Foto: primeminister.kz
Alǵashqy oń nátıjeler
Saýda jáne ıntegrasııa birinshi vıse-mınıstri Aıjan Bıjanovanyń aıtýynsha, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń keńeıtilgen tizbesi bıylǵy jyldyń 4 qańtarynan bastap kúshine enip, alǵashqy oń nátıjelerin kórsete bastady. Atap aıtqanda, jyl basynan beri azyq-túlik taýarlary baǵalarynyń ındeksi +0,2%-dy qurady. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńindegi kórsetkishten (+0,7 %) úsh ese tómen.
Buǵan deıin memlekettik baǵa retteýi qoldanylmaǵan birqatar taýar pozısııalary boıynsha da oń baǵa dınamıkasy tirkeldi.
Jyl basynan beri sút ónimderiniń baǵasy tómendedi:
- Qaımaq 0,2 %-ǵa;
- Sút 0,3%-ǵa;
- Irimshik 0,6 %-ǵa arzandady.
Jemis-kókónis toby boıynsha:
- Qyzanaqtyń baǵasy 1%-ǵa;
- Qııar 3,7%-ǵa;
- Alma 1,5%-ǵa tómendedi.
Sonymen qatar keńeıtilgen tizbege engizilgen kúrish, shaı, et jáne balyq ónimderiniń jekelegen túrleri boıynsha da baǵanyń tómendeýi baıqalady.
Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary
Otyrys barysynda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary tizbesin keńeıtý sharasy ýaqytsha sıpatqa ıe ekeni jáne azyq-túlik naryǵyndaǵy baǵa aýytqýlaryn jaqsartýǵa baǵyttalǵany aıtyldy. Naryqtaǵy jaǵdaı turaqtanǵan saıyn atalǵan tizbe kezeń-kezeńimen negizgi 19 pozısııaǵa qaıtarylady.
Sonymen birge jekelegen azyq-túlik ónimderi boıynsha baǵanyń ósýi saqtalyp otyr. Olardyń ishinde kúnbaǵys maıy, sary maı jáne súzbe qymbattaǵan. Bul, negizinen, ımporttyq ónimderdiń úlesine, sondaı-aq syrtqy naryqtaǵy baǵa konıýnktýrasyna baılanysty. FAO derekterine sáıkes, 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha ósimdik maılarynyń álemdik ortasha baǵa ındeksi 161,6 pýnktti qurap, aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 17,1 %-ǵa ósti. Bul kórsetkish sońǵy úsh jyldaǵy eń joǵary deńgeı bolyp otyr jáne álemdik naryqtaǵy usynystyń shekteýli bolýymen baılanysty.
Ishki naryqtaǵy baǵany ustap turý maqsatynda Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi maıly daqyldardy qaıta óńdeýshilerdiń ulttyq qaýymdastyǵymen bıylǵy jylǵa ónimniń satý baǵasyn turaqtandyrýdy kózdeıtin memorandým ázirlep jatyr. Sondaı-aq jumyrtqa, taýyq eti, tuz jáne kartop óndirýshilerimen de osyndaı kelisimder jasalmaq.
Nan nege qymbattady?
Túrkistan oblysyndaǵy áleýmettik nan baǵasynyń ósý jaǵdaıy da jeke qaraldy. О́ńirdegi úsh naýbaıhananyń birinde óndiristik shyǵyndardyń artýy jáne arzandatylǵan un tapshylyǵyna baılanysty baǵa kóterilgen. Qazirgi ýaqytta jaǵdaı turaqtandyrylyp, baǵa burynǵy deńgeıine túsirildi. Osyǵan baılanysty vıse-premer Azyq-túlik korporasııasyna «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasymen birlesip óńirlerdiń jeńildetilgen unmen qamtamasyz etilýine jedel taldaý júrgizýdi jáne qajet bolǵan jaǵdaıda arzandatylǵan astyqtyń úzdiksiz jetkizilýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Al kókónis ónimderi men alma baǵasy jalpy alǵanda turaqty deńgeıde saqtalyp otyr. Qańtar aıynda kartoptyń satý baǵasy bir kılogramyna 150-170 teńge aralyǵynda boldy. Bul Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi men Kartop ósirýshiler odaǵy arasyndaǵy memorandýmda belgilengen shekti deńgeılerge sáıkes keledi.
Sonymen qatar kartop pen sábiz eksportynyń artýy ishki naryqqa qosymsha qysym túsirip otyr. Osyǵan baılanysty óńirlerdegi baǵany turaqtandyrý maqsatynda turaqtandyrý qorlarynan kókónis ónimderin satý jumystary bastaldy.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, jalpy kólemi 247 myń tonnany quraıtyn qalyptastyrylǵan qordan 35,8 myń tonna ónim satylǵan. Birqatar óńirde ónimdi qoljetimdi baǵamen ótkizý qarqyny jetkiliksiz. Osyǵan baılanysty Serik Jumanǵarın óńir ákimdikterine aqpan aıynyń sońyna deıin ótken jylǵy ónim qorynyń negizgi bóligin satýdy tapsyrdy.
Bıyl 6 myń jármeńke ótedi
Sondaı-aq Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligine QazTrade kompanııasymen birlesip naýryz aıynyń basynan bastap kórshiles elderden erte pisetin aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizýdi uıymdastyrý tapsyryldy. Jyl sońyna deıin respýblıka boıynsha shamamen 6 myń aýyl sharýashylyǵy jármeńkesin ótkizý josparlanyp otyr.
Budan bólek, vıse-premer jaýapty memlekettik organdarǵa aǵymdaǵy baǵa dınamıkasyn eskere otyryp, baǵany turaqtandyrý jónindegi is-sharalar josparyn qaıta qarap, ózektendirýdi tapsyrdy.
