Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Qasym-Jomart Toqaev saıası qyzmetiniń ár kezeńinde jastardy strategııalyq resýrs ári el damýynyń qozǵaýshy kúshi retinde qarastyryp keledi. Jyl basyndaǵy dástúrli keń kólemdegi suhbatynda da Memleket basshysy osy ustanymyna berik ekenin ańǵartty. Bul – kezdeısoq emes, demografııalyq ári áleýmettik shyndyqpen sabaqtasqan ustanym. Sebebi búginde el halqynyń shamamen 30 paıyzyn jastar quraıdy. Demek eldiń bolashaǵy, damý baǵyty men reformalardyń nátıjesi, eń aldymen, osy býynnyń sanasy men belsendiligine tikeleı baılanysty.
Suhbatta Prezıdent jastarǵa júkteler negizgi mindet retinde jaýapkershilik mádenıetin qalyptastyrý máselesin alǵa shyǵardy. Memleket basshysy talapshyldyqty tek syn aıtý nemese narazylyq bildirýmen shektemeı, ony naqty ispen, adal eńbekpen jáne kásibı ósýge umtylýmen ushtastyrý qajettigin atap ótti. Iаǵnı elge degen janashyrlyq sózben emes, naqty áreketten kórinýge tıis. Bul pikirdi «Assambleıa jastary» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Tımýr Jumyrbaev ta qoldaıdy.
– Memleket basshysy suhbatynda hakim Abaı murasyna erekshe mán berdi. Uly oıshyldyń qara sózderinde eńbek pen bilim, izgilik pen kisilik qasıetter tereń qamtylǵan. Bul qundylyqtar sıfrlandyrý men jasandy ıntellekt dáýirinde de ózektiligin joımaıdy. Olar adam mádenıeti men parasatyn aıqyndaıtyn negizgi ólshem bolyp qala beredi. Osy turǵyda «Assambleıa jastary» úshin aǵartýshylyq, mádenı jáne kreatıvti jobalar arqyly jasampaz patrıotızmdi nasıhattaý – basty baǵyttardyń biri. Uıym Abaıdyń «Tolyq adam» ilimin túrli formatta dáriptep keledi. Sonyń ishinde Abaı oqýlaryn ótkizý jáne uly oıshyldyń týǵan jerine ekspedısııalar uıymdastyrý bar. Mundaı bastamalar jastarǵa aqyn shyǵarmashylyǵymen ústirt tanysyp qana qoımaı, onyń eńbekterindegi tereń oılardy zerdeleýge múmkindik beredi. Bıyl da kezekti Abaı oqýlary josparlanǵan. Bul is-shara elimizdiń túkpir-túkpirinen ǵana emes, kórshiles memleketterden de talapty jastardyń basyn qosady, – dedi T.Jumyrbaev.
Sonymen qatar ol Prezıdent júktegen mindetterdi naqty júzege asyrý maqsatyndaǵy bıylǵy josparlarymen bólisti. Onyń aıtýynsha, jaýapkershiligi joǵary ári básekege qabiletti jas býyndy tárbıeleýge baǵyttalǵan «Jańa tolqyn», «Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kóshbasshylar mektebi», «Jastar Wave», «Jastar Generation» syndy turaqty jobalarynan bólek, birqatar jańa bastama iske qosylady.
– Bıyl biz Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Meniń taza Qazaqstanym» jobasyn iske asyrýǵa kirisemiz. Bastama qorshaǵan ortaǵa uqypty qaraý mádenıetin qalyptastyrýdy kózdeıdi. Sonymen qatar qoǵamdyq keselderden – lýdomanııa, esirtkige táýeldilik pen maskúnemdikten aýlaq bolýǵa, ıaǵnı nıet pen istiń tazalyǵyna basa nazar aýdarmaqpyz. Memleket basshysy atap ótkendeı, tazalyq ulttyq bolmysymyzdyń ózegine aınalýy kerek. «Men Qazaqstannyń patrıotymyn» jobasyn da bastaımyz. Ilkimdi is eldiń ósip-órkendeýine naqty úles qosyp júrgen jastardyń jetistikterin úlgi etýdi maqsat etedi. Onyń ústine, Prezıdent 2026 jyldy Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly dep jarııalady. Osyǵan oraı, kóptegen joba atalǵan salalardaǵy daǵdylardy meńgerýge baǵyttalady. Qazirdiń ózinde «Digital Assembly» modýli iske qosyldy, al uıym belsendileri áleýmettik jobalarǵa arnalǵan jańa sıfrlyq sheshimderdi ázirleýge jumyldyryldy. Aldymyzda óte mańyzdy ári jaýapty mindet tur. Bul jumystyń Táýelsizdiktiń 35 jyldyǵymen tuspa-tus kelýiniń máni zor, – dedi «Assambleıa jastary» RQB tóraǵasy.
Suhbatta kóterilgen taǵy bir mańyzdy másele – qundylyqtar júıesi. Qasym-Jomart Toqaev jastardyń ashyq oıly, ádiletti qoǵamdy qalaıtyn talabyn qoldaı otyryp, ulttyq bolmys pen tarıhı jadyny saqtaýdyń mańyzyn eske saldy. Prezıdent úshin jańashyldyq pen ulttyq qundylyqtar bir-birine qarsy uǵym emes, kerisinshe, birin-biri tolyqtyratyn tirek ekeni ańǵarylady. Ári sóz arasynda Memleket basshysy jastardy popýlızmge, jeńil jol izdeýge nemese arandatýshylyq kózqarastarǵa ermeýge janama túrde eskertý jasady. Onyń pikirinshe, eldiń turaqtylyǵy men uzaqmerzimdi damýy sabyrly, saýatty ári jaýapty urpaqtyń qolynda. Sondyqtan jastarǵa qoıylatyn talap ta joǵary.
– Memleket basshysynyń el bolashaǵyna qatysty paıymy, saıası ınstıtýttardy jańǵyrtý men ekonomıkalyq tetikterdi jańartý jospary tikeleı jastarǵa arnalǵan. О́ıtkeni jańa jaǵdaıda ómir súretin de, búgingi reformalardyń ıgiligin kóretin de – keleshek urpaq. Sondyqtan Prezıdent suhbatyndaǵy negizgi messendjderdi jas oqyrmandardyń tereń túsinip, zerdelegeni mańyzdy. Ásirese óskeleń urpaq búgingi ahýalǵa arman-qııalmen emes, naqty kózqaraspen qaraýy qajet, vırtýaldy emes, shynaıy álemde ómir súrýi kerek. Aýyrdyń ústimen, jeńildiń astymen júrmeı, erinbeı eńbek etip, ózin temirdeı tártipke tárbıeleı bilgeni jón degeni mańyzdy. Iаǵnı jas býyn jasandylyq men kózboıaýshylyqqa boı aldyrmaı, Otanǵa degen súıispenshilikti sózben emes, naqty ispen, jetistiktermen, tyń jańalyqtarmen, oqýdaǵy ne kásibı jetistikterimen ólsheýi qajet. Eldiń eń basty kapıtaly da osydan qalyptasady. Sonda ǵana áleýmettik jelide jıi aıtylatyn Qazaqstannyń praım-dáýiri bastalady, – dedi «Medısına jastary» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Abylaıhan Ábdirásh.
Qoryta aıtqanda, Prezıdent jastardy tek memlekettiń qoldaýyna ıek artatyn áleýmettik top retinde emes, el taǵdyryna tikeleı yqpal etetin sheshýshi kúsh retinde qarastyrady. Al júktelgen mindettiń ózegi – bilim, eńbek, jaýapkershilik jáne elge adal qyzmet. Bul – búgingi jastar úshin ǵana emes, Qazaqstannyń uzaqmerzimdi damýy úshin de aıqyndaýshy faktor.
