Saıasat • 15 Qańtar, 2026

Geologııalyq barlaýdyń múmkindigi

0 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen el aýmaǵyn geologııalyq zert­teýdi zamanaýı barlaý ádisterin paıdalana otyryp oryndaý aıasynda Úkimet bıyl jer qoınaýyn ıgerýdiń jańa kezeńine kirisedi.

Geologııalyq barlaýdyń múmkindigi

Alǵa qoıylǵan mindetterdi eskere otyryp, ótken jyly 100 myń sharshy shaqyrym jalpy alańda 1:50.000 masshtabty geologııalyq túsirilim júrgizýge 20 joba ázirlendi, odan keıin jyl saıyn 30 myń sharshy shaqyrymdyq aýmaqtar oraıymen qamtyldy. Salystyrý úshin aıtsaq, keńes zamanynda jasalǵan kartanyń burynǵy masshtaby 1:200.000 edi.

Taıaýdaǵy úsh jylda atalǵan 20 jobany júzege asyrýǵa, sondaı-aq az zerttelgen shógindi basseınder aýmaǵynda seısmıkalyq barlaý jumystaryn júrgizýge, qazirgi zamanǵy geologııalyq ınfraqurylymdy qurýǵa 240 mlrd teńge nemese 500 mln dollardaı qarajatty bólý josparlanyp otyr. Jalpy keıingi 15 jylda 469 mln dollar qarjy salyndy.

Jobalarǵa Jerdi qashyqtyqtan zondtaý derekterin taldaý, aerogeofızıkalyq jáne geohımııalyq zertteý, dalalyq jumys kesheni kiredi. Aýmaqtar tizbesin qalyptastyrý kezinde qorlardyń sarqylý faktorlary, jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń bolmaýy nemese eń az sany men paıdaly qazbalardyń basym túrleriniń áleýeti eskerildi. Nátıjesinde, mys, altyn, qorǵasyn, myrysh, sırek jer elementteri, barıt, boksıt ken oryndaryn aıqyndaý alańdary anyqtaldy.

Budan bólek, az zerttelgen munaı-gaz keleshegi keleli Soltústik Torǵaı, Shý-Sarysý men Syrdarııa basseınderinde seısmıkalyq barlaý jumystaryn júrgizý josparlanǵan. Sondaı-aq zerthanalyq-taldamalyq bazany jańǵyrtý men geologııalyq derekterdi sıfrlandyrý kózdelip otyr.

Osy masshtabta jer qoınaýyn geologııalyq zertteý­ge kóshý Eýropalyq Odaq, Kanada, Aýstralııa, Qytaı elderiniń halyqaralyq tájirıbesine sáıkes keletin geologııalyq boljamdardyń dáldigin edáýir arttyrýǵa múmkindik beredi.

Aımaqtyq kartaǵa júıeli túsirý áleýeti aýmaq­­tardy anyqtaýǵa, geologııalyq ári ınvestısııalyq táýe­kelderdi azaıtýǵa, geologııalyq barlaý men paıdaly qazbalardy óndirýge jeke ınvestısııalar tartý úshin bazalyq negiz bolady.

Sońǵy jańalyqtar