Sýretti túsirgen – Jumabaı MUSABEK
Invataksı qyzmetiniń ıgiligi
О́ńirde ınvataksı qyzmeti jolǵa qoıylǵan. Degenmen jyl saıyn oǵan muqtaj jandardyń sany artyp kele jatyr. Qazir óńirde bul baǵytta onǵa tarta memlekettik emes uıym jumys isteıdi. Olardyń bári múmkindigi shekteýli jandarǵa ýaqtyly qyzmet kórsetýge tyrysady. Keıde kútken kóliktiń keshigip keletin kezderi de bolady. Al qoǵamdyq kólikpen qatynaý qıyn.
Múgedektigi bar azamattardyń erkin qozǵalýyna jaǵdaı jasaý – áleýmettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri. Sonyń aıqyn kórinisi – ınvataksı qyzmetiniń jyl saıyn keńeıip, suranysqa ıe bolýy. Oblys ákiminiń baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, byltyr óńirde ınvataksı qyzmeti 109 749 ret kórsetilgen.
Oblys qurylǵaly beri arnaıy kólikter sany eki esege artyp, 32 ınvataksıǵa jetken. Byltyr qyzmetti qarjylandyrýǵa jergilikti bıýdjetten 275,8 mln teńge bólingen. Búginde ınvataksı qyzmetin 7 úkimettik emes uıym júzege asyryp otyr, onyń ekeýi Taldyqorǵan qalasynda ornalasqan. Jalpy, ınvataksı qyzmetiniń mańyzyn eń aldymen ony kúndelikti paıdalanatyn azamattar jaqsy sezinedi. Taldyqorǵan qalasynyń turǵyny, I top múgedegi Maqsat Sháripov bul qyzmettiń ómir sapasyna tikeleı áser etip otyrǵanyn aıtady.
«Invataksıdi shamamen bir jarym jyldan beri paıdalanamyn. Arnaıy kólik meni jumysqa aparyp, qaıtadan úıge jetkizedi, qajet bolsa basqa jerlerge de baramyn. О́te yńǵaıly, kómekshisi bar, qyzmet kórsetý sapasy joǵary. Qoǵamdyq kólikte de arnaıy arba kirgizetin pandýs bar. Degenmen qoǵamnyń ishinde júrý óte qıyn», deıdi ol.
32 ınvataksı – oblys úshin mańyzdy kórsetkish. Alaıda 100 myńnan astam qyzmet kórsetilgenin eskersek, bul suranystyń óte joǵary ekenin ańǵartady. Demek, aldaǵy jyldary kólik sanyn arttyrýmen qatar, qyzmet sapasyn turaqty baqylaýda ustaý qajet. Invataksı qyzmeti Jetisýda óz tıimdiligin dáleldegenimen, suranys jyldan-jylǵa artyp keledi. Ásirese aýdan ortalyqtary men shalǵaı eldi mekenderde arnaıy kólikke muqtaj azamattar kóp. Aldaǵy ýaqytta onyń sanyn kóbeıtý ǵana emes, qyzmettiń geografııasyn keńeıtý, aldyn ala tapsyrys berý júıesin jetildirý, kútý ýaqytyn qysqartý máselelerine nazar aýdarý qajet.
«Múgedektik alǵanyma 20 jylǵa jýyqtady. Qalaǵa kóship kelip, memlekettik qoldaýdyń arqasynda jumysqa ornalastym. Invataksı kez kelgen ýaqytta jedel jetedi. Qyzmetkerler janashyr, jaýapkershilikti sezinedi. Bul bizge úlken kómek», deıdi qala turǵyny Erkimbek Iаhııa.
Onyń aıtýynsha, ınvataksı qyzmetin kedergisiz orta qalyptastyrý baǵdarlamalarymen sabaqtastyra damytý mańyzdy. Sebebi arnaıy kólikpen jetkizilgen nysannyń ózi beıimdelmese, tolyq qoljetimdilik týraly aıtý qıyn.
Qazirde «Amanat» partııasynyń 2023–2027 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasyna engizilgen 1120 nysannyń 948-i beıimdelgen, bul jalpy kórsetkishtiń 83%-yn quraıdy. Bilim, densaýlyq saqtaý, mádenıet, sport, memlekettik mekemelerdi beıimdeý jumystary jyl sońyna deıin tolyq aıaqtalady.
«Jetisýda ınvataksı qyzmeti áleýmettik qoldaýdyń naqty ári tıimdi tetigine aınaldy. Qarjylandyrý kólemi, kórsetilgen qyzmet sany men azamattardyń oń pikiri bul baǵyttyń durys tańdalǵanyn kórsetedi. Invataksı jetkilikti deýge áli erte. Suranystyń ósýi, óńirdiń aýmaqtyq ereksheligi men múgedektigi bar adamdardyń belsendi ómirge aralasýy bul qyzmetti odan ári keńeıtýdi talap etedi. Invataksı jaı ǵana kólik emes, teń múmkindikke bastaıtyn jol», deıdi «Amanat» partııasy Jetisý oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Arystanǵalı Aryn.
Kóshpeli ońaltý jumystary
Taldyqorǵan qalasynda múgedektigi bar adamdarǵa arnalǵan 150 oryndyq ońaltý ortalyǵynyń qurylysy bastaldy. Bul týraly oblys ákimi Beıbit Isabaev qala turǵyndarymen kezdesýi barysynda málim etti.
«О́tken kezdesýlerde kóterilgen máselege baılanysty bıyl qyrkúıek aıynda múgedektigi bar adamdarǵa arnalǵan 150 oryndyq ońaltý ortalyǵynyń qurylysy bastaldy, bıyl aıaqtaýdy josparlap otyrmyz. Qazir oblys ortalyǵynda múgedektigi bar azamattardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý turǵysynda áleýmettik qyzmet kórsetetin 7 ortalyq bar. Olarda 1 282 adamǵa qyzmet kórsetiledi. Jalpy, áleýmettik ınfraqurylym nysandarynyń qoljetimdiligin jaqsartý baǵytynda qaladaǵy memlekettik nysandardy beıimdeý júıeli júrgizilip keledi. Sol sııaqty kásipkerlermen de osy baǵytta jumys atqarylyp jatyr», dedi B. Isabaev.
Byltyr oblysta tuńǵysh ret áleýmettik mańyzy bar joba – múgedek jandardyń úıinde kóshpeli ońaltý sharalaryn júrgizý qolǵa alyndy. Atalǵan joba «Asar» múgedekterge arnalǵan sporttyq-ońaltý ortalyǵynyń bazasynda oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń qoldaýymen uıymdastyryldy. Ortalyq dırektory Eldos Baıalyshbaevtyń aıtýynsha, bul joba ortalyqqa ózdiginen kele almaıtyndar úshin asa paıdaly.
«Jumys barysynda múgedektigi bar adamdardyń kópshiligine ońaltý ortalyǵyna kelýdiń qıyndyq týǵyzatynyn baıqadyq. Kúndizgi ýaqytta keıbireýler jumysta bolsa, keıbirine úılerinen ortalyqqa jetý ońaı emes. Sondyqtan osy kóshpeli ońaltý jobasyn qolǵa aldyq. Bizdiń bul mańyzdy bastamamyzǵa oblys basshylyǵy qoldaý bildirdi», dedi E.Baıalyshbaev.
Baǵdarlamada naýqastardyń eki toby qamtyldy. Atap aıtqanda, kúndizgi sharalar ózdiginen qozǵala almaıtyn azamattarǵa baǵyttalyp otyr. Al saǵat 21-den 23-ke deıin túngi top jumys isteıdi. Bul ýaqyt aralyǵynda kúndiz jumysta bolatyndyqtan ortalyqqa kele almaıtyn múgedek azamattarǵa em sharalary júrgiziledi. Jobanyń ereksheligi sol, mamandar pasıentterdiń úıine baryp, olarǵa saýyqtyrý massajy men emdik dene shynyqtyrýyn jasatady. Ár seans shamamen bir saǵatty alady, ár pasıentpen jeke jumys júrgiziledi. Kóshpeli brıgada quramynda massajıst, emdik dene shynyqtyrý nusqaýshysy men júrgizýshi bar. Bul rette mamandardyń jumysyna qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda arnaıy tańbalanǵan avtokólik satyp alynǵan. Taldyqorǵandyq otbasylar kóshpeli ońaltý sharalarynyń ıgiligin alǵashqylardyń biri bolyp kórdi.
«Zaıybym Anar 11 jyl buryn ınsýlt aldy. Úshinshi qabatta turamyz, arnaıy kótergish joq bolǵandyqtan, syrtqa shyǵý, ońaltý ortalyǵyna barý bizge qıyndyq týǵyzady. Qazir úıimizge kelip, ońaltý qyzmetin kórsetip jatyr. Bul bizge óte qolaıly. Mamandardyń tıisti em sharalaryn jasap jatqanyna on kúndeı boldy. Osy bastamany iske asyryp jatqan azamattarǵa alǵys aıtamyz», dedi A.Basshyǵulovanyń jubaıy Qanat Qosýhanov.
Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Ermek Mızambaevtyń aıtýynsha, joba – teń múmkindikter qoǵamyn qalyptastyrýǵa jasalǵan ıgi sharanyń biri. Aldaǵy ýaqytta kóshpeli ońaltý toby oblys ortalyǵy mańyndaǵy aýdandarǵa da shyǵady. Jobany júzege asyrýǵa jergilikti bıýdjetten 30 mln teńge bólingen. Qarajat jobaǵa tartylǵan mamandarǵa, ıaǵnı kólik júrgizýshi, emdik dene shynyqtyrý nusqaýshysy men massajıst mamannyń jalaqysyna jumsalady.
Aıta keteıik, óńirde múgedek jandar úshin ǵımarattardy ınfraqurylymmen qamtamasyz etý 69% qurap otyr. Bul – respýblıka boıynsha eń joǵarǵy kórsetkish.
Jetisý oblysy
