Buryn Atyraý degende aldymen munaı-gaz ónerkásibiniń órkendeýi oıǵa oralýshy edi. Shetel ınvestorlary da, shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi de jobalaryn osy salamen baılanystyrýǵa umtylatyn. Sońǵy kezde údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda jańa ónimderdi shyǵarýǵa kóńil bóline bastady.
Sondaı ónimniń biri – talshyqty-optıkalyq kabel. Munaıly óńirde buryn bolmaǵan jobany «Bıznestiń jol kartasy» óńirlik ındýstrııalandyrý kartasy aıasynda iske asyrýǵa bet burǵan «PKF Kontınent Ko LTD» JShS bas dırektory Semen Hvannyń aıtýynsha, basty maqsat – telekommýnıkasııa, transport, qurylys jáne munaı-gaz salasyna qajetti talshyqty-optıkalyq kabel shyǵarý óndirisin ıgerý.
Jańa ónimdi shyǵarýdy bastaǵan zaýyt qurylysyna 715 mıllıon teńge salynypty. Jalpy quny 1 mıllıonnan asa AQSh dollaryn quraıtyn tehnologııa Qytaıdan satyp alynǵan. «Biz ondaǵan mıllıon dollarǵa baǵalanǵan eýropalyq tehnologııany satyp alýǵa táýekel etpedik. Sebebi, bul saladaǵy jumysty endi bastadyq. Degenmen, zaýytymyzdaǵy qytaılyq tehnologııamen 5 jyl boıy úzdiksiz ónim shyǵarýǵa ábden bolady. Munda eń bastysy – sapaly shıkizat bolsa, ónim de soǵan sáıkes keledi» degen bas dırektordyń pikirinshe, qazir munda jergilikti mamandar jumysqa qabyldanýda. Sonyń biri – Aslan Muhanǵalıev Atyraý polıtehnıkalyq kolledjiniń túlegi. Ol qazir operatorlyq kásipti úırenýshi retinde úsh aılyq synaq merzimimen jumys jasaıdy. Oǵan 50000 teńge jalaqy tólenip otyr. Synaq merziminen keıin jalaqysy 70000-80000 teńge aralyǵynda bolmaq eken. Zaýyttyń qýaty – jylyna bir aýysymmen 4500 shaqyrymdyq, al úsh aýysymmen 11000 shaqyrymdyq sozylatyn optıkalyq kabel shyǵarý. Sonymen birge, munda 2017 jyly mys qosylǵan kabel shyǵaratyn qosymsha eki sehty iske qosý kózdelip otyr. «PKF Kontınent Ko LTD» JShS bas dırektory Semen Hvannyń aıtýynsha, bizdiń elimizde mundaı ónimge suranys óte joǵary. Jańa ónimniń negizgi tutynýshysy «Qazaqtelekom» bolǵaly otyr. Qazir osy kompanııamen 3 mıllıard teńgeden astam qarjyǵa eki jyldyq kelisim jasalypty. – Biz budan ózge Alma TV, «Qaztranskom» jáne qurylys ındýstrııasyndaǵy kompanııalarǵa da ónimimizdi usynýdy oılastyryp otyrmyz. О́ıtkeni, bizdiń ónimimizge suranys bar. Olaı deıtinim, kabeldiń de qoldanýǵa bolatyn shekteýli merzimi bar, ony belgili bir ýaqyttan keıin aýystyrý qajet. Oǵan qosa qazirgi ýaqytta ınternet, baılanys, jyldamdyq sekildi jańasha talapqa saı mys qosylǵan kabelderdi talshyqty-optıkalyq túrine almastyrý kezeńi keldi, – deıdi seriktestiktiń bas dırektory S.Hvan. Onyń málim etkenindeı, jańa ónimmen elimizdegi suranystyń 25-30 paıyzyn qamtamasyz etý josparlanypty. Munyń da ózindik sebebi bar. «Birinshiden, Atyraýdaǵy zaýytta shyǵarylǵan kabel túrleriniń ózindik quny Reseıdegi óndirýshilerdikinen erekshelenbeıdi. Ekinshiden, zaýyttyń óz elektr energııasy bar. Úshinshiden, elimizdegi salyq júıesi Reseıdegiden áldeqaıda kóńilge qonymdy. Demek, biz olarmen básekeles bola alamyz. Tipti, bizde Qytaıdaǵy kabel óndirýshilermen de jarysatyndaı múmkindigimiz mol» dep esepteıtin kásiporyn basshysy jumysqa tek jergilikti turǵyndardy alýdy kózdep otyr. Munda barlyǵy 50 adam turaqty jumyspen qamtylmaq. Sol sebepten, Atyraý polıtehnıkalyq kolledjimen dýaldy oqytý ádisin qoldaný úshin memorandýmǵa qol qoıyldy. Endi Atyraý munaı jáne gaz ınstıtýtymen de osyndaı memorandýmǵa qol qoıý josparlanyp otyr. Al «Qazaqtelekom» AQ Atyraý oblystyq telekommýnıkasııalar dıreksııasynyń bas dırektory Ersaıyn Dúısemálıevtiń aıtýynsha, talshyqty-optıkalyq kabel shyǵarý joǵary tehnologııaǵa jatady. Mundaı óndiristi iske qosý ońaı emes. Kabel shyǵarýǵa sapaly shıkizat qajet, onsyz ónimge tutynýshy tabý qıynǵa soǵady. Buryn jergilikti baılanysshylar kabelderdi Qaraǵandy oblysyndaǵy osyndaı zaýyttan satyp alǵan eken. Endi ony Atyraýdan satyp alýdyń tıimdiligin qarastyrýda. Jaqsylyǵy sol, Atyraýdaǵy satyp alynǵan kabeldi tasymaldaý úshin qosymsha qarjy jumsalmaıdy. Atyraýda shyǵaryla bastaǵan jańa ónimniń sapaly bolatyndyǵyna sala mamandary mol úmit artyp otyr. Tutynýshysy da mol bolaryna senedi.
Joldasbek ShО́PEǴUL, «Egemen Qazaqstan».
ATYRAÝ. Sýretterdi túsirgen Rahym QOILYBAEV.
