deıdi Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Álııa Rústemova – kardıologııalyq qyzmet uıymdaryn uıymdastyrý deńgeıi syn kótermeıdi. Bul arada kadr jetispeýshiligi týraly aıtýǵa bolady. Osyǵan oraı medısınalyq qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etýdi jolǵa qoıý kerek.
Premer-mınıstr orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń aıtýynsha, adamdarǵa keregi – esep berýdegi sandar emes, naqty nátıje. «El azamattaryna medısınalyq kómek der kezinde jedel ári sapaly kórsetilýge tıis. Árbir salynǵan nysan «tolyq daıyn kúıde» tapsyrylǵany durys. Lısenzııasynan bastap, qajetti jabdyqpen qamtylǵan, bilikti kadrmen jasaqtalǵan bolýy kerek. Al ana ólimi men júrek-qan tamyrlary aýrýlary sııaqty asa sezimtal kórsetkishter boıynsha bytyrańqy shara jetkiliksiz: munda biryńǵaı basqarýshylyq tizbek qalyptasyp, barlyq deńgeıde naqty personaldyq jaýapkershilik bolýy qajet», dedi Aıda Balaeva.
Áleýmettik qorǵaý men jumyspen qamtý salasynda negizgi túıtkil retinde derekterdiń sapasy ataldy. О́ıtkeni ataýly kómektiń dáldigi tikeleı sol málimetterge táýeldi.
Biryńǵaı sıfrlyq platformaǵa 727 uıym engizilgeni aıtyldy. Sonymen qatar qaıta tekserýdi qajet etetin jaıttar anyqtalǵan: qosarlanǵan jumyspen qamtý derekteri jáne kadrlyq eseptiliktiń burmalanýy sııaqty faktiler bar.
Áleýmettik eńbek salasynyń negizgi baǵyttary týraly da keńes barysynda keńinen aıtyldy. Aldymen biryńǵaı sıfrlyq platforma engizilip jatqany týraly aıtýǵa bolady. Ondaǵy mindet – jergilikti deńgeıde júzege asyrylatyn memlekettik áleýmettik qoldaý sharalaryn taǵaıyndaýdy avtomattandyrý. Nátıjesinde, memlekettik organdar arasynda derektermen jedel almasý qamtamasyz etilmek. Bul týraly Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý birinshi vıse-mınıstri Asqarbek Ertaev baıandady.
О́ńirde sheteldik jumys kúshin tartýǵa arnalǵan kvotanyń jyl saıynǵy ósýi baıqaldy. Sonymen qatar jumyssyzdar sany azaıyp keledi, alaıda ishki naryqty qorǵaý qaǵıdatyn saqtaý qajet. 2025 jylǵy ósim ınvestısııalyq jobany iske asyrýmen baılanysty. Kóshi-qonnyń bul túri Kólik jáne áleýmettik ınfraqurylymǵa úlken júkteme týǵyzady, sondaı-aq kóshi-qonnyń aıqyn maýsymdylyǵy baıqalady. Oblys boıynsha óndiristik jaraqattaný kórsetkishteri turaqty emes. Osylaısha, 2024 jyly óndiriste zardap shekkender men qaza tapqandardyń sany kúrt ósti. Sonymen qatar oblystyń eki kásipornynda 28 jumysshylar aldynda 34,8 mıllıon teńge kóleminde jalaqy boıynsha bereshek bar.
Aqmola oblysynda úsh joǵary oqý orny bar. Onda 13,1 myń stýdent bilim alýda. Stýdentterdiń 4,7 myńy memlekettik bilim berý tapsyrysy boıynsha oqyp jatyr. Sońǵy úsh jylda olardyń qatary 10 paıyzǵa ósti, bul kórsetkish demografııalyq ósýmen jáne basqa aımaqtardan kelgen stýdentterdiń kelýimen baılanysty. Sonymen qatar myqty túlekter men memlekettik bilim granttarynyń ıegerleri jyl saıyn basqa óńirlerge, eń aldymen Astanaǵa ketip, óńir bolashaǵynan úmit kútip otyrǵan jas mamandardan aıyrylyp qalyp jatyr.
–Aldymen «Mektep – kolledj – JOO» toptamasyn kúsheıtý jáne mektepterde óńirdiń mamandyqtaryna baǵdarlanǵan kýrstardy engizý qajet, – dedi Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Talǵat Eshenqulov.
Jumys sapary barysynda Aıda Balaeva Aqmola oblystyq qoǵamdyq keńes múshelerimen kezdesý ótkizdi. Jıynda halyqpen turaqty ári júıeli keri baılanys ornatý joldary jáne áleýmettik qyzmetterdiń sapasyna qoǵamdyq baqylaýdy kúsheıtý máseleleri bólek talqylandy. Kezdesý barysynda Aqmola oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Ermek Nuǵymanov sıfrlandyrýǵa baılanysty óz oıyn aıta kelip, egde adamdardy daǵdylandyrý múmkindigin kóterse, keńes múshesi Álııa Ahetova qoǵam músheligine burynǵy memlekettik qyzmetshilerdi ǵana emes, azamattyq qoǵam ókilderin, belsendi jastardy tartý qajettigi týraly másele kóterdi.
Keńes qorytyndysy boıynsha Aıda Balaeva bilim berý baǵytynda jeke jospar ázirleý, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy baqylaýdy kúsheıtý máselesine qatysty birqatar tapsyrmalar berdi. Sondaı-aq ana ólimi kórsetkishine, kadr máselesine jáne alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekti «tolyq daıyn» formatta iske qosýǵa basymdyq berý, óńirdiń naqty suranysyna saı kadr daıarlaýdy úılestirý sharalaryn, bilim jáne ǵylym, týrızm, sport salalary boıynsha ınfraqurylymdyq sheshimderdi jedeldetý tapsyryldy.
Kókshetaý
