Derekterge súıensek, Qazaqstanda 200-den astam aýdandyq jáne qalalyq gazet bar, olardyń kóbi júz jyldan astam ýaqyt boıy úzdiksiz shyǵyp keledi. Bul basylymdar óńirlerdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý barysyn, jergilikti ózin-ózi basqarý organdarynyń sheshimderin jáne eldi mekenderdiń kúndelikti tynysyn hatqa túsirgen. Soǵan qaramastan, redaksııalar jabylǵan nemese qaıta uıymdastyrylǵan kezde muraǵattardyń joǵalýy jıilep, 1930-2000 jyldary shyqqan aýdandyq gazetter boıynsha biryńǵaı sıfrlyq tizilim men tolyqqandy elektrondyq qor áli qalyptaspaǵan.
Toqaev: Gazet-jýrnaldar qaıta órleý dáýiriniń bastaýynda tur
Senator quqyqtyq táýekelderge de erekshe toqtaldy. 1990-2000 jyldary kóptegen resmı sheshimder tek aýdandyq gazetterde jarııalanǵan. Muraǵattardyń joıylýy azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne sot tájirıbesine keri áser etýi múmkin.
«Tarıhı-mádenı muranyń joıylý qaýpi tur. Aýdandyq gazetter – táýelsizdik jyldarynyń shynaıy shejiresi, óńir tarıhynyń baǵa jetpes derekkózi. Arhıvterdi qabyldaý, saqtaý jáne sıfrlandyrý tártibi óńirlerde árkelki. Biryńǵaı ulttyq standart pen jaýapty operator aıqyndalmaǵan. Aýdandyq gazetter arhıvteri ǵylymı zertteýlerge, demografııalyq jáne áleýmettik taldaýǵa, memlekettik saıasattyń tıimdiligin baǵalaýǵa, jýrnalıster men ólketanýshylardyń jumysyna asa qundy derekkóz. Bul baǵyt «Ulttyq mura», «Sıfrlyq Qazaqstan» bastamalarynyń maqsattarymen úndesedi», dedi Bıbigúl Jeksenbaı.
Halyqaralyq tájirıbege toqtalǵan senator AQSh, Ulybrıtanııa, Fransııa jáne Germanııada aımaqtyq jáne jergilikti gazet muraǵattaryn saqtaý men sıfrlandyrý ulttyq basymdyq retinde qarastyrylatynyn aıtty. Bul elderde mundaı qorlar Ulttyq arhıvterge júıeli túrde ótkizilip, memlekettik baǵdarlamalar aıasynda sıfrlanady.
«Barlyq oblystar boıynsha aýdandyq gazetter arhıvterine tolyq ınventarızasııa júrgizý, saqtaý men sıfrlandyrýdyń biryńǵaı ulttyq standartyn ázirleýdi usynamyz. Birtutas sıfrlyq aýdandyq baspasóz arhıvin qurý múmkindigin qarastyrý, arhıvterdi sıfrlandyrýǵa jáne jabylǵan redaksııalardyń qorlaryn memlekettik arhıvterge qabyldaýǵa qarjylandyrý kózderin aıqyndaý qajet. Lıkvıdasııalanǵan nemese qaıta uıymdastyrylǵan redaksııalardyń barlyq arhıv materıaldaryn oblystyq memlekettik arhıvterge mindetti túrde tapsyrý tártibin engizý kerek», dedi senator.
