Qysqy týrızmge qyzyǵýshylyq artyp keledi

Alataýdyń tepseńindegi «Shymbulak» taý shańǵy kesheni ishki týrıster men syrttan keler qonaqty qabyldaýda qarbalasqa túsedi. О́ıtkeni jyldan jylǵa Almatynyń injý-marjanyna at baılap seıil qurýshylardyń qatary qalyńdap keledi. Bul – qýanarlyq úrdis. Syrttan kelgen ár týrıstiń qarajaty qazynaǵa quıylady.

Qazir qysqy maýsymnyń der shaǵy. Bul ýaqytta taý shańǵy kýrorttarynda demalýǵa degen qyzyǵýshylyq arta túsedi. Búginde óńirlerde týrısterge shańǵy, snoýbordpen syrǵanaýǵa, ózge de belsendi demalys túrlerine arnalǵan 13 oryn jumys isteıdi.

«Shymbulak» – elimizdegi eń tanymal taý shańǵy kýrorttary­nyń biri. Munda jalpy uzyn­dy­ǵy 20 shaqyrymǵa jetetin ártúr­li deńgeıdegi trassalar, aspa­ly jol, shańǵy men snoýbordty jalǵa berý pýnktteri bar. 2023 jyly bul keshen álemdegi eń bıik túngi taý shańǵy trassasy retinde Gınnestiń rekordtar kitabyna endi. Munda kelgen qonaqtar zıp­laın, atpen serýendeý, paraplanmen ushý, konkı teýip te sergı alady. Bıyl bul keshende túrli sebeppen baǵa aıtarlyqtaı qymbattady. Degenmen jeńildik­ter de qarastyrylǵan. Máselen, zeınet jasyna jetken qart ki­silerdiń jumys kúnderi aspaly jolǵa Medeýden minip, Shym­bulaqqa kóterilýi tegin. Tek eli­mizdiń zeınetkerlerine ǵana ­osyndaı jeńildik qarastyryl­ǵan. Múgedektigin rastaıtyn qujatyn kórsetken azamattar da bul qyzmet túrine qarajatyn shyǵyndamaı, aspaly jolmen alańsyz órleıdi.

Sonymen qatar kópbalaly otbasylar, ardagerler, eńbek ótilimen zeınetke shyqqan, ózge de áleýmettik osal top ókilderine jumys kúnderi bıletter men skı-passtar jeńildikpen satylady. Bes jasqa deıingi balalardyń kýrortqa kirýi jyl on eki aı tegin. Al qys mezgilinde syrǵanaımyn dese, tek skı-pass kartasyn satyp­ alyp, oǵan nóldik abonement júkteý jetkilikti.

«Regular Season» kezinde jeńildik baǵdarlamalarynyń qaıta jandanýy taý shańǵy ke­sheninde baǵa saıasaty ornyqty ekenin ańǵartady. Jyl saıyn bizdiń keshen áleýmettik osal topqa jatatyn 190 myńǵa jýyq qonaqty qabyldaıdy», deıdi taý shańǵy kesheniniń qonaqtarǵa qamqorlyq kórsetý qyzmetiniń basshysy Temirlan Júsip.

Jolyńyz túsip, elimizdiń jaýhary sanalatyn taý shańǵy keshenine tynyǵýǵa bara qalsa­ńyz, baǵa tarıfterin zerttep­ alǵanyńyz jón. Máselen, tańǵy, tústen keıingi sondaı-aq túngi syrǵanaý ýaqytynyń baǵalary kúndizgi syrǵanaýǵa beriletin skı-passtan arzandaý. Al shańǵy men snoýbordty aıaǵyna jańadan ilip, endi-endi «qaz basyp» júr­genderge «Shymbulak»-tyń arnaıy «Bastaýshy» tarıfi bar. Osy tarıfpen skı-pass satyp alsa­ńyz, eresekter men balalardyń úırenýine arnalǵan jaıdaqtaý alańda syrǵanaısyz.

Byltyr jyl sońynda «Shym­bulak» taý shańǵy kesheni aq­jol­taı aqparat jarııala­dy. 2025–­2026 jylǵy qysqy maý­sym­dyq skı-pass satyp al­ǵan­­­­dar Qazaqstan, О́zbekstan, Ázer­baıjan, Reseı­diń eń iri taý kýrorttarynda erkin syrǵa­­naı alady. «Shymbulak» taý ­kýrorty Eýrazııalyq taý kýrorttary alıansynyń (ETKA) múshe ­kýrorttarmen birlesip, bıyl «She­ka­rasyz taý shań­ǵy­sy maýsymy» ak­sııa­sy­nyń bastalǵanyn habarlady. Endi eli­miz­degi «Shymbulak» nemese «Oi-Qaragai», О́zbekstan­daǵy «Amirsoy», Ázerbaıjandaǵy «Shahdag», Reseıdegi «Roza Hýtor» taý shańǵy kýrorttarynan maý­symdyq skı-pass satyp alýshy­lar osy memleketterdegi seriktes kýrorttardyń árqaısy­syn­da bes kúnge deıin tegin skı-pas­spen syrǵanaýyna múm­kin­digi bar. Aksııaǵa qatysý sharty bireý-aq – seriktes kýrorttyń qonaq­úılerinde nemese usynylǵan ornalastyrý oryndarynda aıaldaý.

«Shekarasyz taý shańǵysy maýsymy» aksııasy – Eýrazııa keńistigin kernep jatqan taýlarda ortaq týrıstik aımaq qurýdy kózdeıtin joba. Bul bastama memleketaralyq taý týrızmin damytýǵa ári birtutas marshrýt qalyptastyrýǵa jol ashady.

«Bizge kýrorttar arasyndaǵy kelisimder tek jospar júzinde ǵana qalmaı, naqty ispen dálel­­den­geni mańyzdy. Aksııa qonaq­­tarymyzǵa da orasan múm­kin­dikter ashady. Sondaı-aq Eýrazııa­lyq alıansqa múshe kýrorttar arasyndaǵy turaqty baılanys­ty nyǵaıtady. Bul jobanyń TMD-daǵy «Taý týrızmi jyly» dep jarııalan­ǵan 2025 jyly bastalýynyń da mańyzy zor», deıdi «Shymbulak» kýrortynyń bas dırektory Rınat Ábdirahmanov.

Eýrazııalyq taý kýrorttary alıansy 2023 jyly aımaqtaǵy eń tanymal kýrorttar elimiz­diń «Shymbulak», О́zbekstannyń «Amirsoy», Reseıdiń «Roza Hýtor» keshenderiniń bastamasymen quryldy. «Búginde Alıans taý kýrorttaryna ózara tájirı­be bólisýge, týrızmdi birlesip da­my­týǵa sondaı-aq óz brendterin Eýrazııa naryǵynda birge tanytý­ǵa múmkindik beretin ortaq alań­ǵa aınalyp keledi.

Týrızm jáne sport mınıstr­ligi qysqy maýsymda demalýǵa qolaıly oryndardyń tizimin usyndy. Almaty oblysynda Ile Alataýynyń san salaly silem­derinde birneshe taý-shańǵy ke­shenderi bar. Onyń ishindegi shoqtyqtysy «Oi-Qaragai» – tórt maýsymdyq otbasylyq taý ký­ror­ty. Munda jalpy uzyndyǵy ­­28 sha­qyrymdyq 15 baǵyttaǵy ­trassa bar. Aýmaǵynda meıramha­na­lar, qonaqúıler men oıyn-saýyq alańdary jumys isteıdi.

Syrǵanaýdan bólek, arqandy park, at sporty ortalyǵy, sadaq atý, peıntbol syndy oıyn tú­rimen qosa ekskýrsııa da uıym­dastyrylady. Oblystyń týrızm salasyn jandandyrýǵa bıik taýly aı­maqta ornalasqan, ártúrli da­ıyndyq deń­geıine arnalǵan trassalar men frıraıd baǵytta­ryn usynatyn «Aqbulaq» ke­sheni­niń úlesi zor. Mundaǵy syr­ǵa­naý tras­salarynyń uzyndyǵy ­2 500 metrge deıin jetedi. Budan bólek, Talǵar aýda­nyna qarasty Besqaınar aýyldyq okrý­gindegi «Pioneer» otbasylyq taý kýrorty da boı sergitip, mı tynyqtyrýǵa taptyr­mas meken. Teńiz deńgeıinen 2000 metr­den joǵary bıiktikte ornalasqan ke­shen­degi joldardyń jalpy uzyndyǵy – 3 000 metr. Áýesqoılarǵa da, tájirıbeli sport­shylarǵa da qolaıly. Ký­rort jyl boıy jumys isteıdi. Mun­da tabıǵı marshrýttar, ot­ba­sylyq baǵdarlamalar, qural-jabdyq­tardy jalǵa alý qyzmeti de kórsetiledi.

Astanalyqtar men elorda ma­­ńyndaǵy turǵyndarǵa qysqy ­maýsymda Aqmola oblysyndaǵy dem­alys keshenderinde tyny­ǵý­dyń tıimdiligi mol. Shýche-Býra­baı kýrortty óńirindegi «Orman Ski Resort» kesheninde jal­py uzyndyǵy 800 metrge jete­tin ár­túrli kúrdeli trassa­lar, kóter­gishter, keshki jaryq­tan­dyrý, jalǵa berý pýnkti men nus­qaý­shy­lar mektebi bar. Mun­da shańǵy, snoýbord, tıýbıng, qar­da júretin kólikter, shanamen syr­ǵa­naý, qa­raǵaıly ormanda serýen­deýge bo­lady. Al oblystyń Ze­ren­di aýda­nyndaǵy «Elikti Park» ke­shenine taban tiregen demalýshy­lar taý shań­ǵysy, snoýbord, tıýbıng, konkı teýip, taza aýada se­rýendeıdi.

Qysqy týrızm onyń ishinde taý-shańǵy keshenin damytýǵa qo­laıly, suranyp turǵan óńirdiń biri – Shyǵys Qazaqstan oblysy. О́ńirde bir emes tórt birdeı taý shańǵy kesheni jumys isteıdi. Onyń ishinde О́skemen qalasy­­nan 24 shaqyrym jerde ornyq­qan «Altaı Alpisi» kýrortynyń or­ny ózgeshe. Munda uzyndyǵy 4 500 metrge deıin jetetin 12 eńis bar. Maýsym qarashadan sáýirge deıin jalǵasady. Shańǵy men snoý­bordty úıretýge nus­qaýshylar qyzmeti usynylady. Sonymen qatar jabdyqtardy jalǵa alý, pantamen emdeý, monsha, balyq aýlaý, atpen serýendeý qyzmeti bar. «Altaı Alpisi» taý shańǵy kýrortyna byltyrǵy qysqy maý­symda 50 myń demalýshy kelgen.

«Taý shańǵy kýrortynyń ishki esep derekterine sáıkes týrıstik aǵynnyń jyl saıynǵy ósimi 8–11%-ǵa jetti. Basqa óńirlerden keletin týrıster qatarynyń da turaqty ósý dınamıkasy baı­qalady. Máselen, byltyr Astana qalasynan kelýshiler sany 2024 jylmen salystyrǵanda 32%-ǵa­ artty. Taý shańǵy klas­terine dema­lys, mereke kúnde­ri júk­teme artady. Keshendi damy­tý maqsatynda 300-den astam ın­fraqurylymdyq nysandy qam­tıtyn eskızdik joba ázirlendi. Munda qoldanystaǵy ınjener­lik jelilerdi jańǵyrtý, jańa­dan salý, sondaı-aq mádenı-saýyqtyrý ınfraqurylymyn qalyptastyrý kózdelgen. Atap aıtqanda, taǵy da aspaly joldar, jabdyqtardy jalǵa berý pýnktteri, ornalastyrý nysandary, qoǵamdyq tamaqtaný oryndary, sanatorıı-saýyqtyrý ke­sheni, maral sharýashylyǵyn ke­ńeıtý josparlanyp otyr», deıdi «Sentr-S» JShS bas­shysy Aleksandr Goncharenko.

Rıdder qalasynyń mańyndaǵy «Stardust Camp» kesheni Joǵary-Haırýzovka aýylynda ornalasqan. Uzyndyǵy 1 000 metrlik býgeldi kótergish, tıýbıng, qonaqúı men glempıng jumys isteıdi.

Ulttyq statıstıka bıýrosy­nyń resmı derekterine sáıkes 2024–2025 jyldarǵy qysqy maý­symnyń qorytyndysynda óńir­ge 163 myń­nan astam týrıst kel­gen. Onyń ishinde 7 myńnan astamy – shetel azamattary. Kórsetil­gen tý­rıstik qyzmetter kólemi 3,2 mlrd teńgege jetip, aldyńǵy maý­­symmen salystyrǵanda tabys 38%-ǵa artty. Bıylǵy qysqy maý­­symda týrıster sany 180 myń adam­ǵa de­ıin ósedi dep boljanyp otyr.

«Shyǵys Qazaqstan oblysynda týrızmdi damytýdyń negizgi baǵyttarynyń biri – taý shańǵy týrızmi. Qazir óńirde Rıdder qalasynda, Glýbokoe aýdanynda ornalasqan tórt taý shańǵy ke­sheni jumys isteıdi, olardyń tras­salarynyń jalpy uzyn­dy­ǵy – 40 shaqyrym. Qoldanystaǵy ­nysandardy jańǵyrtý, jańa baza­lardy salý, sondaı-aq qonaqúı men servıstik ınfraqurylym­dy damytý jumystary júrgizi­lip jatyr. Rıdder taý klaste­rin qalyptastyrý men perspektıvaly týrıstik lokasııalardy da­mytý jóninde halyqaralyq serik­testermen birlesken joba­lar iske asyrylady», deıdi oblystyq týrızm basqarmasy basshysynyń orynbasary Irına Smıt.

Qysqy maýsymda týrızmdi óris­tetýge ózge de oblystardyń ále­ýeti jetedi. Tek qarjydan qa­ǵa­jý etpeı, zamanaýı úlgide keshen sa­lynsa, keleshekte qaıyry­my mol bolmaq.