Jyr alyby – Jambyldyń uly murasyn nasıhattaýǵa arnalǵan izgi sharanyń shymyldyǵy Nurǵısa Tilendıev atyndaǵy akademııalyq folklorly-etnografııalyq «Otyrar sazy» orkestrdiń súıemeldeýindegi «Ata tolǵaýy» kúıimen ashyldy.
Halyq poezııasynyń butaǵyn jaıǵan alyp báıteregine aınalǵan tulǵanyń rýhyna degen qurmetpen sahna tórinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaýyn Prezıdent keńesshisi Málik Otarbaev oqydy.
«Qadirli qaýym! Sizderdi qazaq halqynyń zańǵar tulǵasy, ádebıetimizdiń alyby – Jambyl Jabaevtyń týǵanyna 180 jyl tolýymen quttyqtaımyn! Jambyl Jabaev – ult rýhanııatynda erekshe orny bar tarıhı qaıratker, tól mádenıetimizdiń asa kórnekti ókili. Áıgili jyrshy shoqtyǵy bıik shyǵarmalary arqyly otanshyldyq pen yntymaq, erlik pen eldik, adaldyq pen ádildik sekildi myzǵymas qundylyqtardy keńinen dáriptedi. Halqymyzdyń birtýar perzenti aıtys óneriniń órisin keńeıtýge, epıkalyq dástúrdi jańǵyrtýǵa, qazaq-qyrǵyz ádebı baılanysyn nyǵaıtýǵa ólsheýsiz úles qosty. О́z dáýiriniń tynys-tirshiligin asqan sheberlikpen sýrettep, jurttyń ystyq yqylasyna bólendi.
«HH ǵasyrdyń Gomeri» atanǵan uly aqynnyń týyndylary kóptegen shet tiline aýdarylyp, barsha adamzatqa ortaq qazynaǵa aınaldy. Qos ǵasyrdyń kýási bolǵan jyr alybynyń mol murasy áli talaı urpaqqa rýhanı azyq bolary sózsiz. Bıyl mereıtoıǵa oraı Jambyl Jabaevtyń tarıhı beınesin aıshyqtaı túsetin qundy pikirler men taǵylymdy oı-tujyrymdar aıtylady dep senemin. Osy óte mańyzdy is-sharalaryńyz sátti ótsin, barshańyzdyń nıetterińiz qabyl bolsyn! Sizderge myqty densaýlyq, baq-bereke tileımin!» delingen quttyqtaýda.
Saltanatty shara barysynda Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstriniń, Almaty oblysy ákiminiń, Almaty qalasy ákiminiń quttyqtaýy oqyldy.
Aqyn mereıtoıyna arnalǵan dúbirli keshti Jambyl aýdanynan arnaıy kelgen ónerpazdar bastap, sahnalyq qoıylym saltanatty keshtiń árin asha tústi. «Jambyl ata eli» ánin Jambyl aýdany mádenıet úıiniń solısteri oryndap, aqynnyń «Jaz» atty ǵajaıyp týyndysyn halyqaralyq jáne respýblıkalyq baıqaýlardyń laýreaty Janqoja Aıapov shyrqady. «Otyrar sazy» orkestriniń súıemeldeýimen Myńjasar Mańǵytaevtyń «Jambyl jaılaýy» týyndysy keshtiń kórkin qyzdyra tústi.
Án men jyr shyrqalǵan keshte aqyn shyǵarmashylyǵyna arnalǵan estelikter de aıtyldy. Búginde jyrlary álemniń kóptegen tiline aýdarylyp, halqyn álemge tanytqan Jambyl murasyn nasıhattaý haqynda pikir bildirip, quttyqtaýyn arnaǵan Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń basqarma tóraǵasy Mereke Qulkenov «1936 jyly qazaq rýhanııatyna Jambyl aqyn keldi. Ol kezeńde dál Jambyldaı bedeli kóterilgenaqyn bolǵan joq. Jambyl jyrlarynyń arqasynda qazaq elin álem tanydy. Aqynnyń bir ǵana «Lenıngradtyq órenderim» atty jyry maıdan dalasynda qanshama júrekterge jylý berip, demeý boldy. Qazaq sóziniń qudiretin túsindirgen Jambyldaı dara tulǵanyń murasyn urpaqtan-urpaqqa jetkizýdiń máni tereńde jatyr. Kezinde Jambyl ólkesine joly túskender Jambyl babamyzǵa sálem berip, batasyn almaı ketpegen. Endeshe aqyn ólkesindegi mýzeıdi, baý-baqty qal-qadirimizshe túgendep, damyta berý árqaısymyzǵa paryz», dep atap ótti.
Saltanatty keshte «TÚRKSOI» túrki mádenıeti men ónerin damytý halyqaralyq uıymynyń bas hatshysy, Qyrǵyzstannyń halyq jazýshysy Sultan Raev quttyqtaýyn arnady.
«Ár dáýirdiń sózin sóıleıtin, kúıin kúılep,jyryn jyrlaıtyn jyraýlary bolady. Olar zamannyń tamyrshysyndaı ultyna ulaǵaıyr paıdasyn tıgizedi. Ondaı tulǵalarǵa degen qurmettiń jemisin sol zamandaǵy halyq jaqsybiledi. Búgingi kúni 180 jyldyǵy toılanyp jatqanJambyl Jabaev ǵasyr jasap, halqynyń jyraýy,batagóı abyzy, ańyzyna aınaldy. Daýyl-quıyndaı jyrlarymen adamzatty jyryna arqaý etti. Halqyna ónerdi, eńbekti nasıhattady. Kóne zaman men jańa dáýirdi tarazylap, halyq qamyn oılap, muńyn muńdady. Júz jyldyq ǵumyrynda abyroıly eńbegin eliniń ıgiligine arnady. Ondaı tulǵanyń ómirge sırek keletini anyq. Halqy úshin kúıindi, halqy úshin súıindi. Bolashaq órenderge únemi ósıet aıtyp, jyryna qosyp, batasyn berip, keler kún jaqsylyǵynyń jyrshysy boldy. «TÚRKSOI» uıymy túrki halyqtarynan shyqqan mıras tulǵalar mereıtoıyna turaqty atsalysyp keledi. Barsha túrki halyqtarynyń rýhanı qundylyqtary – ortaq mádenı muramyz» dep atap ótken Sultan Raev óz sózin Sáken Seıfýlılınniń «Jambyl jyrlary teńiz túbinde shashylyp jatqan marjan sekildi. Ony jınap alyp, halqynyń qolyna berý – árqaısymyzdyń azamattyq boryshymyz», degen sózimen aıaqtady.
Jambyl atyndaǵy qazaq memlekettik fılarmonııasy dırektory Nurǵısa Dáýeshov«Aqynnyń týǵanyna 180 jyl tolýyn elimiz deńgeıinde atap ótý – bul uly abyz jyraýǵa degen úlken qurmettiń nyshany. Memleket basshysy Ulttyq Quryltaıda ulylarǵa taǵzym etip, ótkenge qurmet kórsetýdiń mán-mańyzyn atap ótken bolatyn. Jambyl atyndaǵy qazaq memlekettik akademııalyq fılarmonııasynyń ujymy Almaty oblysymen birlesip uıymdastyrǵan saltanatty sharanyń maqsaty – babamyz qaldyrǵan murany keıingi urpaqqa nasıhattaý. Elimizdiń óneri men mádenıetine jańa tynys berý. Jambyl aqyn murasy qazaqtyń mıras ónerimen birge jasasyp, urpaqtan-urpaqqa jalǵasyn taba beredi» dep atap ótti.
Sońǵy jyldary jas ǵalymdar tarapynan aqyn murasyn zertteýge degen qyzyǵýshylyq artyp keledi. Jambyl mýzeıiniń jetekshisi, aqynnyń nemeresi Saltanat Jambylova murasyn jınaqtaý, zertteý isiniń jandanyp, tyń jádigerlermen tolyǵyp otyrǵanyn atap ótti. Qazirgi kezde mýzeıdegi jádigerler sany 3 myńnan asqan. Mýzeıge jetken jádigerler arasynda 1954 jyly Qytaıda tóte jazýmen basylǵan shyǵarmalar jınaǵy erekshe nazar aýdartady. Osyndaı qundy eńbekterdi saqtap, nasıhattaý isi úzdiksiz jalǵasa beretin bolady.
Saltanatty shara barysynda elimizdiń mádenıetine úles qosqan óner maıtalmandary Prezıdenttiń Qurmet gramotasy jáne Alǵys hatymen marapattaldy. О́ner maıtalmandary Jambyl shyǵarmalarynan án men kúı oryndap, kórermen qoshemetine bólendi.
