Áskerı temirjol kúzetiniń mártebesi bekitildi

OPEC qorymen yntymaqtastyq keńeıedi

Aldymen senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men OPEC Halyqaralyq damý qory arasyndaǵy jeke sektordaǵy operasııalardy uıymdastyrý týraly negizdemelik kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zańdy qarady. Bul kelisim uzaqmerzimdi qarjylandyrýǵa, ınvestısııalardy qorǵaýǵa jáne yntymaqtastyqtyń ıkemdi sharttaryna kepildik beredi.

«Qaralǵan zań elimiz ben OPEC halyqaralyq damý qorynyń arasynda yntymaqtastyqty damytý úshin ázirlendi. Kelisim elimizdiń múddesine saı keletin jobalardy Halyqaralyq qor­dyń qarajaty esebinen qarjy­lan­dy­rýǵa múmkindik beredi. Osyǵan baılanysty qarjylandyrý tetikteri jan-jaqty rettelip otyr. Jalpy, zańnyń maquldanýy elimizdiń ınvestısııalyq ahýalyna oń yqpalyn tıgizedi dep senemiz», dedi Senat tóraǵasy.

Zań normalaryna sáıkes, ORES qory árbir jobany qarjylandyrmas buryn Úkimetke naqty soma kórsetilgen jazbasha jobalyq usynys jiberedi. Qarjylandyrý mólsherlemesi jyldyq 2,5 paıyzdan 5 paıyzǵa deıin, jeńildik kezeńi 6 aıdan 24 aıǵa deıin qarastyrylyp otyr. Qaryz alý merzimi 22 jylǵa deıin bolýy múmkin.

Depýtat Sáken Arýbaevtyń aıtýyn­sha, ORES qorynan bólingen qarjy ınvestısııalyq baǵdarlamalarǵa jum­salyp, qatań baqylanady.

«Bul zań qarjy tartý kózderiniń keńeıýine, qarjy uıymdary arasyn­daǵy básekelestiktiń artýyna, jeke sektorǵa ınvestısııalar men teh­nolo­gııalardyń kelýine, jańa kásip­oryndar men jumys oryndarynyń qury­lýyna, arab elderiniń halyqara­lyq qarjy ınstıtýttarymen yntymaq­tastyqtyń nyǵaıýyna, ınvestısııalyq ahýal men eldiń halyqaralyq bedeliniń artýyna múmkindik beredi», dep túsindirdi senator.

Sonymen qatar senatorlar «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zańna­ma­lyq aktilerine kúzet qyzmeti, turǵyn úı qatynastary jáne quqyq qorǵaý qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy qarady. Onyń normalary kúzet qyzmeti men qarý aınalymy salasyndaǵy memlekettik baqylaýdy kú­sheı­týge, kúzet qyzmetterin usyný sapa­­syn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Zań­nyń ne­gizgi mindetteriniń qatarynda quqyq qor­ǵaý organdarynyń, arnaýly mem­leket­tik organdardyń, azamattyq qor­ǵaý organ­darynyń qyzmetkerleri men áskerı qyzmetshilerdi turǵyn úı­men qamta­masyz etý jáne turǵyn úı tólem­­derin júzege asyrý tártibin je­til­dirý, sondaı-aq quqyq qorǵaý or­gan­­daryn­daǵy kadr saıasatynyń tıim­di­ligin arttyrý sııaqty naqty baǵyttar bar.

«Bul zańda kúzet qyzmetin retteý men qarý ıelerine qoıylatyn talaptardy kúsheıtýdi kózdeıtin normalar bar. Sonymen birge qujatta áskerı qyzmetshilerdiń, quqyq qorǵaý, arnaýly memlekettik jáne azamattyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine tur­ǵyn úı tólemderin júzege asyrý tár­tibin jetildirýge arnalǵan túzetýler qarastyrylǵan. Jańa normalar atalǵan salada memlekettik retteý jáne baqylaý júrgizý tıimdiligin arttyrýǵa oń septigin tıgizedi dep senemiz», dedi maquldanǵan zań týraly pikir bildirgen M.Áshimbaev.

Sondaı-aq senator Sovetbek Mede­baev­tyń málimdeýinshe, «Temirjol kóligi týraly» zańynda «áskerı­len­diril­gen temirjol kúzeti» degen uǵym engizi­lip, onyń quqyqtyq mártebesi bekitiledi.

«Budan basqa oǵan tranzıttik temir­jol júk tasymaldaryn júzege asyrýǵa tartylǵan termınaldar aýmaqtarynda úshinshi tulǵalarǵa júkterdi jáne temirjol kóligi obektilerin kúzetý jónindegi qyzmetterdi kórsetý quqyǵy beriledi», dedi depýtat.

Otyrys barysynda aıtylǵandaı, atalǵan ózgeristermen qatar zańda kadr jumysynda anyqtalǵan buzýshy­lyqtar úshin quqyq qorǵaý organdary basshylarynyń jaýaptylyǵyn kúsheıtý kózdelgen. Sondaı-aq Úkimet­ke turǵyn úı tólemderin berý, esep­teý, taǵaıyndaý, qaıta esepteý, júzege asyrý, toqtatý, toqtata turý jáne qaıta bastaý tártibin aıqyndaý jónin­degi ókilettikterdi berý bóliginde túzetýler engizildi. Budan basqa, azamattyq jáne qyzmettik qarý ıelerine, sondaı-aq jeke kúzet uıymdaryna qatysty qosymsha mindetter bekitildi. 

Investorlar quqy qorǵalýǵa tıis

Senator Andreı Lýkın Úkimetke jol­daǵan saýalynda ınvestorlar quqy­ǵy buzylyp, ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý kezinde ákimshilik kedergilerge tap bolyp jatqanyn málimdedi. Onyń aıtýynsha, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Jer resýrstaryn basqarý komıteti jobalardy «josparlaý jobalaryna nemese jer sanatyna sáıkes kelmeıdi» degen syltaýmen ınvestısııalyq kelisimsharttardy kelisýden bas tartady. Al mundaı sheshimder qala qury­lysy zańnamasyna qaıshy keledi. Zań boıynsha negizgi qujat bas jos­par bolyp sanalady, al EJJ-ǵa túzetý­lerdi ınvestısııalyq kelisimshart jasalǵannan keıin de engizýge bolady.

«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy zańda kózdelmegen talaptar qoıyp otyr, al bul nysandardy paıdalanýǵa berý aktilerin tirkeýden bas tartýǵa ákelip soǵady. Sondaı-aq tabıǵı monopolııa sýbektileriniń ınjenerlik jelilerge qosýdan negizsiz bas tartyp, ınvestorlardy zańsyz ákimshilik jaýapkershilikke tartý jaǵdaılary tirkelgen», dedi A.Lýkın.

Sonymen qatar senator kelisim­shart­tardy buzý týraly sheshimder kóbine birjaqty qabyldanatynyn alǵa tartty. Osy oraıda, depýtat ın­ves­tısııalyq jobalardyń orynda­lýyna baqylaýdy kúsheıtip, kelisim­shart­tardy jasasý kezinde ınfraqury­lymdy naqtylap alýdy usyndy. 

Balet jáne sırk óneri qoldaýǵa zárý

Al Bıbigúl Jeksenbaı elimizdiń má­denıet salasyndaǵy problema­lar­ǵa toqtaldy. Onyń aıtýynsha, máde­­nıet eldiń rýhanı, zııatkerlik jáne ha­lyqaralyq bedelin qalyptas­tyrý­­da sheshýshi ról atqaratynyna qa­ra­­mas­tan, zamanaýı mamandyqtar men teh­­nıkalyq standarttardy engizý­den bastap, ınklıýzııa men jekelegen shy­­ǵar­mashylyq mamandyq ıeleri­ne arnalǵan áleýmettik kepildik­terge deıingi bir­qatar baǵyt ınstıtýsıonaldyq deń­geıde jetkilikti rettelmeı otyr.

«Memleket basshysy V Ulttyq quryltaıda óner men mádenıet ult­tyń rýhanı kody ekenin, al memleket­tiń órkenıettilik deńgeıi onyń mádenıetke degen kózqarasymen aıqyndalatynyn atap ótti. Osyǵan baılanysty mádenıet salasyn qosalqy baǵyt emes, ornyqty memlekettik damýdyń ózegi retinde qarastyrý qajet. Sala ókilderimen kezdesýlerde birqatar másele anyqtaldy. Qazirgi ýaqytta mádenıet salasynda sıfrlyq kontent prodıýserleri, sahnalyq sıfrlyq tehnologııalar ınjenerleri, ınklıýzıvti mádenıet mamandary, mádenı derekter taldaýshylary sııaqty jańa zamanaýı mamandyqtar zańnamalyq deńgeıde bekitilmegen. Astana qalasyndaǵy birqatar teatrda, konserttik uıymdar men fılarmonııalarda sahnalyq jaryqtandyrý jáne dybys júıeleri eskirgen, sıfr­lyq translıasııa men muraǵattaý múmkindikteri shekteýli, halyqaralyq gastrolder men koprodýksııalarǵa tehnıkalyq daıyndyq deńgeıi tómen»,  dedi B.Jeksenbaı.

Sondaı-aq depýtat múgedektigi bar azamat­tardyń ónerge qatysýy, ınklıýzıvti teatrlar men shyǵarma­shylyq stýdııalar memlekettik saıasatpen, turaqty qarjylandyrýmen qam­tamasyz etilmegenin jetkizdi. Máselen, balet jáne sırk óneriniń ókil­deri áleýmettik, kásibı turǵydan qorǵal­maǵan kúıde qalyp otyr. Sondaı-aq dırıjerlerdiń quqyqtyq mártebesi, áleýmettik kepildikteri men kásibı damý máseleleri de tolyq rettelmegen.

Osyǵan baılanysty senator zama­naýı mádenı jáne sıfrlyq maman­dyqtardy zańnamalyq turǵyda bekitip, dırıjerler úshin quqyqtyq jáne áleýmettik kepildikter ornatýdy, mádenıet uıymdaryna arnalǵan eń tó­mengi ulttyq tehnıkalyq standarttardy engizýdi usyndy. Sondaı-aq senatordyń aıtýynsha, turaqty qarjylandyrý negizinde ınklıýzıvti mádenı ortany damytyp, balet jáne sırk óneriniń ókilderine arnaıy áleýmettik qorǵaý sharalaryn qabyldaý qajet. 

Dári-dármek ýaqytynda jetkizilmeı otyr

Senator Aınur Arǵynbekova naýqas­tardy dári-dármekpen qamtama­syz etý men Densaýlyq saqtaý mınıstr­liginiń qyzmetin jetildirýge baıla­nysty má­selelerdi alǵa tartty. Onyń aıtýyn­sha, dári-dármekterdi jetkizý­de kedergiler óte kóp. Ásirese sozylma­ly jáne sırek kezdesetin dertke shal­dyqqan pasıentter ómirlik m­ańyzy bar dári-dármekterdi ýaqtyly ala almaı otyr. Al bul máseleler azamat­tardyń densaýlyq saqtaý júıesine degen senimine keri áserin tıgizedi.

A.Arǵynbekovanyń pikirinshe, mundaı olqylyqtar dári-dármek saıa­­satynyń júıeli máselelerin – ımport­qa joǵary táýeldilik, tirkeý, baǵa bel­gileý men satyp alýda kezdesip otyr. Bul dári-dármekpen qamtamasyz etý salasynda uzaqmerzimdi ári júıeli strategııanyń joqtyǵyn kórsetedi.

«Dári-dármekterdiń ýaqytynda jetkizilmeýi nemese jekelegen pre­pa­rat­tardyń bolmaýy medısına­lyq uıymdar men dárigerler jumys rejiminiń buzylýyna ákeledi. Mysaly, sozylmaly aýrýy bar pasıent josparly qabyldaýǵa keledi. Em-dom taǵaıyn­dalǵan, alaıda qajetti preparat joq. Sondyqtan dáriger emdeýge kóńil bóle almaı, uıymdastyrýshylyq qyzmetke alańdap ketedi. Nátıjesinde, «bolary bolyp, boıaýy sińgen» jaǵdaıǵa dýshar bolamyz», dedi depýtat.

Senator dári-dármekpen qamtama­syz etýdi memlekettiń strategııalyq josparlaý júıesine qosyp, ómirlik mańyzy bar preparattardyń keshikti­ril­meı jetkizilýin qadaǵalaıtyn naq­ty algorıtmderdi ázirleýdi usyndy. Sondaı-aq TMKKK jáne MÁMS sheń­berinde dári-dármekpen qamtamasyz etýge qarjy turaqty bólinip, memleket­tik satyp alý máselesinde Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń rólin kúsheıtýdi usyndy.