2024 jylǵy topan sý biraz bóligin shaıyp ketken soń, kóptegen turǵyn jańadan salynǵan «Birlik» shaǵyn aýdanyna kóshirilgen edi. Taǵy bir tobyna ekinshi naryqtan baspana alyp berildi. Degenmen byltyrǵy tasqynda ornynda qalyp, jóndelgen birshama úıge sý kirgen.
Turǵyndar shaǵyn aýdandardy qyzyl sýdan qorǵaýdyń birden-bir joly qala-ny aınalyp ótetin kúre joldy bıiktetý dep esepteıdi. Qazirgi eski jol ábden shógip, ústinen sý júrip ketetin halge jetken. Al sýdy bógeý maqsatynda turǵyzylǵan dambalar aǵynnyń ekpinine shydas bermeı, mújilip barady. Topyraq pen qumnyń tyǵyzdalmaǵan tustary oıylyp, sýdyń dymymen jelinip jatyr. Ondaı jerlerdi qymtaǵanmen másele sheshilmeıdi, bir tusy bútindelse, ekinshi jaǵy sógiledi.
Turǵyndardyń dabylynan soń, ótken jyldyń kúzinde bógetterdi bekitýge qarajat bólinip, ınertti materıaldar tóselip, nyǵyzdaý jumysy júrgizilgen. Alaıda halyq munyń ýaqytsha amal ekenin jaqsy túsinedi. «Bógetti bekitý – túbegeıli sheshim emes. Oǵan mıllıardtardy shasha bergenshe, aınalma joldy barynsha bıiktetip, kúrdeli jóndeýden ótkizý qajet», desedi kópshilik.
Halyqtyń pikirinshe, tas jol dambaǵa qaraǵanda áldeqaıda berik bolady. Sonymen qatar joldy tórt jolaqty etip keńeıtý, onyń boıyndaǵy uzyndyǵy 350 metr kópirdi jańartý týraly usynystar aıtylǵan. Sonda ǵana tasqynǵa shynaıy tosqaýyl qoıylady.
Bul – oryndy ýáj. Negizi, 2017 jylǵy tasqynnan keıin-aq bul másele qolǵa alynyp, tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi (TEN) jasalǵan edi. Biraq konkýrs jarııalanǵanymen, jumysty atqaratyn kompanııa tabylmady. Qurylys kompanııalary bul iske moıyn burmaǵan soń, úsh jyldan keıin qujat merzimi ótip, is aıaqsyz qaldy. Tek 2024 jylǵy alapat tasqynnan keıin másele qaıta kóterilip, kún tártibine qoıyldy.
– Aınalma joldy bıiktetip, jańǵyrtý jobasy bıyl qaıta bekitildi. Jobalyq quny – 70 mlrd teńge. Bul – óte qymbat ári aýqymdy joba. Mundaı isti bizdiń kompanııa buryn-sońdy Soltústik Qazaqstan oblysynda júzege asyrǵan emes. Josparda jol boıyndaǵy kópirdi jańǵyrtý, onyń eki jaǵynan jaıaý júrginshiler jolyn salý, demalys aımaǵyn jasaqtap, velotrassa tóseý qarastyrylǵan. Joldyń ózi birinshi sanat talaptaryna saı bolady, – deıdi «QazAvtoJol» UK» AQ SQO fılıalynyń dırektory Andreı Chervonıýk.
Jobany iske asyrý merzimi úsh jylǵa shaqtalǵan. A.Chervonıýk jumystyń kezeń-kezeńmen júrgiziletinin, sondyqtan jol qatynasyna kedergi keltirmeıtinin jetkizdi.
Jobanyń bir ereksheligi – eski joldy túp ornymen buzý qarastyrylyp otyr. Mamannyń aıtýynsha, eski joldyń tabanyna sý sińip, dymqyl bolǵandyqtan, ol jańa qurylystyń sapasyna nuqsan keltirýi múmkin. Rasynda, qazir 50 tonnaǵa deıin júk tıegen aýyr kólikterdiń joldy ezip jiberetinin kórip júrmiz. Jaqynda tóselgen asfalttyń oıylyp ketýi de kóbine astyńǵy qabattyń durys daıyndalmaýynan bolady.
Jańarǵan joldyń bıiktigi qazirgi-den 3 metrge artyq bolmaqshy. Tasqyndy kózimen kórgen turǵyndar sýdyń odan da asyp ketýi múmkin ekenin aıtyp qaýiptenedi. «Jobada bul jaǵdaı eskerilgen. Mamandar ózenniń qaı tustaryn asa bıik kóteriletinin zerttedi. Sondyqtan qaýipti ýchaskelerde joldyń bıiktigin úsh metrden asyrý qarastyrylǵan», dep sendirdi «QazAvtoJol» ókili.
Sóıtip, Petropavldy endi dambalar emes, zamanaýı bıik aınalma tas jol qorǵamaqshy. Onyń sapaly ári berik salynýyn qoǵamdyq uıymdar qadaǵalaıdy.
Endigi másele – osy aýqymdy isti atqaratyn laıyqty merdiger tabý. Kólik mınıstrligi jobany konkýrsqa usynǵanda, qurylys jumystarymen qatar, nysandy ári qaraı kútip ustaýdy da moınyna alatyn kompanııany izdeýdi tapsyrǵan. Ázirge eki kompanııa nıet bildirip otyr.
– Byltyr konkýrs jarııalaý keshiktirildi. Tártip boıynsha ony «QazAvtoJol» emes, mınıstrlik jarııalaıdy. Endi aqpan aıynyń sońyna deıin merdiger anyqtalýǵa tıis, – deıdi A.Chervonıýk.
Joba Qazaqstannyń Damý bankinen bólinetin qarajatqa júrgiziledi. Sonymen birge jol boıyndaǵy keıbir nysandardy kóshirý shyǵyndary da joba qunyn arttyra túseri haq. Osy bir iri ınfraqurylymdyq joba sátti júzege assa, oblys ortalyǵynyń sáýleti artyp qana qoımaı, shaǵyn aýdan turǵyndary kópten kútken qaýipsiz ómirge qol jetkizedi, sý astynda qalý qaýpinen qutylady.
Soltústik Qazaqstan oblysy
