Foto «Egemen Qazaqstan» arhıvinen
Saýalnamaǵa qatysýshylardyń 32,7%-y aıdyń eń mańyzdy oqıǵasy retinde Qyzylordada ótken Ulttyq quryltaıdy, taǵy bir 30,7% bóligi Salyq kodeksiniń kúshine enýin eleýli oqıǵa retinde ataǵan. Kórsetkish jurtshylyqtyń áleýmettik-saıası máselelerge aıryqsha den qoıatynyn ańǵartyp otyr.
Sonymen qatar, azamattar sporttyq jáne mádenı jetistikterdi de eleýsiz qaldyrmaǵan. Máselen, respondentterdiń 18,3%-y shahmattan álemniń úsh dúrkin chempıony atanǵan Bıbisara Asaýbaevanyń jetistigin, al 9,3%-y tennısshi Aleksandr Býblıktiń jetistigin erekshe ekshegen.
Qazaqstanda neke men otbasy qundylyqtary konstıtýsııalyq deńgeıde kúsheıtiledi
«Qoǵamdyq pikir» zertteý ınstıtýty azamattar nazarynyń áleýmettik-saıası ózgeristerde bolýy júrgizilip otyrǵan reformalardy halyqtyń der kezinde qabyldaýynyń aıǵaǵy ekenin málimdedi. Bul pikirdi 79% respondent qoldasa, olardyń 48,2%-y reformalardy «ýaqtyly deýge bolady» dese, 30,8%-y «tolyqtaı ýaqtyly» degen oı bildirgen.
Bir palataly Parlamentke ótý (31,1%), Vıse-prezıdent laýazymyn engizý (21,6%), Halyq Keńesin qurý (20,1%), sondaı-aq jalpy konstıtýsııalyq reformany ótkizý (15,2%) respondentter tarapynan eń mańyzdy ári este qalarlyq reformalar retinde anyqtalyp otyr.
Sonymen qatar zertteý nátıjeleri qoǵamnyń bir bóliginiń áleýmettik-saıası kúntártibine qatysty belsendi talqylaýlardan ázirge tys qalyp otyrǵanyn kórsetti. Mysaly 24,4% respondent Ulttyq quryltaı týraly eshnárse bilmeıtinin atap ótken.
Aldaǵy reformalardan el azamattarynyń ne kútetinin anyqtaýǵa arnalǵan saýalnamanyń jeke bir bólimi olardyń birinshi kezektegi memlekettiń ashyqtyǵy men ornyqtylyǵynyń artýyn ataǵan. Osy tusta respondentter tarapynan memleket pen halyq arasyndaǵy dıalogty keńeıtý (32,3%), memlekettik basqarý sapasyn jaqsartý (23,3%), búgingiden de turaqty saıası júıe qalyptastyrý (18,9%), eldiń táýelsizdigin nyǵaıtý (17%), memleket pen qoǵam arasyndaǵy dıalogty keńeıtý (12,1%), parlamenttiń rólin kúsheıtý (11,3%) jáne demokratııalandyrýdy odan ári tereńdetý (9,3%) qajettiligi anyqtalyp otyr.
Saýalnamaǵa qatysýshylardyń edáýir bóligi konstıtýsııalyq reformalardyń júrgizilýin óziniń jeke turmys deńgeıiniń jaqsarýymen tikeleı baılanystyrǵan. Jalpy alǵanda 65,1% respondent usynylyp otyrǵan ózgerister olardyń jeke ómiri men turmys deńgeıiniń oń jaqqa ózgerýine áser etetinine senimdi: 34% respondent «ıá, sózsiz» nusqasyn, al 31,1% «kóbinde ıá» jaýaptaryn tańdaǵan.
Jańa Parlamentten azamattar birinshi kezekte ashyqtyq, nátıjeli jumys jáne halyqpen belsendi dıalogty kútedi. Naqtyraq aıtqanda, respondentter Quryltaı depýtattary halyqqa kóbirek qulaq asady (37,8%) jáne adamdardyń ómirin jaqsartatyn sheshimderdi qabyldaıdy (32%) degen úmiti baryn ańǵartty.
Sonymen qatar, halyq jańarǵan Parlamentten jańa saıası tulǵalardyń paıda bolýyn (11,1%), qoǵamdyq talqylaýlar men olarǵa halyqtyń qatysýynyń kóbeıýin (6,2%) jáne zań shyǵarýshy organnyń jalpy yqpalynyń kúsheıýin kútedi (6%).
Quramyna etnomádenı birlestikterdiń, máslıhattardyń, qoǵamdyq keńester men Úkimettik emes uıym (ÚEU) ókilderi kiredi delingen jańa joǵary konsýltatıvtik organ Halyq keńesinen azamattardyń kútilimderine kelsek: respondentterdiń basym kópshiliginiń pikirinshe (66,2%) ol barlyq azamattardyń múddelerin teń dárejede alǵa tartady.
Erlan Qarın: Jańa Konstıtýsııa Qazaqstannyń kemeldengen memlekettigin kórsetedi
Respondentterdiń edáýir az bóligi Halyq keńesi óz qyzmeti men sheshimderinde kóbirek jeke toptardyń qyzyǵýshylyqtaryna baǵyttalady dep esepteıdi. Bul qatarda máslıhatty – 8,8%, iri qoǵamdyq birlestikterdi –7,3%, aımaqtyq qoǵamdyq keńesterdi – 5%, etnomádenı birlestikterdi – 4,8% adam belgilegen.
«Jalpy, áleýmettaný baǵytyndaǵy zertteý nátıjeleri azamattardyń júrgizilip otyrǵan konstıtýsııalyq reformanyń mánine, ókildi demokratııanyń jańa ınstıtýttarynyń quzyretine qyzyǵýshylyq tanytatynyn, olar týraly jetkilikti joǵary deńgeıde habardar ekenin, sondaı-aq olardyń ashyq ári tıimdi jumys atqarýyna degen qoǵamdyq suranystyń bar ekenin kórsetedi. Osynyń nátıjesi retinde saýalnamaǵa qatysqan azamattardyń basym kópshiligi aldaǵy konstıtýsııalyq reformany qoldaıtynyn bildiredi. Jalpy alǵanda, bul – respondentterdiń 78,4%-y, olardyń 40,1%-y reformany «kóbine qoldaıdy», al 38,3%-y «tolyq qoldaıdy». Bul kórsetkishter óz kezeginde reformanyń ýaqtyly ári qoǵam tarapynan suranysqa ıe ekenin rastaıdy», delingen «Qoǵamdyq pikir» zertteý ınstıtýty taratqan habarlamada.
