Sýret JI kómegimen jasaldy
Baspagerdiń sózinshe, QQS-tyń tabıǵatyn durys túsinbeı, máseleni kásipkerdiń tabysyna telý – qate paıym.
«Jalpy, QQS – kásipker emes, tutynýshy tóleıtin salyq. Máselen, taýar satyp alsań, túbirteginde baǵa QQS-pen kórsetiledi. Biz máselen búginge deıin 3000 teńgeniń kitabyn QQS-ty qospaı, 3000 teńgege satyp otyrmyz. 3000 teńgeden 4% salyq tóleımiz. 120 teńge. О́zimizge 2 880 teńge qalady. Al endi QQS tóleıtin Jalpylama salyq rejımine (JSR), biz kitapty 3 480 teńgege satamyz. 480 teńgesin memleketke tóleımiz, ózimizge 3 000 teńge qalady», deıdi Shyńǵys Muqan.
1 qańtardan bastap salyq reformasy kúshine enedi. Bazardaǵy baǵa sharyqtaýy yqtımal
Alaıda másele munymen shektelmeıdi. Shyńǵys Muqan mıkroekonomıka zańdylyqtaryna súıene otyryp, baǵanyń ósýi satylym kóleminiń azaıýyna ákeletinin alǵa tartady.
«Bir qaraǵanda shyǵyn bizge emes, kitap satyp alýshyǵa ótetin sekildi. Dese de baspanyń shyǵyny qysqa merzimde óspegenimen, al uzaq merzimde ósedi. Sebebi mıkroekonomıka boıynsha, kitap baǵasy qymbattasa, kitap az satylady. Biraq baspanyń operasııalyq shyǵyndary sol kúıinde qalady, ıaǵnı kirispen salystyrǵandaǵy shyǵynnyń úlesi artady. Bul – bir», deıdi ol.
Salyq tóleýshi «Sıfrlyq bıýdjet» arqyly óz aýdarymyn kóre alady
Baspagerdiń pikirinshe, máseleniń túp-tórkini QQS mólsherlemesiniń ósýinde emes.
«Ekinshiden, bul jerde QQS-tiń 12-den 16-ǵa, ıaǵnı 4% ósýi de úlken másele emes. Eń basty másele endi JSR-ler biz sekildi shaǵyn kásipterdiń – kóbine Ońaılatylǵan salyq rejımindegilerden (OSR) satyp alatyn kitabyn esepke ala almaıdy», deıdi Shyńǵys Muqan.
Shyńǵys Muqan osy sebepti JSR-ler úshin OSR-lerdiń JSR-ge ótkenin tıimdi dep sanaıdy. Al baspa salasynyń ózi ekonomıkalyq qyzmet túrleriniń jalpy jikteýishi boıynsha OSR-ge jatatyn kásip túrleriniń qatarynda. Bul jaǵdaı iri kitap dúkenderi men shaǵyn baspalardyń arasyndaǵy qarym-qatynasqa áser etpek.
«Baspa salasy Ekonomıkalyq qyzmet túrleriniń jalpy jikteýishi tiziminde OSR-ge jatatyn kásip túrlerine kiredi, biraq eger bizden kitap alyp satatyn iri kitap dúkenderi úshin bizben – OSR-lermen jumys isteý tıimsiz», deıdi baspager.
Onyń aıtýynsha, bul tek – shaǵyn baspalarǵa emes, iri kitap dúkenderine de uzaq merzimdi qater.
«Bul jerde iri kitap dúkenderi úshin de, ıaǵnı barlyq JSR-lerge de uzaq merzimde qater bar. Olar bizden kitap almasa, olar dúkenderinde ne satady. Al shaǵyn baspalar úshin óz kitabymyzdy oqyrmandarǵa tike satatyn kanaldar bar, aıtalyq marketpleıster, úlken dúkender bizden kitap almasa da, shaǵyn baspalar bankrot bolmaıdy.
Kitap – bul nan emes. Baspadaǵy kitaptardyń kóbi biregeı, ıaǵnı zııatkerlik quqyqpen baspa ǵana shyǵara alady. Al oqyrman oqyǵysy keletin kitabyn onlaın tapsyrys berip qoıyp, birneshe kún kúte alady. Sondyqtan bul jerde – JSR men OSR soǵysynda tek qana OSR utylady degen sóz emes. Iá, OSR qysqa merzimde utylsa, JSR uzaq merzimde utylady. Al kez kelgen kásipte mańyzdysy – uzaq merzimdegi nátıje», deıdi baspager Shyńǵys Muqan.
