Ulttyq Bank habarlaıdy, túsinikteme beredi, túsindiredi

Memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi Ulttyq Bankte, onyń aýmaqtyq fılıaldarynda, sondaı-aq zańnamaǵa sáıkes «elektrondyq úkimet» veb-portalynda alýǵa bolady. Respýblıkanyń kez kelgen núktesinen egov.kz-ke ótinish jasalǵan jaǵdaıda, kórsetiletin qyzmetterdi alýshydan kompıýterde jumys isteý daǵdylaryn meńgerý jáne suraý salý berý ǵana talap etiledi. Qyzmet kórsetýdi usynýdyń elektrondyq nysany jaǵdaıynda kórsetiletin qyzmetterdi alýshy elektrondyq nemese qaǵazdaǵy qujatty, ne «elektrondyq úkimet» aqparattyq júıesinen málimetter alady. Memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń talaptary men tártibi memlekettik kórsetiletin qyzmetter standartymen jáne reglamentimen belgilenedi. Memlekettik qyzmet kórsetý tártibi týraly birneshe arna boıyn­sha bilýge bolady. Birinshi kezekte kórsetiletin qyzmetti berýshiler ornalasqan oryndarda; egov.kz veb-portalynda, ortalyq memlekettik organdardyń ınternet-resýrstarynda, BAQ arqyly. Sondaı-aq, aqparatty Biryńǵaı baılanys orta­lyǵyna habarlasyp alýǵa bolady.

• Jańa redaksııadaǵy memle­kettik kórsetiletin qyzmetter tizi­limi.

QR Úkimetiniń 2013 jylǵy 18 qyrkúıektegi №983 qaýlysymen bekitilip, QR Úkimetiniń 2015 jyl­ǵy 9 aqpandaǵy №45 qaýly­symen jańa redaksııada baıan­dalǵan. Tizilimde QR UB-nyń memlekettik kórse­tiletin qyzmet­ter týraly aq­parat qamtylǵan, onda memlekettik kórsetiletin qyzmettiń kimge baǵ­dar­lanǵany, memlekettik kór­se­tiletin qyzmet­tiń nysany aıqyndalǵan.

• Memlekettik kórsetiletin qyzmet­terdiń standarttary.

Standartta memlekettik kórse­­­tiletin qyzmetterge talaptar bel­gi­lengen, sondaı-aq úderis sıpa­t­­­­tamasy, nysany jáne ony kór­setý­diń mazmuny men nátıjesi engizilgen.

• Memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń pasporty.

Bul shaǵyn bólimde memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń qys­qasha sıpattamasy berilgen: ony alýshy kim bolyp tabylady; qyzmet kórsetý orny, quny, qyzmet berýshiniń jumys kestesi, kórsetý merzimi, nysany men nátıjesi. Sondaı-aq, memlekettik kórsetiletin qyzmetter standartyna silteme ornalastyrylǵan, onda osy másele boıynsha qyzmet berýshiniń jáne (nemese) onyń laýazymdy tulǵalarynyń QR UB-nyń sheshimderine, is-áreketterine (áreketsizdigine) shaǵym túsirý tártibi ashylyp kórsetiledi.

• Memlekettik kórsetiletin qyz­metterdiń reglamentteri.

Reglamentterde memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń úderi­sine qatysýshy qyzmetkerlerdiń, qurylymdyq bólimshelerdiń is-áreket etý tártibi qamtylyp, aıqyn sıpattalǵan.

• Bıznes-úderisterdiń anyqta­malyqtary.

Onda memlekettik kórsetiletin qyzmetter úderisinde qyzmet berý­shiniń dáıekti is-áreketi egjeı-tegjeıli sıpattalǵan.

• Memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi avtomattandyrý.

Bólimde avtomattandyrylǵan memlekettik kórsetiletin qyz­met­ter týraly aqparat bar, onda egov.kz veb-portalynyń «jeke kabınetinen», sondaı-aq http://elicense.kz/ saıtynda elektrondyq/qaǵaz nysanda kórsetiletin qyzmetter tizilimin alýǵa bolady.

• Statıstıkalyq aqparat.

Munda kórsetilgen memle­kettik qyzmetterdiń sany boıyn­sha málimetter, belgilengen mer­zimderi buzyla otyryp kórse­tilgen qyz­metter statıstıkasy; esepti kezeń­der aralyǵyndaǵy shaǵymdar sany usynylǵan.

• Baılanys telefondary:

Bólimde memlekettik qyz­met kór­setetin QR UB-nyń bólimshe­leriniń, sondaı-aq onyń aýmaqtyq fılıaldarynyń baılanys málimet­teri bar.

• Memlekettik qyzmetter kór­se­tý máselesi boıynsha QR UB qyzmeti týraly esep.

Esepte qyzmet alýshynyń jumy­sy boıynsha, qyzmet kórse­tý úderisterin jetildirý boıyn­sha qyzmet, onyń sapasyn baqylaý boıynsha aqparat berilgen. Memlekettik kórsetiletin qyz­metter týraly zańnamaǵa sáıkes ony kórsetý máselesi boıynsha qyzmet týraly esepti ortalyq memlekettik organdar egov.kz veb-portalynda, BAQ-taǵy ınternet-resýrstarda jyl saıyn ornalas­tyrady. Sondaı-aq, www.egov.kz por­­­talynyń «Bıznes úshin mem­le­kettik kórsetiletin qyz­metter» qosymshasyna memle­kettik kór­setiletin qyzmetter standarttary týraly aqparat jáne ony kórsetýdiń tártibi ornalastyrylǵan. Qyzmet alýshy memlekettik qyzmet kórsetýdi alý kezinde óz quqyǵyn bilýge jáne onyń oryndalýyn talap etýge tıis. Bul tizbede memlekettik qyzmet kórsetý týraly tolyq jáne anyq aqparatty ótinish jasap alý quqyǵyn rastaıtyn tarmaq bar; Standartqa sáıkes sapaly qyzmet kórsetýdi alý. Tizbede qyzmet berýshiniń sheshimine, is-áreketine (áreketsizdigine) sha­ǵym jasaý quqyǵy qamtylǵan; memlekettik qyzmet kórsetý sala­synda buzylǵan quqyǵyn, bostan­dyǵy men zańdy múddelerin qorǵaý týraly talappen sotqa deıin júginý. Sondaı-aq, qyzmet berýshi stan­dartqa jáne reglamentke sáıkes memlekettik qyzmet kórsetýge; múmkindigi shekteýli tulǵalar úshin qajetti jaǵdaı jasaýǵa; qoljetimdi nysanda ony kórsetý tártibi týraly tolyq jáne senimdi aqparat berýge mindetti. Ol, sondaı-aq, memlekettik qyzmet kórsetý úshin (aqparattyq júıelerdiń yqpaldasýy arqyly) qajetti qujattar men aqparatty usynýǵa tıis; ony qaraýdyń nátı­jeleri týraly qyzmet alýshylardyń shaǵymdaryn qaraýǵa jáne habardar etýge jáne saýaly boıyn­sha memlekettik kórsetiletin qyzmetterdiń oryndalýy týraly habarlap, qyzmet alýshylardyń buzylǵan quqyqtaryn, bostan­dyqtary men zańdy múddelerin qalypqa keltirýge baǵyttalǵan sharalar alýǵa mindetti. Sondaı-aq, memlekettik qyzmet kórsetý kezinde aqparattyq júıelerde qamtylyp, zańmen qorǵalatyn qupııany quraıtyn málimetter alýǵa jazbasha kelisim alýǵa da mindetti.

Nazılıa BIKMAEVA, Ulttyq Banktiń Memlekettik qyzmetterdiń sapasyn baqylaý basqarmasynyń  bas maman-ekonomısi.

Bank qaryzdy esepten shyǵarýǵa quqyly

«Jaqynda meniń jalaqy kartamdy bank oqshaýlap tastady. О́ıtkeni, men kredıt boıyn­sha boryshker bolyp shyqtym. Sodan keıin qaryzymnyń somasyn esepten shyǵardy. Ekinshi deńgeıdegi bankter klıentterdiń shottaryn oqshaýlaýǵa quqyǵy bar ma, atap aıtqanda, jalaqy túsetin kartochkalyq shottardy. Sondaı-aq, odan tolyq kólemde aqshany esepten shyǵarýǵa quqyly ma? Nıkolaı E., Almaty oblysy». «Qazaqstan Respýblıka­syn­daǵy bankter jáne bank qyzmeti týraly» Zańnyń 36-babyna sáıkes banktik qaryz sharty boıynsha mindettemelerdi oryndaý merziminiń ótýi bastalǵan kezde bank (bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym) qaryz alýshyny banktik qaryz shartynda kózdelgen ádispen banktik qaryz sharty boıyn­sha tólemderdi tóleý qajettigi týraly jáne qaryz alýshynyń óz mindettemelerin oryndamaýynyń saldarlary týraly habardar etýge mindetti. Osylaısha, joǵaryda kórsetilgen habarlamadan týyndaıtyn talaptar qanaǵattandyrylmaǵan kezde bank (bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym) qaryz alýshyǵa qaryz alýshynyń kez kelgen bank shottaryndaǵy aqshany daýsyz (akseptsiz) tártippen óndirip alýǵa (eger mundaı óndirip alý banktik qaryz shartynda eskertilgen bolsa) quqyly. Bul jaǵdaı qaryz alýshynyń talap etýi boıynsha ashylǵan bank shottaryndaǵy memlekettik bıýdjetten jáne Mem­lekettik áleýmettik saqtan­dyrý qorynan tólenetin járdemaqylary men áleýmettik tólemder túrin­de alatyn aqshaǵa qatysty qolda­nylmaıdy. «Aqsha tólemi men aýdarymy týraly» Zańnyń 13-babyna sáıkes bankter aqsha jóneltýshiniń akseptin talap etpeıtin tólemdik talap-tapsyrmany jasalǵan banktik qaryz shartyna, kredıttik jeli ashý týraly kelisimge nemese qaryz operasııasynyń ne ke­pildik berý faktisin rastaıtyn ózge de qujatqa sáıkes qaryz alýshynyń qaryz boıynsha merzimi ótken bereshegi bolǵan jaǵdaıda, bereshekti qa­ryz alýshydan, kepilgerden óndirip alý úshin qoldanady jáne aqsha jóneltýshiniń óz bank shotynan aqshany akseptsiz alyp qoıýǵa kelisimi bar qujattar qosa tirkelip, aqshany jóneltýshi bankke beredi. Tólemdik talap-tapsyrmalardy paıdalana otyryp tólem jasaǵan kezdegi quqyqtar men mindetter aqsha jóneltýshiniń bankine ony usynǵan kezden bastap týyndaıdy. Aqsha jóneltýshiniń banki tólemdik talap-tapsyrmany alǵan kúnnen keıingi ju­mys kúninen keshiktirmeı, aqsha jóneltýshi bankke aqsha jónel­týshiniń akseptin talap etpeıtin tólemdik talap-tapsyrma qoıylǵan jaǵdaılardy qospaǵanda alynǵan tólemdik talap-tapsyrmany aqsha jóneltýshige aksepteýi úshin berýge tıis. Aqshany jóneltýshi tólemdik talap-tapsyrmany alǵannan keıin ony aksepteýge ne ony aksepteýden dáleldi túrde bas tartýǵa tıis. Tólemdik talap-tapsyrmany aqsha jóneltýshi ne aqsha jóneltýshi bank aksepttegen jaǵdaıda, eger talap-tapsyrma aqsha jóneltýshiniń akseptin talap etpese, tólemdik talap-tapsyrmany jiberýshide ony oryndaý jóninde talap etý quqyǵy paıda bolady. О́z kezeginde alýshy bank (klıent­tiń bank shoty ashylǵan bank) 179-nusqaýlyqtyń 116-tar­maǵyna sáıkes tólemdik talap-tapsyrmany oryndaý úshin qajetti aqsha somasy jóneltýshide bolmasa ne aqsha somasy jetkiliksiz bolsa, alýshy-bank aqsha jóneltýshiniń akseptiń talap etpeıtin tólemdik talap-tapsyrmany jáne aqsha jóneltýshi akseptegen tólemdik talap-tapsyrmany alǵan kúnnen bastap bir jyl ishinde saqtaıdy. 179-nusqaýlyqtyń 117-1-tar­maǵyna sáıkes, osy Nusqaýlyqtyń 116-tarmaǵynda kórsetilgen tólem qujattaryn kartotekaǵa qoıý kezinde bank kartotekadaǵy tólem qujattary boıynsha mindettemelerdi tolyq ótegenge deıin banktik shot boıynsha klıenttiń shyǵys operasııalaryn toqtatady. Osy arada túsindire keteıik: Tólem tapsyrmalardy, tólemdik talap-tapsyrmalardy, ınkassalyq ókimderdi resimdeý, paıdalaný jáne oryndaý jónindegi nusqaýlyq QR Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2000 jylǵy 25 sáýirdegi №179 qaýlysymen bekitildi. Osylaısha, bank-alý­shy klıenttiń tólem talap-tapsyrmalaryn banktik shot­qa qoıý kezinde jáne atalǵan shotta aqshanyń bolmaýy jaǵ­daıyn­da zańnama normalaryn basshylyqqa ala otyryp, tólem talap-tapsyrmany oryndaý úshin qajetti jınaqtalǵan somaǵa deıin shot boıynsha shyǵys operasııalaryn toqtatady.

Saıt kómekke keledi

«Men banktiń maǵan qoıǵan borysh somasymen kelispeımin. Ulttyq Bank banktiń qaryz alýshylarǵa óteýge usynǵan bere­shegi esebiniń durystyǵyn teksere ala ma?  Sondaı-aq, aı saıyn­ǵy tólem mólsherin, ósimpul­dy, syıaqyny, komıssııany, syı­aqynyń jyldyq tıimdi mólsher­lemesin teksere ala ma? (SJTM) Baýyrjan K. Almaty». Ulttyq Bank týraly erejeniń mazmunyna sáıkes, onyń fýnksııalaryna bereshek esebiniń naqtylyǵyna tekserý júrgizý kirmeıdi. №377 qaýlymen SJTM-nyń shekti mólsheri 56% mólsherinde bekitilgen, ol banktik qaryz shartyn jasaý sátinde, syıaqy mólsherlemesin ózgertken jáne (nemese) jańa komıssııalardy jáne ózge tólemderdi ózgertken nemese engizgen kezde óspeýge tıis. Budan basqa, qaryz alýshy óz mindettemelerin tıisinshe oryn­damaǵan jaǵdaıda, bankter mindettemelerdi ýaqtyly oryn­damaǵany úshin turaqsyzdyq tólemin ustap qalýǵa quqyly. Bul jaǵdaıda «Bankter týraly» Zańnyń 35-babynyń 2-tarmaǵymen jeke tulǵalarǵa qaryzdar boıynsha shekteý belgilengen, soǵan sáıkes turaqsyzdyq tóleminiń mólsheri merzimin uzartýdyń ár kúni úshin merzimi uzartylǵan tólem somasynan 0,5 paıyz artpaýǵa, biraq banktik qaryz sharty is-áreketiniń ár jyly úshin berilgen qaryz somasynan 10%-dan aspaýǵa tıis. QR UB saıtynda (http://nationalbank.kz) SJTM esebiniń kalkýlıatory jáne dıfferen­sıaldy jáne annýıtetti ádis­pen aı saıynǵy tólem esebi ornalastyrylǵanyn atap ótemiz, onyń kómegimen qaryz alýǵa deıin aı saıynǵy tólem jáne qaryz boıynsha SJTM mólsherin aldyn ala esepteýge bolady.

Tıimdi qaryz alýdyń bes qadamy

Kredıt alý belsendiligi qaı­­­tadan arta túsýde. Qazaq­standyqtar suratylatyn somalardy ózderiniń tólem qabilet­tilikterimen ólshemeı, bankterge kredıt alý úshin barady. Ulttyq Bank bul oraıda qaryz alýshylar úshin usynymdar ázirledi. Endi ony osy másele boıynsha saýatty túrde sheshýge bolady. 1-qadam. Kredıt arqyly satyp alýǵa qaýqaryńyz jetetinińizge senimdi bolyńyz. Kredıtke qyzmet kór­setýge baılanysty barlyq táýe­kelderden artyp túsetin taýar satyp alýǵa qajet­­tiligińizge al­dyn ala senimdi bolýyńyz qajet. О́zińizdiń qar­jylyq múm­kindigińizdi baǵalap, otba­sylyq bıýdjetke salmaq túsir­meıtin qaryz boıynsha turaqty tólem alýyńyzǵa senimdi bolǵanyńyz jón. Ońtaıly nusqa – aı saıynǵy tólem otbasylyq bıýdjettiń 20%-nan aspaýy kerek. Qaryz alýshynyń kirisinen 50% deńgeıindegi bankter qol­jetimdi jáne qolaıly bolady. Yqtımal qaryz alýshynyń bıýd­jetin esepteýge myna silteme boıynsha QR UB saıtynda or­nalas­tyrylǵan kalkýlıator kómektesedi: http://nationalbank.kz/?docid=1386&switch=russian. 2-qadam. Kredıt berýdiń eń qolaıly sharttaryn tabyńyz. Birneshe bankterde qaryzdar berýdiń sharttaryn zerdeleńiz. Mynalarǵa nazar aýdaryńyz:

• Kredıt berý merzimi;
• Aı saıynǵy tólem mólsheri jáne tólemniń qorytyndy somasy;
• Qaryz boıynsha syıaqy mól­sherlemesi;
• Syıaqynyń jyldyq tıimdi mólsherlemesi. SJTM mólsheri neǵurlym az bolsa, kredıt berý sharty sonshalyqty tıimdi bolady. Banktik qaryz shartyn jasaý sátinde SJTM 56%-dan artpaýǵa tıis. Esep jasaýǵa myna silteme boıynsha kalkýlıator kómektesedi: http://nationalbank.kz/?docid=1382&switch=russian;
• Qaryz sharty boıynsha min­det­temelerdi buzǵany úshin aıyp­pul sanksııalarynyń mól­sheri. Turaqsyzdyq tólemi merzimi uzartylǵan ár kún úshin merzimi uzar­tylǵan tólem somasynan 0,5% artpaýǵa tıis.
• Banktik qaryz sharty. Bank sharttyń úlgilik nysanynyń kóshir­mesin tanysý úshin usynýǵa mindetti.

3-qadam. Banktiń tarıhyn jáne bedelin zerdeleńiz. Bankte kredıt berýge ýákiletti organnyń lısenzııasy bolýǵa tıis. Eń durysy qaryzdy bedeli joǵary bankten alý kerek. Biraq, bul jaǵdaıda, damýshy bankke qaraǵanda, ádettegideı, kredıt berý sharty qatańyraq bolady, onda klıent bazasy qashanda saqtalady. 4-qadam. Qaryz boıynsha min­dettemelerdi merziminde oryndańyz. Qaryz boıynsha tólemdi merzi­minen buryn 2-3 kún ishinde engizińiz, bul kútpegen jaǵdaılarda sizdiń qaýip­sizdigińizdi saqtaıdy (demalys jáne mereke kúnderi, bank júıesinde irkilis bolǵanda jáne basqa jaǵdaılarda), ondaı jaǵdaıda bereshektiń merzimi uzaryp ketýi múmkin. 5-qadam. Kezdeısoq jaǵdaıǵa baılanysty bank usynymyn alyńyz. Kútpegen jaǵdaılar týyndaǵan kezde (jumystan aıyrylǵanda, kenetten aýyrǵanda jáne basqalar) qaryz alýshy bereshegin qaıta qurylymdaý úshin bankke ótinish jasaǵany jón. Qaryz alýshynyń ıpotekalyq qaryz jasaǵan bankpen syndarly sózbaı­lasýy bol­maýy jaǵdaıynda, bank ombýdsmenine myna mekenjaı boıynsha júginýge quqyly: 050000, Almaty q., Respýblıka alańy, 15-úı, 237-ofıs nemese nesıe alý orny boıynsha QR UB-tyń aýmaqtyq fılıaldaryn­da. Olardyń mekenjaılary myna saıt­ta kórsetilgen: www.nationalbank.kz. Sondaı-aq, shaǵymdy ombýd­smenniń myna elektrondyq mekenjaılaryna jiberýge bolady: www.bank-ombudsman.kz,  office@bank-ombudsman.kz nemese telefondar boıynsha qońyraý shalyńyz: +7 (727) 2 500 322; 2 500 344; +7 707 407 0117.

Qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý maqsatynda

Almatydaǵy Áıteke bı kóshesi, 67-úı mekenjaıynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Qoǵamdyq qabyldaý bólmesi ashyldy. Munda kún saıyn saǵat 10.00-den 17.00-ge deıin (úzilis saǵat 13.00-den 14.00-ge deıin) Ulttyq Banktiń mamandary qarjylyq qyzmet kórsetýge baılanysty azamattardy, zańdy tulǵa ókilderin, jeke kásipkerlerdi qabyldaýdy júrgizedi. Atap aıtqanda, qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý máselesi boıynsha keńes berilip, bank­tik, saqtandyrý, zeınetaqy sala­laryndaǵy, sondaı-aq baǵa­ly qaǵazdar naryǵyndaǵy qoldanystaǵy zańnama normalary túsindiriledi. Qoǵamdyq birlestikterdiń ókilderimen birlesip ekinshi deńgeıdegi bank­terdiń, bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdardyń ókilderimen problemalyq qaryz alýshylardyń kezdesýin uıymdastyrý kózdelgen. «Jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishterin qaraý tártibi týraly» QR Zańyna sáıkes istiń mánisi boıynsha olardy odan ári qaraýdy qamtamasyz etý jáne ótinishterdi qabyldaý júzege asyrylady. Qarjylyq qyzmetti tutynýshy – basqa óńirlerdiń turǵyndary Ulttyq Banktiń aýmaqtyq fılıaldarynda qarjy uıymdaryn baqylaý jáne qarjy qyzmetiniń tutynýshylary quqyǵyn qorǵaý bólimderine quqyqtyq kómek alý úshin ótinish bildire alady. Ulttyq Banktiń qoǵamdyq qabyldaý bólmesi men bólimderi qarjylyq qyzmet tutynýshylarynyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy tıisti deńgeıde qamtamasyz etýge umtylyp, qarjylyq qyzmet kórsetý/tutyný jáne mıkroqarjylyq qyzmetter, atalǵan qyzmetter tutynýshylarynyń quqyǵyn qorǵaý máseleleri boıynsha túsindirý jumystaryn júrgizedi. Sondaı-aq, olardyń quzyretine jeke jáne zańdy tulǵalardan kelip túsken ótinishter boıynsha qyzmetter týraly aqparatty ashý jáne qyzmet kórsetý kezinde qujattamalyq belgilengen talaptardy oryndaý boıynsha qarjy naryǵynyń sýbektileri men mıkroqarjylyq uıymdardyń qyzmetin jospardan tys jáne qujattamalyq teskerý kiredi.

Ulttyq Banktiń aýmaqtyq fılıaldarynyń baılanys málimetteri:

Qoǵamdyq qabyldaý bólmesine jáne aýmaqtyq fılıaldarǵa habarlasý úshin aldyn ala jazylý talap etilmeıdi. Anyqtama alý úshin telefon: +7 (727) 2 619-213.