Mysaly, Maqtaaral aýyldyq okrýginde aýyl sharýashylyǵy salasynda tájirıbesi mol sharýalardyń biri – Shaǵyr Ertýǵanuly segiz gektar alqapqa asúı qyzylshasyn zamanaýı tamshylatyp sýarý tehnologııasy arqyly egip jatyr. Bul ádis sý resýrstaryn únemdeýge, tyńaıtqyshtardy ósimdik túbine dál jetkizýge ári ónimdilikti arttyrýǵa múmkindik beredi. Mamandardyń aıtýynsha, tamshylatyp sýarý tehnologııasyn qoldaný arqyly ónim kólemin dástúrli ádistermen salystyrǵanda eki esege deıin arttyrýǵa bolady. Sharýashylyqta barlyq agrotehnıkalyq talaptar saqtalyp, egis jumystary belgilengen merzimde júrgizilgen. Qolaıly aýa raıy jaǵdaıynda as úı qyzylshasynyń alǵashqy ónimi sáýir aıynda pisip jetiledi. Mamandar erte ónim alý naryqtaǵy baǵanyń turaqtalýyna jáne turǵyndardy jańa pisken kókónispen qamtamasyz etýge oń áserin tıgizetinin aıtady. Sonymen qatar aýdanda jýyq arada qyryqqabat daqylyn egý jumystary da bastalady. Jalpy bıyl aýdan boıynsha 60,3 myń gektar egistik alqapty ıgerý kózdelgen bolsa, onyń ishinde 1405 gektar jerge erte jáne orta merzimde pisetin kókónis daqyldaryn egý josparlanyp otyr.
Aıta ketelik, bıyl oblysta aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egis kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 13 myń gektarǵa artyp, jalpy 919 myń gektar bolady. Onyń ishinde jazdyq daqyldar – 536 myń, kúzdik egis – 208 myń, eski jońyshqa – 175 myń gektar. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Faızýlla Baıdýllaevtyń aıtýynsha, bıyl egis qurylymyn qalyptastyrý barysynda ónimdiligi joǵary ári qurǵaqshylyqqa tózimdi daqyldarǵa basymdyq berilgen. Atap aıtqanda, maqta egisi 18 myń gektarǵa ulǵaıyp, 162 myń gektardy, júgeri 16 myń gektarǵa artyp, 55,2 myń gektardy, maqsary 14 myń gektarǵa kóbeıip, 85,5 myń gektar bolady. Al bıdaı alqaby 24 myń gektarǵa qysqartylyp, 216,3 myń gektarǵa egilýge tıis. Sondaı-aq ónim kólemin eki esege arttyrý jónindegi jol kartasy aıasynda oblysta kúrish daqylyn 3,5 myń gektarǵa ornalastyrý josparlanǵan. Byltyr transshekaralyq ózenderdegi sý tapshylyǵy týyndaýyna baılanysty, bıyl kúrish tek Shardara aýdanynda ǵana egiledi.
Qazir jer jyrtý jumystary 49 paıyzǵa, al sor shaıý jumystary 2 paıyzǵa oryndaldy. Agrotehnıkalyq talaptarǵa sáıkes, jer jyrtý jumystary naýryz aıynda, al sor shaıý 20 aqpanǵa deıin aıaqtalýǵa tıis. Bıylǵy dala jumystaryna arnalǵan jeńildetilgen janar-jaǵarmaı boıynsha jalpy qajettilik 106,3 myń tonna dep anyqtaldy. Bosatý jumystary aqpan aıynan bastalady. Mıneraldyq tyńaıtqyshtarmen qamtamasyz etý úshin oblystyq bıýdjetten 9,5 mlrd teńge qarjy qarastyrylyp, 134 myń tonna tyńaıtqysh engizý josparlanǵan. Sonymen qatar Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń jol kartasyna sáıkes, jyl sońyna deıin oblysta 203,5 myń tonna mıneraldy tyńaıtqysh engiziledi. Búginde qoımalarda 25 myń tonna tyńaıtqysh qory bar.
Dala jumystaryna oblys boıynsha 25,4 myń aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy jumyldyrylady. Onyń ishinde 15 myń traktor, 2 myń kombaın jáne 9 myń agregat bar. Basqarma basshysynyń málimdeýinshe, tehnıkalardyń 98 paıyzy kóktemgi jumystarǵa daıyn. Bıyl tehnıka parkin jańartý maqsatynda 2 myńnan asa tehnıka satyp alý josparlanyp, bul baǵytqa 16 mlrd teńge qarjy bólindi. Aýyl sharýashylyǵy salasyn qarjylandyrý baǵytynda ótken jyly 2 333 jobaǵa 26,4 mlrd teńge bólinse, bıyl bul kórsetkishti 34,7 mlrd teńgege deıin arttyrý kózdelip otyr. Qazir 180 joba boıynsha 3,8 mlrd teńgege ótinim qabyldanyp, 101 joba 1,8 mlrd teńgege qarjylandyryldy.
Túrkistan oblysy
