NEMESE ELBASYMEN KEZDESÝDEN KEIINGI PAIYM
Sátin salsa, 2020 jyldyń ózinde elimizdiń ekonomıkasynda ıntellektýaldy óndiris taýarlarynyń úles salmaǵy shamamen 40 paıyzǵa jetedi eken. Bul – ekonomıkanyń paıyzdyq kórsetkishimen ıntellektýaldyǵy joǵary mamandar jumys isteıdi degen sóz. Demek, bizdiń Prezıdentimizdiń túpki maqsaty – ıntellektýaldy ult qalyptastyrý bolsa, oǵan negiz qalaý erteden bastalǵan jáne qazir jalǵasyp jatyr.
Qazirgi tańda júzege asyrylyp jatqan 2010 – 2020 jyldar aralyǵyn qamtıtyn ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy sheńberine engen barlyq serpindi jobalar – ıntellektýaldyǵy joǵary mamandar jumys isteıtin nysandar bolmaq. Ol nysandarǵa jumys isteýge tıistilerdiń kóbisi shetelderde oqyp, bilimin jetildirgen jastar. Qazir de osy baǵyttaǵy jumystar jalǵasýda. Elimizdiń joǵary jáne arnaýly orta bilim beretin bilim shańyraqtarynda jańa mamandyqtar ıgerilýde.
Taıaýda Elbasy elimizdiń bir top jastaryn qabyldady. Barlyǵy 22 adam qabyldaýda boldyq. Ár mamandyqtyń ıeleri. Mine, osy jıynda árqaısymyzǵa sóz berilip, kezdesýdegi óz oıyn, maqsatyn qorytyndylaǵan Elbasymyz bylaı dedi: “Men búgingi jastarǵa qyzyǵamyn. Sender baqytty urpaqsyńdar. Aıtalyq, men 40 jastan asqan shaǵymda ǵana, onyń ózinde Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń salalyq hatshysy qyzmetinde júrgen kezimde tuńǵysh ret shetelge shyqtym. Al qazirgi jastardyń qaı-qaısysy da qaıda baramyn dese erik ózderinde. Buǵan qosa biz “Bolashaq” baǵdarlamasy boıynsha talantty jastarymyz shetelderdiń eń tańdaýly oqý oryndarynda bilim alýǵa memlekettik grant bólip, qamqorlyq jasaýdamyz. Jastar osy qamqorlyq pen senimge laıyq bolýy tıis. Biz qoldan kelgeninshe táýelsiz elimizdi jan-jaqty damytýǵa kúsh jumsap jatyrmyz. Biraq kókeıdeginiń barlyǵyn júzege asyrý – bir urpaqtyń qolynan kelmeıtin is. Sondyqtan bizdiń bastaǵanymyzdy sizder jalǵastyratyn bolasyzdar. Elimizdiń odan ári gúldenýin qamtamasyz etý sizderge senip tapsyrylady. Soǵan daıyndalyńyzdar. Sol senimge laıyq bolyńyzdar”.
Prezıdenttiń osynaý sózi salqynqandy resmı dogma túrinde emes, naǵyz búgindi jasaýshy jáne erteńge alańdaýshy qamqor ákeniń janashyrlyq aqylyndaı erekshe sezimmen aıtyldy. Muny osy jıynǵa qatysqandardyń barlyǵy da sezingenin kórdik. Jınalystyń áseri erekshe boldy. О́ıtkeni, Prezıdentimizdiń sózin estigen bizder adam sengisiz ańyzdyń ózin aqıqatqa aınaldyrýǵa bolatynyn túsindik. Máselen, Nursultan Ábishuly mynadaı estelik aıtyp berdi: “Joǵarǵy bıliktiń Almatydan Aqmolaǵa kóshken kezi edi. Astana qurylysyna ınvestor bolýǵa kelisken Saýd Arabııasy Koroldiginiń taq murageri qaqaǵan qysta qonaqqa kelip, myna mıdaı dalada jańa Astana salamyz degen meniń sózimdi qııal-ǵajaıyp ertegideı qabyldady. Desek te, minekı, ózderińiz kórip otyrsyzdar, sol qııal-ǵajaıyp ertegideı qabyldanǵan jospardy júzege asyryp, Astanany aqıqatqa aınaldyrdyq. Mundaı isimizdi basynan-aıaǵyna deıin óz kózimen kórgen sol kezdegi taq murageri, qazirgi korol bizge senetin boldy jáne turaqty ınvestorymyzǵa aınaldy”.
Elbasymen kezdesýdegi osy eki sózden keıin jınalǵandar bizdiń ulttyq kóshbasshymyzǵa Qazaqstan Respýblıkasyn qurý, onyń alyp ekonomıkasyn yrǵaqty jáne turaqty damý arnasyna salý, búgingideı kún saıyn qulpyra túsken Astanany ómirge ákelý – qanshalyqty qıyn bolǵanyn tolyq túsindi. Sonymen birge, osynyń bári kim úshin jáne ne úshin jasalyp jatqanyn da janjúregimizben uqtyq. Baıqap otyrsaq, Elbasymyzdyń eń basty maqsaty – ultymyzdy sapalyq jaǵynan joǵary deńgeıge kóterý bolǵan eken. Sol úshin “Bolashaq” baǵdarlamasy jasalyp, júzege asyrylyp jatqan kórinedi. Sol úshin Astanadaı ásem qala Arqa tósinde boı kóteripti. Sol úshin Elbasynyń ózi bastap onyń sońynan ergen ıdeıalas úzeńgilesteri, tutastaı “Nur Otan” HDP músheleri 19 jyl boıy ter tógipti. Bul eńbek, bul talpynys alda da irkilissiz jalǵasa bermekshi. “Eýropaǵa jol”, “Álemdegi damyǵan 50 eldiń qatarynda bolý” sekildi uzaq merzimdi ómirsheń saıasat bizdi jetkizetin jer, sol sapalyq joǵary deńgeı ekenin osy joly kókirek kózimizben uqqandaı boldyq.
Ultymyzdyń zańǵar uldary Abaı Qunanbaev, Ybyraı Altynsarın jáne bulardan keıingi Alashtyń alyptary kóksegen arman qazaqtyń ǵylym-bilimdi meńgerip, sonyń ıgiligin kórýi edi ǵoı. Endeshe, Prezıdentimizdiń júzege asyryp jatqan is-sharalary tolyǵymen osy izgi armanǵa bastaıtyn birden-bir jol. Aıtalyq, Qazaqstannyń 2010-2020 jyldarǵa arnalǵan ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy tutastaı alǵanda, ıntellektýaldyǵy joǵary mamandarǵa ǵana jumys beretin bir ıgilikti is bolmaqshy. Demek, bizdiń qazaq jastary qazirdiń ózinde sol joǵary ıntellektýaldyq deńgeıine jetýge daıyndalyp jatyr nemese olardy memlekettik baǵdarlama boıynsha daıyndap jatyr deýge bolady.
Izgi nıet! Osy bir sózdi qaı tilde aıtylsa da árkim-aq ystyq yqylaspen qabyldaıdy. Al Qazaqstannyń jáne onyń kóshbasshysynyń búkil qyzmeti men ómirinde izgilik nıeti kórinis tapqan. Sondyqtan da bizdiń eldi dúnıe júziniń dástúrli dinderiniń jetekshileri men ustanýshylary izgilik nury jaýǵan el dep baǵalaıdy. Sondyqtan da bizdiń eldi AQSh, Eýroodaq “strategııalyq áriptesimiz” dep ataıdy. Irgemizdegi Qytaı, Reseı sekildi eki alyp kórshimen de qarym-qatynasymyz kúnnen-kúnge sapalyq joǵary deńgeıge kóterilýde. Mundaı jarqyn da baqytty bolmysty baıandy etý, Elbasymyzdyń sózine qaraǵanda, bizdiń býyn ókilderiniń bilim-biligine baılanysty bolmaqshy eken. Prezıdent N.Á.Nazarbaev ózi udaıy bıikke umtylýshy bolyp kele jatsa, sońynan ergen jastardyń boıynda da osyndaı qasıettiń bolýyn qalaıtynyn baıqadyq. Demek, bizge júktelgen senimniń salmaǵy aýyr.
Sondyqtan biz ózimizge egemendik pen qarqyndy damý áleýetin syıǵa tartqan, dostardy kóbeıtip, dushpandardy azaıtqan búgingi aǵa urpaqtyń joǵary senimine laıyq bolýǵa tıispiz. “Nur Otan” HDP janyndaǵy “Jas Otan” jastar qanatynyń ár múshesi osy mindet bıiginen kórinýge elimizdiń barlyq jastaryna uıytqy bolýy shart. Bul rette, árıne, olardyń júreginde otanshyldyq sezimin qalyptastyrý kerek. Ol rýhanı saladaǵy jumystyń jandy bolýyn jáne tartymdy bolýyn qajet etedi. Búgingi jastardy ortaqol qyzmetpen qanaǵattandyra almaısyz. Olardyń talaby kúshti. Demek, bizder “Jas Otan” jastar qanatynyń belsendileri sol talap bıiginen kórinýimiz kerek. Árqashan, ár kúngi jumysymyzda osyndaı oıdyń kórinis berýine kúsh salýymyz shart. Elbasymyz sekildi eń túpkilikti maqsatqa kúni buryn daıyndalý – dástúrimizge aınalsa ıgi.
Aıtalyq, kelesi jyly táýelsizdigimizge 20 jyl tolady. Bul mereıtoıǵa daıyndyqty búginnen bastaǵan “Zańǵar” shyǵarmashylyq birlestigi sol toıǵa oraı “Azamattyq rýhy – Astana” degen taqyryptyq baǵdarlama boıynsha jumys istep jatyr. Mundaǵy tańqalarlyq bir tartýymyz 20 myń dombyrashynyń bir mezgilde úsh-tórt kúı tartýyn uıymdastyrý bolmaq. Bul – osy ýaqytqa deıin bolmaǵan tańǵajaıyp is. Bálkim, Gınnestiń rekordtar kitabyna da enip qalarmyz. Bizden kóshbasshymyz Nursultan Nazarbaev bastaǵan aǵa býyn ókilderi osyndaı úlken isti talap etedi. О́ıtkeni, egemendik alyp berip, KSRO qırandysynan gúldengen Qazaqstan Respýblıkasyn quryp shyqqan olardyń osylaı bıik talap qoıýǵa tolyq quqy bar.
Aıdar QYRYQBAI, “Jas Otan” jastar qanaty atqarýshy hatshysynyń keńesshisi, “Zańǵar” shyǵarmashylyq birlestiginiń tóraǵasy. ALMATY.