Qoǵam • 24 Qańtar, 2026

Bekzat bolmysy qurmetke laıyq

20 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Keshe L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde kórnekti qoǵam qaıratkeri, Memlekettik syılyqtyń laýrety, jazýshy Álibek Asqardyń 75 jasqa tolý mereıtoıyna arnalǵan «Álibek Asqardyń shyǵar­mashylyǵyndaǵy Altaı beınesi jáne adam taǵdyry» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.

Bekzat bolmysy qurmetke laıyq

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

Is-sharany Memlekettik syılyqtyń laýreaty, fılologııa ǵylymdarynyń
doktory, professor Saýytbek Abdrah­manov júrgizip, konferensııa barysynda Álibek Asqar shyǵarmashylyǵynyń qazirgi ádebı úderistegi ornyn kór­setý, jazýshynyń taqyryptyq, kór­­kemdik, estetıkalyq nysanalaryn oqyrmanǵa tanytý basty nazarda bola­tynyn jetkizip, Memleket bas­shysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaý hatyn oqý úshin alǵashqy sózdi Prezıdent keńesshisi, Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Baýyrjan Omarulyna berdi. Ǵalym-qalamger Memleket basshysynyń yqylasty lebizin jetkizgennen keıin Álibek Asqar týraly qyzyqty este­likterimen bólisip, Altaıdan shyqqan jazýshylar sózben sýret salýǵa kelgende eshkimge ese jibermeıtinin, kózin asha sala Muztaý syndy kókke shanshylǵan aq súńgili kórkemdikti kórip ósken Qalıhan Ysqaq, Oralhan Bókeı, Kádirbek Segizbaı, Marat Qabanbaı, Dıdahmet Áshimhan, Álibek Asqar, Nurdáýlet Aqysh, Álibek Qańtarbaev, Talaptan Ahmet­jan, Asqar Altaı, Anatolıı Ivanov syndy qalamgerler prozadaǵy portret pen peızajdyń sheberleri ekenin, solardyń arasynda Álibek Asqar ór Altaıdy qalammen de, qylqalammen de jyrlaǵanyn aıta kelip, jazýshynyń sýretshilik ónerine erekshe toqtaldy.

Ǵylymı-tájirıbelik konferensııa basynda mereıtoı ıesine degen Parlament Senatynyń tóraǵasy Máýlen Áshimbaevtyń lebizin senator Nurtóre Júsip, Parlament Májilisiniń tóraǵasy Erlan Qoshanovtyń yqylasty sózin Májilis depýtaty Erlan Saırov, Memlekettik keńesshi Erlan Qarınniń sálemin aqyn Qalqaman Sarın, Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń quttyqtaýyn Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Kitap isi basqarmasynyń basshysy Almaz Myrzahmet jetkizip, qalamgerdiń ıyǵyna Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurymbet Saqtaǵanov pen Astana qalasy ákimi Jeńis Qasymbek atynan shapan jabyldy. Sondaı-aq Saha Res­pýblıkasy (Iаkýtııa) Jazýshylar odaǵynyń múshesi, aýdarmashy, pýblısıst Valerıı Lýkovsev, Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, kompozıtor, jazýshy Ilııa Jaqanov, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Astana fılıalynyń dırektory Baýyrjan Baba­januly, jazýshy jýrnalıst Álibek Qańtarbaev syndy azamattar sóz sóılep, Álibek Asqardyń qazaq ádebıetindegi ornyna, memleket jáne qoǵam qaıratkeri retindegi ushan-teńiz eńbegine toqtaldy. Máselen, Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory, akademık Kenjehan Matyjanov: «Álibek Asqardyń Astanada alǵash kóshken Aqparat mınıstrliginiń jumysyn jolǵa qoıý, baspa isin uıymdastyrý baǵytyndaǵy eńbegin erekshe atap ótýge bolady. Muhtar Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń atqarǵan jumystarynda da Álekeńniń óz qoltańbasy bar dep oılaımyn. «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda atqarylǵan isterdiń basynda Álibek Asylbaıuly turǵany belgili. Sonyń ishinde qazaq folklorynyń 100 tomdyǵy – «Babalar sózi» sekildi álemge maqtanyshpen aıta alatyn úlken jobalar bar. Bul eńbekterdiń jaryq kórýine Álekeńniń uıymdastyrýshylyq qabileti zor yqpal etti. Til salasynda da Álekeńniń úlken qoltańbasy bar. Ásirese 34 tomdyq termınologııalyq sózdikti shyǵarý asa kúrdeli, aýyr jumys boldy. Ony kim basady, qarjysyn qaıdan tabamyz, qalaı uıym­dastyramyz degen máseleniń bárin Ále­­keń sheship, álem ádebıetiniń qazaq tiline aýdarylǵan 25 tomdyq jınaǵyn shy­ǵarý isin de ózi tikeleı uıymdastyrdy», dedi.

Osyndaı resmı quttyqtaýlardan soń halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııanyń baıandamalaryna kezek berilip, «Qazaq gazetteri» seriktestiginiń bas dırektory, UǴA akademıgi Dıhan Qamzabekuly «Ult muraty jáne qalamger paryzy» taqyrybynda sóz sóıledi. «Biz Álibek Asylbaıulyn qadirleımiz, baǵalaımyz. Onyń eleýli azamattyǵy men bıik mádenıeti, kásibı biliktiligi men parasaty, zııaly ustanymy men bekzat dıplomatııasy – bári de qurmetke laıyq. Álekeńniń qyzmet jolyna úńilseńiz de, shyǵarmashylyq belesine kóz salsańyz da, el muratyn tereń seziný men qalamgerlik paryzdy qatar alyp júrgenin kóresiz. «70–80 jyldary Álibek Asqar esimi «Bilim jáne eńbek» jýrnaly arqyly alystaǵy aýyldarǵa aı saıyn jetip, jadymyzda jattaldy. Bul basylym bizdi izdeniske jeteledi, qazaq áleminiń tereń syrlary birte-birte ashylatynyna sendirdi. Talaı býynnyń boıynda ult muraty men eldik qyzmet osylaısha baspasózdiń kúshimen qalyptasty dep oılaımyz», dedi óz sózinde.

Sonymen qatar Dıhan Qamzabekuly elordamyz Astanaǵa kóship, ornyǵa basta-
ǵan jyldary Álibek Asqardyń mınıstrlik­tiń Memlekettik baspa baǵdarlamalaryn qalyptastyrý departamentiniń, keıin ataý­y ózgergen Baspa jáne baspahana isteri departamentiniń dırektory bolǵanyn, rýhanı turǵydan qanshama eldik jobalardy júzege asyrǵanyn, jas talanttardy qoldap, orta jáne aǵa býynnyń eńsesin kóterip, ǵalymdardy jigerlendirgenin, osylaı ult muratyna adal qyzmeti etkenin áńgimeledi.

Sonymen qatar is-shara aıasynda Túrkııanyń Ege ýnıversıteti Túrki dúnıe­sin zertteý ınstıtýtynyń professory Metın Ekıjı «Álibek Asqardyń «Mona Lızanyń portreti» atty proza jınaǵyndaǵy keıipkerler júıesi», taǵy da Túrkııanyń Kastamoný ýnıversıtetiniń professory Orhan Sóılemez «Álibek Asqardyń Muztaýdan qazaq eline, qazaq jerine qaraýy», M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty Táýelsizdik dáýirindegi ádebıet bóliminiń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Nurdáýlet Aqysh «Álibek Asqar shyǵarmalaryndaǵy ıýmorlyq ustanym men mıstıkalyq saryn», Reseı Jazýshylar odaǵynyń múshesi, kınorejısser Ásel Omar «Epıfanıı ı poetıka prozrenııa v proze Alıbeka Askarova», S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan ýnıversıtetiniń professory Berdibek Bııarov «Álibek Asqar shyǵarmalaryndaǵy jer-sý ataýlary» atty baıandamalar jasaldy. Konferensııa qorytyndysy boıynsha maqalalar jınaǵy basylyp shyǵatyny habarlandy.