Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, mal sharýashylyǵy aýyl sharýashylyǵy jalpy óniminiń 39%-yn quraıdy. Iri qara mal basynyń 2,4%-ǵa, usaq mal basynyń 1,6%-ǵa ósýi baıqalady. Sút óndirisi 5% ósimmen shamamen 3,8 mln tonnany qurady, et óndirý kólemi 1,2 mln tonnaǵa jetti, bul ótken jylǵy deńgeıden 2,6%-ǵa joǵary. Alaıda, jalpy ónimniń jyl saıynǵy ósimi 2-3% deńgeıinde saqtalýy salanyń áleýetin tolyq ashpaı otyr.
Keshendi jospardy júzege asyrý iri qara mal sanyn 7,9 mln-nan 12 mln basqa, usaq mal sanyn 20,2 mln-nan 28 mln basqa deıin ulǵaıtýdy kózdeıdi. Sondaı-aq et óndirisin 1,2 mln-nan 1,8 mln tonnaǵa deıin arttyrý, onyń eksportyn 82 myńnan 165 myń tonnaǵa deıin eki ese ulǵaıtý josparlanǵan. Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov jospardy oryndaý úshin birqatar baǵyt boıynsha salany qarjylyq qoldaýdyń tıimdi tetikteri usynylatynyn baıandady.
Aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń barlyq túri boıynsha asyl tuqymdy mal basyn satyp alýǵa jyldyq 6% mólsherlememen jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasyn iske qosý josparlanyp otyr. Qarjylandyrýǵa jyl saıyn 300 mlrd teńge qajet. Atalǵan is-shara tabyndy jańartýdy jedeldetýge ári mal sharýashylyǵynyń genetıkalyq áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Shalǵaıdaǵy mal sharýashylyǵyn damytý men jaıylymdyq ınfraqurylymdy qalyptastyrýǵa bıyl qarjylandyrý kólemi 50 mlrd teńge bolatyn jyldyq mólsherlemesi 6%-ben biryńǵaı jeńildikti nesıe berý kózdelgen. Qosymsha 50 mlrd teńge kóleminde mal azyǵyn daıyndaý tehnıkasy men jabdyqtaryn satyp alýǵa jyldyq mólsherlemesi 5% jeńildikpen qarjylandyrý qarastyrylyp otyr.
Sondaı-aq mal sharýashylyǵynyń baǵyttary boıynsha aınalym qarajatyn tolyqtyrýǵa jalpy somasy 225 mlrd teńgeni quraıtyn, jyldyq mólsherlemesi 5%-ben jeńildetilgen kredıtteý baǵdarlamasyn iske qosý josparlandy. Qarjylandyrýdy qoljetimdi ete túsý úshin «Damý» qory arqyly qaryzdarǵa kepildik berý tetigin qoldaný kózdelgen.
Buǵan qosa Keshendi jospardyń jobasynda salany kadrlarmen qamtamasyz etý, mal sharýashylyǵy qyzmetkerlerine áleýmettik jaǵdaı jasaý, onyń qatarynda shopandar men baqtashylardyń 55 jasqa tolǵannan keıin arnaıy áleýmettik tólemder alý quqyǵyn qamtamasyz etý, mamandarǵa turǵyn úı qurylysyn salý men taǵy da basqa is-sharalar qarastyrylǵan.
Budan bólek, tıimdi marketıngtik ınfraqurylymdy qalyptastyrý men ótkizý naryqtaryn keńeıtý kózdelip otyr. Veterınarlyq qaýipsizdik eksporttyq naryqtarǵa shyǵýdyń mindetti sharty bolyp sanalady. Osy baǵytta veterınarlyq nysandardy jańǵyrtý boıynsha jumys jalǵasady, sondaı-aq saýda nysandarynda kúndelikti baqylaýdy júzege asyrý josparlanyp jatyr. Mal ıeleriniń jaýapkershiligin arttyrý máselesi de pysyqtaldy.
Jospardyń is-sharalary negizinen bıýdjette kózdelgen qarajatqa, bıýdjettik nesıeler men qarjy ınstıtýttarynyń oblıgasııalary boıynsha kýpondyq syıaqyny sýbsıdııalaý baǵdarlamalary esebinen júzege asyrylatynyn atap ótken jón.
Oljas Bektenov Keshendi jospardyń is-sharalary ishki naryqty otandyq ónimmen júıeli túrde qamtýdy ári áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary boıynsha boljamdy baǵa turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge tıis ekenin atap ótti. Sondaı-aq qaıta óńdeýdi damytý men qosylǵan quny joǵary ónim shyǵarýdy ulǵaıtý qajet. О́ndiris pen ónim aınalymynyń barlyq kezeńderiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵy atap ótildi. Ulttyq aýyl sharýashylyǵy sanaǵynyń nátıjelerin sıfrlyq platformalarǵa biriktirý men olardy biryńǵaı esepke alý kózi retinde paıdalaný tapsyryldy.
Premer-mınıstr Memleket basshysynyń paıdalanylmaıtyn aýyl sharýashylyǵy jerlerin qaıtarý máselesi jónindegi tapsyrmalarynyń oryndalýyna nazar aýdardy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov jerdiń utymdy paıdalanylýyn tekserý jumystary júrgizilip jatqanyn aıtty. Astyq egetin úsh óńir boıynsha 330 sharýashylyq joǵary baqylaýda. Maqsatsyz paıdalaný faktileri anyqtalǵan jaǵdaıda ýchaskeler azamattarǵa odan ári qaıta bólý úshin memlekettik qorǵa qaıtarylatyn bolady.
Jıyn qorytyndysy boıynsha Úkimet Mal sharýashylyǵyn damytýdyń 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn maquldady. Premer-mınıstr Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine múddeli memlekettik organdarmen birlesip jumysty úılestirý men barlyq kózdelgen sharalardyń sapaly oryndalýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
