Ekonomıka • 02 Naýryz, 2026

Iran tóńiregindegi jaǵdaı: Munaı nege qymbattady?

3 mın

oqý úshin

AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy áskerı áreketteri týraly habar taraǵan soń, álemdik munaı baǵasy birden qymbattady. Sońǵy segiz aıda alǵash ret munaıdyń baǵasy bir barreline 80 dollardan asty. Buǵan sebep – munaı jetkizilmeı qalýy múmkin degen qaýip. Eń úlken alańdaýshylyq Parsy shyǵanaǵyndaǵy Ormuz buǵazyna qatysty. Bul – álemge tasymaldanatyn munaıdyń qomaqty bóligi ótetin mańyzdy jol. Eger osy buǵaz jabylsa nemese qozǵalys qıyndasa, munaı azaıyp, baǵa odan ári ósýi múmkin degen qaýip bar, dep jazady Egemen.kz.

Abzal MAQASh

Iran tóńiregindegi jaǵdaı: Munaı nege qymbattady?

Nátıjesinde Londondaǵy ICE Futures alańynda Brent markaly munaıdyń mamyr aıyna arnalǵan fıýchersteri túngi saýdada 13,04%-ǵa deıin qymbattap, barreline 82,37 dollarǵa jetti. Bul – munaı baǵasy 2025 jylǵy 16 qańtardan beri alǵash ret 82 dollardan joǵary kóterilgen sát.

«Tegeran endi burynǵydaı bolmaıdy»: Izraıl men AQSh Iranǵa soqqy jasady

Alaıda emosııalyq serpin uzaqqa sozylǵan joq. Saǵat 02:39-ǵa qaraı ósim baıaýlap, baǵa 8,93%-dyq ósimmen 79,38 dollar deńgeıine tústi. Demalys kúnderi ICE bırjasynda saýda júrmeıtindikten, Iran tóńiregindegi oqıǵalardyń áseri naryqta tek osy dúısenbi kúni tolyq kórindi. Sarapshylar mundaı reaksııany qalypty dep sanaıdy.

«Jetkizilimderdiń úzilý qaýpi bar. Buǵan qosa, álemdik teńiz arqyly tasymaldanatyn munaıdyń 20-25%-y ótetin Ormuz arqyly tranzıttiń qaýipsizdigi de alańdatady», dep jazady «Alfa-Investısıı» taldaýshylary.

«Qazirgi tańda naryqta belgili bir artyq usynys bar. Degenmen Ormuz buǵazy tolyq jabylatyn bolsa, táýligine shamamen 10 mln barrelge deıin munaı tapshylyǵy týyndaýy múmkin. Bul – álemdik tutynýdyń shamamen 10 paıyzy. Mundaı jaǵdaı baǵany qazirgi deńgeıden áldeqaıda joǵary kóterýi yqtımal», deıdi Reseıdiń «Pervaıa»ınvestısııalyq kompanııasynyń sarapshysy Anna Býtenko.

Balama baǵyttar bar bolǵanymen, olardyń múmkindigi shekteýli. Saýd Arabııasynyń shyǵys-batys baǵytyndaǵy munaı qubyry men Abý-Dabı ınfraqurylymy arqyly aǵynnyń bir bóligin qaıta baǵyttaýǵa bolady. Alaıda sonyń ózinde Ormýz buǵazy jabylsa, taza shyǵyn táýligine 8-10 mln barreldi quraıdy. Muny Rystad Energy kompanııasynyń geosaıası taldaý bóliminiń basshysy Horhe Leon atap ótedi.

Iranda Alı Hameneıniń ornyna ýaqytsha kóshbasshy taǵaıyndaldy

Saıyp kelgende, munaı naryǵynda baǵany qazir suranys pen usynystan góri geosaıası qaterler aıqyndap otyr. Al basty tasymal baǵyttarynyń qaýipsizdigine qatysty belgisizdik joıylmaıynsha, baǵanyń qubylmaly sıpaty saqtala bermek.