Foto: Konstıtýsııalyq Sot
«Bul jeke quqyqtar men bostandyqtar, olar Konstıtýsııada bekitilip, memleket tarapynan kepildendirilýi tıis, sebebi bul – adamnyń eń qundy jeke bostandyqtaryn paıdalanýǵa múmkindik beretin qundylyqtar: ómirge jáne jeke qaýipsizdikke quqyq, jeke jáne otbasy ómiriniń ıgilikteri, moraldyq jáne rýhanı kedergisizdik, ómirin, bostandyǵyn, jeke tulǵa retinde abyroıyn qorǵaýǵa qajettilikter», dedi depýtat.
M.Bashımovtyń aıtýynsha, jeke quqyqtar men bostandyqtardyń negizgi máni Konstıtýsııadaǵy «Adam, onyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary – memlekettiń eń joǵary qundylyqtary» formýlasynan týyndaıdy.
«Adamnyń jeke ómiri onyń óz jeke ómiriniń qoǵamǵa nemese memleketke jarııalaǵysy kelmeıtin aspektilerinen turady. Bul – jeke tulǵanyń erekshe táýelsizdigi, qoǵam men memleket baqylaýyna jatpaıdy», dedi spıker.
B.Altynbekov: Konstıtýsııalyq reforma – damýdyń jańa baǵytyn tańdaý
Jeke derekterdiń zańsyz jınaqtalýy, óńdelýi, saqtalýy jáne qoldanylýynan bostandyq máselesi, sonyń ishinde sıfrlyq tehnologııa arqyly óńdeletin derekter de qamtylǵan.
«Bul jeke quqyqtar men bostandyqtar toby jeke jáne otbasy ómiriniń qorǵalýy úshin kepildik beredi – jeke ómirge, jeke jáne otbasy qupııasyna qol suǵylmaýshylyq quqyǵy. Jeke bostandyqqa konstıtýsııalyq quqyqtyń quramyna osy quqyqtar tobyna ár adamnyń jeke derekterdi zańsyz jınaý, óńdeý, saqtaý jáne paıdalanýynan, sonyń ishinde sıfrlyq tehnologııalardy qoldaný arqyly, bostandyqqa quqyǵy sııaqty mańyzdy quqyqtardy qosý qajet», dedi depýtat.
Adam quqyqtary jónindegi ýákil: О́mir súrý quqyǵy men ádil sot – Konstıtýsııanyń irgetasy
Marat Bashımov Qazaqstan zańnamasynda jeke derekterdi qorǵaýǵa baǵyttalǵan normalardyń bar ekenin de atap ótti. Mysaly, «Jeke derekter jáne olardy qorǵaý týraly» zańnyń 11-babynda menshik ıeleri, operatorlar jáne úshinshi tulǵalardyń shekteýli qoljetimdi jeke derekterdiń qupııalylyǵyn saqtaý jáne sýbektiniń kelisiminsiz nemese zańsyz taratýǵa jol bermeýge mindetti ekendigi kórsetilgen. Bıometrııalyq derekterdiń qupııalylyǵy bólek qorǵalǵan.
Sonymen qatar, Qylmystyq kodekstiń 148-babynyń 1-bólimine sáıkes, jeke ómir qupııasyn zańsyz buzý 2 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrýǵa deıin qylmystyq jaýapkershilikke ákep soǵady.
«Belgili bir mamandyq ókilderine azamattardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaý úshin senip tapsyrylǵan jeke jáne otbasy qupııalaryn kásibı qupııalar dep qaraý qajet. Olarǵa dárigerlik, advokattyq qupııa, aldyn ala tergeý qupııasy, notarıaldyq áreketter qupııasy jáne basqalary jatady», dep qosty M.Bashımov.
Bul usynystar jeke quqyqtar men bostandyqtardy, sonyń ishinde zamanaýı sıfrlyq kezeńdegi derekterdi qorǵaýdy Konstıtýsııa deńgeıinde naqty bekitýge baǵyttalǵan mańyzdy qadam bolmaq.
