Foto: Ashyq derekkóz
Energy Analytics málimetinshe, eldiń negizgi eksporttyq arnasy – Baký-Tbılısı-Djeıhan (BTD) munaı qubyry, onyń jobalyq qýaty jylyna 60 mln tonnany quraıdy. Alaıda 2020 jyldan beri BTD qýatynyń jartysynan astamy (30 mln tonnadan kóp) paıdalanylmaı tur. Pandemııadan keıin qysqa merzimdi ósim bolǵanymen, 2023 jyldan bastap qaıtadan tómendeý úrdisi baıqalady.
Qazaqstan úshin BTD baǵyty eksportty ártaraptandyrýdy kúsheıtip, basym baǵyttardaǵy táýekelderge táýeldilikti azaıtady. 2025 jyly BTD arqyly 1,3 mln tonna otandyq munaı tasymaldandy, bul kórsetkish aldaǵy ýaqytta kólemdi arttyrýǵa múmkindik bar ekenin ańǵartady.
BTD boıynsha tarıfterdi joǵary deýge kelmeıdi – olar básekege qabiletti jáne KTK tarıfterimen shamalas deńgeıde.
Investısııa kólemi 1,4 mlrd dollar: Venesýelanyń munaı naryǵy ózgere me?
Alaıda Energy Analytics sarapshylary Qazaqstan úshin bul baǵytty qamtamasyz etýde birqatar logıstıkalyq qıyndyqtar bar ekenin aıtady:
- Birinshi kezeńde negizgi ken oryndarynan munaıdy Aqtaý portyna, kóbine temirjol arqyly jetkizý qajet. Kólem artqan jaǵdaıda qosymsha vagon parki jáne logıstıkany jaqsyraq úılestirý talap etiledi.
- Teńiz ýchaskesi: Aqtaýdan munaı Kaspıı teńizi arqyly tankerlermen Bakýge jetkizilip, sol jerde BTD júıesine aıdalady. Bul jerde bos tankerlerdiń bolýy men port ınfraqurylymynyń ótkizý qabileti mańyzdy ról atqarady.
- Shıkizat sapasy: Otandyq jáne ázerbaıjandyq munaıdyń tyǵyzdyǵy men kúkirt mólsheri boıynsha aıyrmashylyqtary bar.
Soǵan qaramastan marshrýttardy ártaraptandyrý jaǵdaıynda otandyq munaıdy BTD arqyly tranzıtteý ózara tıimdi bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda Qazaqstan balamaly ári senimdi eksporttyq arnaǵa ıe bolady. Al Ázerbaıjan óz óndirisiniń tómendeýin ishinara ótep, qubyr júktemesin arttyrady. Iаǵnı, eki el de syrtqy naryqtardaǵy pozısııasyn kúsheıtip, logıstıkalyq múmkindikterin keńeıtedi.
