IZGILIK JOLYNDAǴY IZDENISTER

Birlik pen yntymaq. Osy ómirge asa qajetti zań­dy­lyqty ustanǵan aksııa  eki aıdan astam ýaqyt eli­miz boıynsha jalǵasyn taýyp keledi. Áleýmettik baǵ­dar barysynda tıimdi, aýqymdy, muqtaj jandar úshin paıdaly isterdiń tııanaǵy keltirilgenine kóz jetti. “Birligimiz jarasqan!” aksııasymen Jetisý óńirinde búgingi qarjy daǵdarysynyń az da bolsa salqyny sezilgen tusta bılik, azamattyq qoǵam mú­she­leri jáne  kásipkerlerdiń birigýimen úlken kúshke aınalyp, áleýmettik máseleler oń sheshilýde. Jastar bul bastamaǵa óz kúsh-jigerlerin jumsady. Nátıjesinde, Qyzylaǵash aýylyndaǵy sý tasqynynyń zardaptaryn joıýǵa bar múmkindik jumyldyryldy. Búgin aýyl tanymastaı ózgerip, eldi mekenniń shyǵysynan 7000 túp saıaly aǵash kóshetteri japyraq jaıyp, samal jelmen terbelip, jańarǵan aýyldyń kelesheginiń kemeldigin dáleldeýde. “Birligimiz jarasqan!” aksııasymen aýdan, qalalarda jastar bastamasymen forýmdar ótýde. Onda memlekettik rámizderge degen shynaıy kózqa­ras, týǵan el men jerge degen súıispenshilik pen bir-biri­ne degen izgilikti ister birikkeni aıqyn ańǵa­ryl­dy. Oǵan mektep oqýshysynan bastap, aýdan ákimi, dáriger men muǵalim, aýyldyń qadirmendi qarııalary kóptep qatysqany urpaq sabaqtastyǵynyń jarqyn dáleli. Bir ǵana mysal. Eskeldi aýdany, Kókjazyq aýylyndaǵy oblystyq “Aınalaıyn” balalar úıiniń jazǵy lagerinde 2007-2011 jyldarǵa arnalǵan “Qazaqstan balalary” baǵdarlamasy aıasynda “Qýan, sábı” shaqyrýymen qanshama jas júrekke jol tabylyp qýantty. Jarastyqty jandaryna serik etken “Altyn júrek” ulttyq-qoǵamdyq syılyǵynyń jeńimpazdary – “Murager” seriktestiginiń bastyǵy A.Selıýnın, E.Esimhanov, taǵy basqalar jazǵy kanıkýlyn ótkizgen búldir­shinderge bazarlyqtaryn berip, jomarttyqtaryn taǵy da dáleldedi. Al, jyl saıyn “Aınalaıyn­nyń” búldirshinderin jaz boıy úıine qonaq etetin otbasylary bul dástúrdi bıyl da jalǵastyrdy. Olar otbasy jylylyǵyn sezinip, ózderin ákelik-analyq meıirimge bóleıtin jandardyń bar ekendigin sábı júregimen qabyldady. Al, Ile aýdanynyń “Kaz SIK” aýyldyq okrýgindegi kásipker azamattar da bul isten shet qalmaı, jyldyń ár mezgilinde áleýmettik jaǵynan jetkiliksiz qamtylǵan otbasylaryna kómektesip, kıim, azyq-túlik berýmen qatar, sa­la­matty ómir saltyn qalyptastyrý maqsatynda fýtbol, voleıbol oıyndarynan jarys ótkizýdi dástúrge aınaldyrǵan. Astana kúnine oraı “Meniń Qazaqstanym”, “Elordaǵa meniń tar­týym”, “Elorda – armandardyń asqary” taqy­ryp­tarynda jastar arasynda sýret salý, án aıtyp, shyǵarma jazýdan báseke ótkizildi. Ushqyr qııal, tereń oı, tartymdy pikirler toǵy­synan tabylǵandar arnaıy syılyqtarǵa ıe bolyp, marapattaldy. Osylaısha jastardyń jaqsylyqqa degen nıeti men jeke shyǵarmashylyǵynyń kókjıegi­niń keńdigi taǵy bir qyrynan tanyldy. Kúmisjan BAIJAN. Almaty oblysy. TATÝLYQ – ELDEGI TURAQTYLYQ NEGIZI Elbasy Nursultan Nazarbaev negizgi mindetterdiń ishinde el birligin saqtaýǵa aıryqsha mán berip, onyń keleshek úshin asa mańyzdy ekendigin atap kórsetip keledi. Shyn máninde, táýelsizdigimizdiń tiregi taǵy da tereńdeı túsý úshin tatýlyq pen kelisim, el men jerge degen súıispenshilik, sol arqyly keletin turaqtylyq pen yntymaq qazir bizge aýadaı qajet. Bul turǵyda elimizde arnaıy baǵdarlama boıynsha aýqymdy jumys júrip jatqany belgili. Ásirese, Qazaqstandy mekendeıtin etnostardyń tatýlyǵy men birligi boıynsha Qazaqstan halqy Assambleıasynyń júrgizip otyrǵan nátıjeli jumystary búgingi tańda álem nazaryn ózine aýdarýda. M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan mem­lekettik ýnıversıtetinde de kishi assambleıa jumys isteıdi. Ol uıymǵa bizdiń fakýltet stýdentteri de múshe bolyp, belsendi túrde jumys júrgizýde. OQMÝ-da qazaqtarmen qatar 29-dan astam etnos ókilderi bilim alyp jatqan bolsa, sonyń ishinde shetel stýdentterimen jumys júrgizý jónindegi fa­kýltette 11 elden kelgen ózge ulttyń jastary oqı­dy. Atalmysh fakýltette tárbıe jumysy boıynsha basqa fakýltetterge qaraǵanda birshama erekshelik bar. Munda bilim alyp jatqan ár eldiń ókilderi bir-biriniń tilin, mádenıetin, ádebıetin taný úshin tanymdyq is-sharalar úzdiksiz júrgizilip turady. Fakýltette tildiń úshtuǵyrlyǵy saıasaty jaqsy kórinis tapqan dep maqtanyshpen aıtýǵa bolady. О́ıtkeni, bizdiń fakýltette oqıtyn jastardyń kópshiligi 3-4 tildi meńgergen. Sonyń ishinde, qazaq tilin osy jerge kelip úırengen sheteldik jastar da barshylyq. Mysaly, Túrik memleketiniń azamattary Hardal Bekır men Mehmet Chatylly, tájikstandyq Anvarzada Sýhrob sekildi azamattar qazaq tilin búginde tolyq úırenip qana qoımaı, Qazaqstannyń memlekettik tilin nasıhattaýda, ultaralyq birlikti nyǵaıtýda ózgelerge úlgi bolyp júr. Biz osyndaı shákirtterimizben maqtanamyz. Munda bilim alyp jatqan ár elden kelgen jastarmen tildese qalsańyz Qazaqstan jáne Elbasy N.Nazarbaevtyń júrgizip otyrǵan saıasaty týraly tebirene syr shertedi. Qytaıdan kelip bilim alyp jatqan aǵylshyn tili fakýltetiniń stýdenti Názıgúl Sharpýren: “Ata­jurt­qa kelýdi bala kezden armandaýshy edim. Men taza qytaı mektebin bitirdim. Qazaq tilinde tek ot­basynda ǵana sóıleıtinbiz. Endi, mine, búginde Qazaq­standaǵy úlken bilim ordasynda qandas baýyrlarym­men, sondaı-aq ózge ult ókilderimen birge oqyp júrmin. Ýnıversıtettegi kishi assambleıanyń uıymdastyrǵan is-sharalaryna belsene qatysyp kelemin. Bizge jasap jatqan qamqorlyǵy úshin Memleket basshysyna, ýnıversıtet basshylyǵyna dán rızamyn. Endigi maqsatym – Qazaqstan azamattyǵyn alyp, Otanymnyń gúldenýine óz úlesimdi qosý. Yntymaǵy jarasqan tarıhı Otanymda ómir súrý – men úshin úlken baqyt!” deıdi. Belsendi jastardyń uıymdastyrýymen jyl saıyn ótetin “Stýdenttik alǵashqy beles” atty jastardy stýdent qataryna qabyldaý is-sharasy osynda bilim alyp jatqan jastardyń bir-birimen dos­tyq qarym-qatynas jasaýynda úlken ról at­qaratynyn da aıta ketken jón. Bul is-sharada shet­eldik stýdentter Qazaqstan jerinde óz ulttarynyń kıimderin kıip, asqaqtata án salyp, myń buralyp bı bılep, óz elderiniń mádenıeti men ónerin kórsetedi. Sondaı-aq, ár ult ókilderi ózderiniń ulttyq taǵamdaryn da daıyndap kelip, kópshilikke tanystyrady. Bul da ýnıversıtette ultaralyq qatynastyń jaqsy jolǵa qoıylǵanyn aıǵaqtaıdy. Elimizdegi ulttar men ulystardyń tatý-tátti, beıbit ómir súrip jatqandyǵy Prezıdentimizdiń syndarly saıasatynyń jemisi ekeni ras. Sol ıdeıany odan ary jalǵastyrý, eldegi tatýlyq pen aýyzbirshilikti nasıhattaý – Qazaqstanda ómir súrip jatqan árbir azamattyń paryzy. Seıdehan ÁLIBEK,  M.Áýezov atyndaǵy OQMÝ-diń shetel stýdentterimen jumys júrgizý jónindegi fakýltetiniń dekany, tarıh ǵylymdarynyń doktory. ShYMKENT.