Investorlardy qoldaý tetikteri jetildiriledi

Memleket basshysynyń tapsyr­masyna sáıkes Úkimet proak­tıvti ınvestısııalyq saıa­sat­ty júıeli túrde iske asyryp keledi. Bul rette jasandy ıntel­lektini damytý men sıfr­lyq transformasııa ult­tyq basym­­dyq­tardyń biri retinde aıqyn­­dalǵan. Mindet­terdi júze­ge asyrý úshin tıisti ıns­tıtý­sıonal­dyq baza qalyptasty. Atap aıt­qanda, halyqaralyq sarap­­shy­lardyń qatysýymen Prezı­d­ent janyndaǵy jasandy ıntel­­lektini damytý jónindegi keńes qu­rylyp, Sıfrlyq shtab jumy­­syn bastady. Halyqaralyq Alem.ai jasandy ıntellekt orta­lyǵy ashy­lyp, «Derekterdi óńdeý orta­lyǵy alqaby», Astana Hub eko­jú­ıesi sekildi iri ınf­ra­qury­lym­­dyq jobalar júzege asyry­lyp jatyr. Buǵan qosa startaptar­dy qoldaýǵa baǵyt­talǵan Venchýrlyq ınvestısııalar qory iske qosylyp, «Playrix», «Mytona», «NetCracker» sııaqty quny 1 mlrd dollardan asatyn halyq­ara­lyq kompanııalar otan­dyq naryqqa shyqty.

Otyrys barysynda Premer-mınıstr atalǵan baǵyttaǵy jumystardyń el ekonomıkasy úshin strategııalyq mańyzyna toqtaldy. Onyń aıtýynsha, sıfrlyq sektordy qarqyndy damytý men IT qyzmetteri eks­portynyń kólemin bıyl 1,2 mlrd dollarǵa deıin jetkizý kózdelip otyr. Jalpy alǵanda, sıfrlyq transformasııa men jasandy ıntellektini engizý turaqty ekonomıkalyq ósýdiń, memlekettik basqarý tıimdiligin arttyrý men azamattardyń ómir sapasyn jaqsartýdyń mańyzdy tetigi sanalady. Osy turǵyda Úkimet barlyq salada ınvestorlarmen ashyq ári syndarly dıalog ornatýǵa daıyn.

Jıynda Keńestiń 37-jalpy otyrysynda berilgen tapsyrmalardyń oryndalý barysy da qaraldy. О́tken jyly ınvestısııalyq tartymdylyqty arttyrý maqsatynda ınvestor­lyq vıza berýdiń jańa ereje­leri bekitilip, sheteldik azamattar­ǵa 10 jylǵa deıin elde turýǵa múmkindik beretin «Altyn vıza» tetigi engizildi. Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Álibek Qýantyrov ulttyq qaýipsizdik talaptaryn eskere otyryp, sertı­fıkattalǵan bultty ser­vıs­terdi paıdalaný tártibin retteý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar jóninde baıan­­dady. Buǵan qosa, Salyq kodeksi­ne engizilgen ózgeristerdi túsin­dirý men sheteldik ınvestorlar kótergen ózekti máselelerdi talqy­laý maqsatynda birqatar kezdesý ótkizilgeni aıtyldy.

Keńestiń 38-plenarlyq otyrysyna daıyndyq barysy týra­ly Premer-mınıstrdiń oryn­basary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mı­nıstri Jaslan Mádıev baıandady. Onyń aıtýynsha, sıfrlyq elge kóshýge qajetti quqyqtyq jáne tehnologııalyq negiz qalyptas­ty. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev qol qoıǵan Sıfrlyq kodeks, jasandy ıntellekt negizindegi sheshimderdiń kezeń-kezeńimen engizilýi, otandyq iri tildik modelder men memlekettik sıfrlyq servısterdiń damýy – sonyń aıǵaǵy. Bul úderiste adam kapıtalyn damytý men sıfrlyq klasterdi nyǵaıtýǵa basymdyq berilip otyr.

Otyrys barysynda ınves­tı­sııalyq saıasatty iske asyrý, energetıka, ekologııa men munaı-gaz salalary, eńbek zańnamasy, adam kapıtalyn damytý, shetel­dik jumys kúshin tartý, sıfr­lan­dyrý, densaýlyq saqtaý men far­masevtıka ónerkásibi baǵyt­tary boıynsha birlesken ju­mys toptarynyń baıandama­­­lary tyńdaldy. Kedendik qun men QQS beıtaraptyǵy, munaı-gaz sek­toryndaǵy metan qaldyq­taryn halyqaralyq tájirıbe ne­gizin­de retteý, sheteldik mamandar­dy vızalyq qoldaý men tálimgerlik ınstıtýtyn damytý máseleleri kóterildi. Sondaı-aq bultty ser­vısterdi retteýde ınnovasııa men qaýipsizdik arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaý qajettiligi, den­saýlyq saqtaý salasynda dýal­dy bilim berý men memleket-jekemenshik áriptestikti damytý mańyzdylyǵy atalyp ótti.

Salalyq mınıstrlikter­diń basshylary ınvestorlar tarapynan qoıylǵan suraqtarǵa qatysty óz ustanymdaryn bildir­di. Energe­tıka salasyna sıfr­lyq sheshim­der­di engizý tájirı­besine erekshe nazar aýdaryldy. Áýe elektr jeli­lerin tekserýde qoldanylyp jat­qan jasan­dy ıntellekt negizin­degi defek­tos­kopııanyń tıimdi­ligi naqty derektermen kórse­til­di. Pılot­tyq joba aıasynda eki kún ishin­de 618 tirek tekseri­lip, myń­daǵan aqaý anyqtal­ǵan. Zaqym­daný­dy taný dáldigi 98%-ǵa jetken. Buǵan qosa teplovızııa, lıdar men robottandyrylǵan qubyr­ishi­lik dıagnostıka júıe­lerin engizý jelilerdiń jaǵ­daıyn dál baǵalap, shyǵyndy edáýir azaıtýǵa múmkindik bergen. Shymkenttegi pılottyq joba jylý jelilerin tekserý kezinde únemdilikke 70%-ǵa deıin qol jetkizýge bolatynyn kór­setti. Gaz salasynda eseptegish kórsetkishterin avtomatty tanýǵa arnalǵan JI kómekshisi de operatorlyq júktemeni azaıtyp, adam faktoryna baılanys­ty qatelerdi tómendetken.

Sheteldik ınvestorlarmen ashyq dıalog barysynda birqatar naqty usynystar aıtyldy. «Marubeni» korporasııa­sy japondyq kompanııalardyń jasandy ıntellekt pen sıfr­lyq tehnolo­gııalardy, sonyń qataryn­da áleýmettik osal top­tar­dy qoldaý baǵytynda qol­danýǵa qyzyǵý­shylyq tanytty. «Polpharma» kompanııasy pasıent­terdiń qaýipsizdigi men jalǵan dári-dármekpen kúres máselesin kóterdi. Bul rette Densaýlyq saqtaý mınıstrligi dárilik zattardy mindetti tańbalaý júıesin engizý josparlanyp otyrǵanyn habarlady. Buǵan qosa CNPC, EY, JP Morgan, Kazzinc (Glencore) ókilderi munaı tasymaly tarıfteri, derekterdi lokalızasııalaý, taý-ken-metal­lýrgııa keshenindegi salyq salý másele­lerin ortaǵa saldy.

Jıyn qorytyndysynda Premer-mınıstr barlyq aıtyl­ǵan usynysty memlekettik organdar men «Qazaqstandyq shetel­dik ınvestorlar keńesi» qaýym­dastyǵy birlesip pysyqtaýy tıis ekenin tapsyrdy. Sondaı-aq Keńes aıasynda Oljas Bektenov sheteldik kompanııalar basshylarymen birqatar ekijaqty kezdesý ótkizdi. Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankiniń óńir­lik basshylyǵymen elimizdegi 12 mlrd dollardan astam qarjyny qamtıtyn jobalar perspek­tıva­lary talqylansa, Beeline Kazakhstan basshylyǵymen sıfr­lyq ınfraqurylymdy damytý men birlesken ınnova­sııalyq jobalardy iske asyrý máseleleri sóz boldy.

Premer-mınıstr Úkimettiń ınvestorlar bastamalaryna qajetti qoldaý kórsetýge da­ıyn ekenin taǵy da eske salyp, salalyq mınıstrlikterge jasandy ıntellekt pen sıfrlyq sheshimderge negizdelgen jańa jobalardy jan-jaqty qaraýdy tapsyrdy.