BÁREKELDI, BEIBIT!

Jazylǵan jaıdyń jańǵyryǵy Halqymyzda “Ala qoıdy bóle qyryqqan júnge jary­maı­dy” degen mátel bar. Onyń mazmuny búgingi qozǵap otyr­ǵan áńgimemizge dóp kel­gendeı. “Egemenniń” Batys Qa­zaqstan oblysyndaǵy men­shik­ti tilshisi Temir Qusaıyn “Esh­ki sútine de elep qaraıyq” degen taqy­ryppen kókeıde júrgen dilgir máseleni qozǵap otyr. Mal sharýashylyǵymen ete­ne arala­syp ósken aýyl ba­l­asymyz. Halqymyz eshki malyn qoıdan bóle-jara qa­ra­maǵan. Qazaq uǵymynda qoı men eshki qatar aıtylyp, áspettelip kelgen. Kerek dese­ńiz, kedeı bolsań eshki baq dep naqtylaı es­kertip te ótedi. Qazirde aýylda eńbek etetin sharýanyń ózi eshki malyn elemeı kele jat­qanyn kózimiz kórip júr. Biz balalyq shaǵyn kórmegen ke­shegi alapat soǵys keziniń urpa­ǵymyz. Iá, sol su­rapyl jyl­dar­da meniń she­shem taýda kol­hoz malyn baq­ty. Al men ózim bolsam aýylda Sulýhan degen apanyń qolyn­da óstim. Úıde jesir áıeldiń jal­ǵyz qyzy Aıman, jaǵal esh­ki jáne men, úsheýmiz ǵana­myz. Tańdaıǵa ba­sar túıir joq, talǵajaý etetin tamaq joq. Bir kúni jańaǵy jaǵal esh­ki laqtady. Jalǵyz emes, egiz laq. Aıman ekeýmiz qýa­nyp qaldyq, aýzymyz aqqa tıdi. Sulýhan ana eshkimniń sú­tine talqan shylap, kóje ja­sap beretin boldy. Qýa­nysh­ta shek joq. Kóktemde mal jap­paı tóldedi de aýzymyz aqqa tıdi. Sol jaǵal eshkiniń tátti sútiniń dámi áli kúnge deı­­in aýyzdan ketpeıdi. Keıinirek sharýashy­lyq­tarda angor esh­kisin ósirý kó­beıdi. О́te ósimtal mal. Ji­bek júni, túbiti qolǵap, baıpaq toqýǵa qandaı ádemi, jyp-jyly. Tipti sol eshkiniń júnin sa­typ almaq bolyp bir qıyr­da­ǵy Kavkazdan kelgen tutyný­shylardy da kórgenimiz bar. Keıinirek, nege ekeni bel­gisiz, sol angor esh­kiniń tuqymy azaıyp ketti. Telehabardan Fransııada eshki maly kóptep ósiriletinin kórgenim bar. Tipti eshki sú­ti­nen irimshiktiń 70 túri ón­di­riledi. Syrtqa taýar retinde de saýdalaıdy eken. Demek paıdaly bolǵany ǵoı. Al bizde she? Nege umyttyq? Osy sha­rýany qolǵa alyp otyrǵan ká­sipker, atomshy Berik baýy­ry­ma jol bolsyn deımin. Sha­rýa­ny dóńgelentip, paıdaly ká­sipke aınaldyratynyna senim­dimin. Aýyldaǵy aǵaıyn­dar biz de oılanaıyq. Tólen QAÝPYNBAIULY, jazýshy.