Taǵzym • 29 Qańtar, 2026

Tuńǵysh dıplomatqa qurmet

80 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Astanadaǵy Názir Tórequlov atyndaǵy №35 mektep-lıseıde «N.Tórequlov – kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, ǵalym, qazaqtan shyqqan tuńǵysh kásibı elshi» atty ǵylymı konferensııa ótip, bilim oshaǵynda tulǵanyń mýzeıi ashylyp, keýdemúsini qoıyldy.

Tuńǵysh dıplomatqa qurmet

Saltanatty basqosýǵa memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qýa­nysh Aıtahanov, Májilis depýtaty Qazybek Isa, Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń tóraǵasy Jańbyrbaı Mataev, Syrtqy ister mınıstrligi Halyqaralyq aqparat komıtetiniń tóraǵasy Erlan Jeti­baev, Saýd Arabııasynyń Qa­zaq­stan­daǵy elshiliginiń hatshysy Ǵassan Ál-Áhmadı, ardager dıplomat, pro­fessor, názirtanýshy Saılaý Batyrshauly, basqa da azamattar qatysty.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev onyń kúres­kerlik jolyn úlgi ete otyryp: «Ult na­mysyn bıik ustanǵan Alash alyp­tarynyń esimderin halqymyz qa­shanda qurmetpen eske alady. Názir Tórequlov – el jadynda saq­talǵan tulǵalardyń biri, belgili memleket qaıratkeri, qazaqtan shyqqan tuńǵysh kásibı dıplomat», dep oń baǵa bergen edi. О́z kezeginde bul jıyn da osy pikirdi aıqyndaı túsýimen erekshelendi.

Mekteptegi murajaıǵa 40-qa jýyq qundy jádiger qoıylǵan. Onda tarıhı qujattar, sırek ki­tap­­tar, kóne buıymdar, Názir Tóre­qululy týraly eńbekter top­tas­tyrylǵan. Túrkistan oblys­tyq ta­rıhı-mádenı-etnografııalyq or­­­­talyqqa qarasty Názir Tó­re­qu­lov mýzeıiniń «Ult rýhyn kótergen tulǵa: Názir Tórequ­lov» atty kósh­peli kórmesi, teatr­lan­­dyrylǵan ádebı kompozısııa usy­nyldy. Budan keıin «Názir Tórequluly joly» derekti fılmi kórsetildi. Onyń ssenarııin jazýshy, jýrnalıst Jarylqap Beısenbaıuly men mádenıettanýshy Abylaıhan Qalnazarov jazǵan. Túsirilim tulǵa bıografııa­sy­nyń buryn-sońdy qozǵalmaǵan qabaty – túrkilik masshtabtaǵy qaıratkerligi men Alashorda ókil­derimen murat­tas­tyǵyn kórse­týimen qundy.

Qýanysh Aıtahanuly aıtýly tul­ǵanyń qaıratkerlik joly, ósken or­tasy, azamattyq bolmysyna ke­ńinen toqtaldy. Budan keıin Syrt­qy ister mınıstri Ermek Kó­sherbaev­tyń, «Amanat» partııa­synyń at­qarý­shy hatshysy Dáýlet Káribek­tiń quttyqtaý hattary oqyldy.

«Názir Tórequlov – memle­kettiliktiń bıik deńgeıin kórse­tip, halyqaralyq arenada qazaq dıplomatııasynyń irgetasyn qalaǵan aıtýly qaıratker. Onyń parasaty men bilimi, el aldyndaǵy jaýapkershiligi men adamdyq aryna adaldyǵy – búgingi jas urpaq úshin naǵyz otansúıgishtiktiń jarqyn úlgisi. Dıplomatııalyq mura retinde Syrtqy ister mı­nıstrliginde 2003 jyldan beri Ná­zir Tórequlov atyndaǵy arnaıy medalmen eń úzdik dıplo­mat­tardyń marapattalýy – qaı­rat­ker esiminiń memlekettik deń­geı­de qasterlenýiniń dáleli», delin­gen Syrtqy ister mınıstriniń quttyqtaý hatynda.

Sondaı-aq «Názir Tórequlov» halyqaralyq qorynyń prezıdenti, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor Jappar Jumannyń «Názir Tórequlov – reformator, aǵartýshy, ǵalym», belgili jazýshy, qoǵam qaıratkeri, názirtaný­shy Joltaı Álmashulynyń «Názir Tóreqululynyń rýhanı murasy», Ulttyq mýzeı dırektorynyń qor qyzmeti jónindegi orynbasary Álibek Kúzerbaevtyń «T.Rysqu­lov, S.Qojanov, N.Tórequlovtar jerlengen oryn – «Kommýnarka» jó­ninde» atty baıan­damalary tyńdaldy.

Jappar Juman: «О́ziniń qysqa ómirin Názir Tórequlov tolyǵymen ultyna, onyń bolashaǵyna arnady. Túrkistan Ortalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy retinde hal­qy­myzdyń jaǵdaıyn, ál-aýqa­tyn jaq­sartý, olardyń rýhanı máde­nıetin arttyrý, mádenıet, bilim oshaq­taryn kóbeıtý, jas­tardy tár­bıeleýdegi eńbegi ushan teńiz. Ol tek qana qazaq halqy emes, búkil túrki til­des halyqtardyń maq­tany­shy­na aınaldy. О́mir jolynyń ­bar­lyq kezeńinde halyqtarmen etene ara­lasyp, olar­dy mádenıet­ke, ádebıetke úndedi», ­dedi.

«Názir Tórequlov» halyq­aralyq qory atalǵan mekteptiń úzdik úsh oqýshysy – Aısana Túkpıeva, Aısáýle Súndetova, Beı­barys Aıtqazınovqa tulǵa atynan shákirtaqy taǵaıyndap, ony arnaıy tapsyrdy, bul úrdis odan ári jalǵasyn tabatyny atap ótil­di. Konferensııa sońynda arnaıy qarar qabyldanyp, onda tulǵa­nyń esimin jańǵyrtý, eline sińir­gen eńbegin nasıhattaý maqsatynda aldaǵy ýaqytta qolǵa alynýǵa tıis aýqymdy is-sharalar toptamasy qamtyldy.

Sońǵy jańalyqtar