Úkimet basshysynyń sapary aıasynda tirshilikti qamtamasyz etý júıeleriniń turaqty jumysy, energetıka men kómir óndirý salasyna sıfrlyq sheshimderdi engizý, óndiristik tıimdilikti arttyrý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy.
Oljas Bektenov óńirdiń energetıkalyq ınfraqurylymynyń damý barysymen tanysty. Pavlodar oblysy búginde eldegi elektr energııasyn óndirýdiń negizgi tirek aımaǵy sanalady. О́tken jyldyń qorytyndysynda munda respýblıkadaǵy elektr energııasynyń 42 paıyzy óndirilgen. Sapar kezinde Ekibastuzdaǵy birqatar iri nysandar – MAES-1, MAES-2 men «Bogatyr Kómir» JShS kenishi mysalynda energııa kesheniniń qazirgi tıimdiligi men aldaǵy damý múmkindikteri qaraldy.
Bolat Nurjanov atyndaǵy Ekibastuz MAES-1 stansasynda júrgizilip jatqan jańǵyrtý jumysy tanystyryldy. Atap aıtqanda, otynmen qamtamasyz etý júıesin rekonstrýksııalaý, jańa tútin qubyryn salý men eski qurylymdy kezeń-kezeńimen bólshekteý jobalary iske asyrylyp jatyr. Bul sharalar óńirdiń energııamen jabdyqtalý senimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenovtiń málimetinshe, bıyl el boıynsha shamamen 2,6 GVt jańa qýat kózin iske qosý kózdelip otyr. Onyń qatarynda 2 427,6 MVt gaz jobalaryna, 245,8 MVt jańartylatyn energııa kózderine tıesili. Jalpy sany 13 joba júzege asyrylady. Olardyń qatarynda Tekeli energokesheni, Atyraý JEO, Túrkistan oblysy men Almaty qalasyndaǵy bý-gaz qondyrǵylary bar.
Pavlodar oblysynyń ákimi Asaıyn Baıhanov 2025–2026 jyldardaǵy jylý berý maýsymynyń ótý barysy týraly baıandady. О́ńirdegi energııa kózderinde negizgi 46 jabdyqta jóndeý jumysy aıaqtalǵan. Sondaı-aq 37,1 shaqyrym jylý jelisi jańǵyrtylyp, nátıjesinde júıelerdiń tozý deńgeıi 1,5 paıyzǵa tómendegen. Bul jylý júıesiniń turaqty jumysyn qamtamasyz etýge múmkindik bergen.
Ekibastuz MAES-2 stansasynda Premer-mınıstr keńeıtý men rekonstrýksııalaý jobasynyń iske asyrylý barysyn kórdi. Qazir stansanyń qýaty 1 GVt. №3 pen №4 energobloktardy iske qosý arqyly bul kórsetkishti 2,1 GVt-qa deıin jetkizý josparlanǵan.
Oljas Bektenov Memleket basshysynyń qýat kózderiniń jetkiliktiligin qamtamasyz etý memlekettik saıasattaǵy basym baǵyt ekenin atap ótkenin eske saldy. Qosymsha energobloktardy iske qosý men jańa stansa qurylysy ekonomıkanyń barlyq salasyna serpin beretinin aıtty. Bul qadamdar energııa tapshylyǵyn birtindep joıyp, otandyq bıznes pen ınvestorlardy qajetti qýatpen qamtamasyz etýge jol ashady.
Premer-mınıstr «Bogatyr Kómir» JShS karerinde bolyp, ashyq tásilmen kómir óndirý prosesimen tanysty. Aýmaǵy 43 sharshy shaqyrym, tereńdigi 300 metr bolatyn bul razrez – álemdegi eń iri kómir ken oryndarynyń biri. Kásiporyn «Bogatyr» men «Severnyı» kenishterinde óndiris júrgizedi. Qazir óndiristik prosesterdi avtomattandyrý kezeńi aıaqtalǵan. Kelesi satyda jasandy ıntellekt elementterin engizý josparlanyp otyr. Osy maqsatta «Júk aǵynyn ońtaılandyrýshy» men «Taý-ken jumystaryn josparlaý» sıfrlyq jobalary ázirlenip jatyr.
Búginde «Bogatyr Kómir» – elimizdegi kómir óndirisiniń 38 paıyzyn qamtamasyz etetin jetekshi aktıvterdiń biri. Qor kólemi 2,3 mlrd tonnadan asady. Kompanııa bas dırektory Evgenıı Masternak aldaǵy jyldary óndiris kólemin ulǵaıtý josparyn málimdedi. Qazir eki kenishtiń jıyntyq qýaty jylyna 42 mln tonnany quraıdy. Bıyl bul kórsetkishti 45,2 mln tonnaǵa, 2032 jylǵa qaraı 56,5 mln tonnaǵa jetkizý kózdelgen.
Prezıdenttiń kómir áleýetin strategııalyq resýrs retinde paıdalaný jónindegi tapsyrmalaryna sáıkes kómir generasııasyn ulttyq joba deńgeıinde damytý kózdelgen. Energetıka mınıstrliginiń málimetinshe, ekologııalyq talaptardy saqtaı otyryp, «taza kómir» tehnologııasy negizinde shamamen 7,6 GVt jańa kómir generasııasyn engizý josparlanyp otyr.
Energetıkalyq nysandardy aralaý qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr MAES-1 jańǵyrtý jumystaryn belgilengen merzimde aıaqtaýdy, MAES-2-degi jańa energobloktardy ýaqtyly iske qosýdy, «Bogatyr Kómir» kásipornynyń ınvestısııalyq josparlaryn júzege asyrýǵa qajetti qoldaý kórsetýdi tapsyrdy.
Premer-mınıstr Ekibastuz energııa toraby bazasynda Prezıdent tapsyrmasymen iske asyrylyp jatqan «Derekterdi óńdeý ortalyǵy alqaby» jobasynyń júzege asý barysyn da tekserdi. Joba óńirdiń qýatty energetıkalyq áleýetin joǵary tehnologııalyq ınfraqurylymmen ushtastyryp, sıfrlyq ekonomıkanyń jańa tiregin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
Ekibastuz MAES-1 mańynan bolashaqta aýmaǵyn 1300 gektardan astam jerge deıin keńeıtýge múmkindik beretin, bastapqy kezeńde 200 gektar aýmaq belgilengen. Osy jerde esepteý ınfraqurylymy, «bultty» servıster men jasandy ıntellektige negizdelgen platformalar shoǵyrlanatyn arnaıy tehnologııalyq aımaq qurý kózdelip otyr. Úkimet basshysy bul bastama ekonomıkanyń joǵary tehnologııalyq sektoryn damytýǵa eleýli serpin beretinin aıtty.
Oljas Bektenovke jobanyń dızaın-tujyrymdamasy tanystyryldy. Premer-mınıstrdiń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev, oblys ákimi Asaıyn Baıhanov pen «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsın atqarylyp jatqan daıyndyq jumystary men ınfraqurylymdyq sheshimder týraly baıandady. Joba ekojúıesi Ekibastuz energııa torabynyń qoldanystaǵy qýattaryna súıene otyryp, kezeń-kezeńimen iske asyrylady.
Jospar boıynsha uzyndyǵy 15 shaqyrym elektr taratý jelileri tartylady, sondaı-aq qýaty 300 MVt bolatyn, keıin ony 1 GVt-qa deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beretin tómendetkish qosalqy stansalar salynady. Joba aıasynda energetıka, esepteý qýaty, jasandy ıntellekt pen ilespe salalarǵa qatysty 500-ge jýyq joǵary bilikti jumys orny ashylady. Osyǵan baılanysty IT-mamandardy daıarlaý men qaıta oqytý máselesine basymdyq beriledi.
Investorlar úshin arnaıy ekonomıkalyq aımaq qaǵıdattary negizinde ınfraqurylym júrgizý, tarıftik saıasat pen salyqtyq jeńildikter usyný qarastyrylǵan. Jobanyń boljamdy ınvestısııa kólemi shamamen 30 mlrd AQSh dollaryna baǵalanyp otyr.
Úkimet basshysy «Derekterdi óńdeý ortalyǵy alqaby» jobasynyń eldiń sıfrlyq ekonomıkasyn damytýdaǵy strategııalyq rólin atap ótip, jaýapty mınıstrlikter men óńir ákimdigine, sondaı-aq «Qazaqtelekom» kompanııasymen birlesip, ınfraqurylymdy jedel ázirleýdi tapsyrdy. Onyń aıtýynsha, elimizdiń elektr energııasy qory, klımattyq jaǵdaıy men transkaspıılik derek jetkizý arnalary sekildi básekelik artyqshylyqtary bul jobany qysqa merzimde iske asyrýǵa múmkindik beredi. Úkimet jobany artyq bıýrokratııasyz, naqty sheshimder arqyly ilgeriletýge nıetti.
