Qazaq mýltfılmi halyqaralyq festıvalda «Otansúıgishtikke tárbıeleý» jáne «Ulttyq erekshelik» atty eki birdeı nomınasııany jeńip aldy
Taıaý kúnderi Qytaıdyń Honjý qalasynda ótken dúbirli anımasııalyq fılmder festıvalinen ońtústikqazaqstandyq «SAQ» kınostýdııasy túsirgen «Qoshqar men teke» anımasııalyq fılmi «Otansúıgishtikke tárbıeleý» jáne «Ulttyq erekshelik» degen eki birdeı nomınasııany ıemdenip qaıtty. Festıvaldyń aýqymdylyǵy tańdaı qaqtyrady. Bul festıvalǵa 45 elden 800-den asa stýdııalar qatysqan.
– Osydan bir jarym aıdaı ýaqyt buryn kınostýdııamyzǵa Qytaıdyń shyǵysynda ornalasqan Honjý qalasynan anımasııalyq festıval ótedi degen habar kelip jetken bolatyn. Qytaı eliniń qaı salada bolmasyn naryǵy tyǵyz ekeninen habardarmyz. Onda myńdaǵan anımasııalyq stýdııalar jyl saıyn birneshe myń týyndylar shyǵaryp jatqanyn talaı saparlarymyzda kózimizben kórgenbiz. Sol sebepti, qulshyna qoımadyq. Biraq, usynys kelgen soń baǵymyzdy synaýǵa bel baıladyq, – deıdi anımasııalyq kartınanyń prodıýseri ári ssenarıı avtory Baqytjan Quljabaı.
Osylaısha, bizdiń anımatorlar óz elimizde de jaqsy pikirge bólengen «Qoshqar men teke» mýltfılimin alyp, beıneniń astyna qytaı tilinde tıtr jazǵyzyp, uıymdastyrý alqasyna jiberedi. Kóp uzamaı qazaq mýltfılmi festıvalǵa qatysýshylar tizimine kirgeni jóninde aqparat keldi. О́ıtkeni, bul festıvalǵa qatysý úshin barlyq fılmder irikteýden ótedi eken.
Qysqasy, «Qoshqar men teke» mýltfılmi festıvalǵa qatysýǵa quqyq alǵan rejısser óz komandasymen aqyldasyp, tıtrdi qytaı tilindegi dýblıajben jazýdy uıǵarypty. Sodan tez arada jerlesterimiz Úrimshi qalasyndaǵy qazaq qandastarymyzǵa shyǵyp, ondaǵy óz áriptesteri – «Abaı joly» stýdııasynyń jetekshisi Ǵusman Qajytaı arqyly aýdarmashylar taýyp, laıyqty akterlerdi daıyndap, dýblıaj jasaýǵa kirisip ketedi.
– Bul úlken festıval 28 sáýir men 3 mamyr aralyǵynda ótti. Árıne, Qytaı eliniń anımasııa salasyna aýdaryp otyrǵan nazaryna qarap, qatty tánti boldyq. Tipti, bir Honjý qalasynyń ózinde júzdegen gektar jerge alyp-alyp ǵımarattar salyp, anımasııalyq stýdııalardy tegin qonystandyryp jatyr. Onymen qoımaı, barlyǵyn memlekettik tapsyrys esebinen jumyspen qamtyp otyr.
Bir ǵana shart − memleket múddesine, urpaqtyń durys tárbıesine qyzmet etseń boldy. Ol basqosýda úlken minberlerden Qytaı azamattarynyń aıtqan kóptegen sózderi kóńilimizden shyqty. Onyń kóbisi «anımasııa − saıasat» degenge saıady. Olar «Búgin urpaq boıyna ne sińiremiz, keleshekte sony alamyz» degendi tynbaı qaıtalaıdy.
Anımasııalyq festıval aıasynda kúndelikti kóptegen is-sharalar qatarynan júrip jatty. Árkim baǵdarlama boıynsha kóńili qalaǵanyna baryp, tamashalap júrdik.
Festıvaldyń aýqymdylyǵy tańdaı qaqtyrady. Bul joly festıvalǵa 45 elden 800-den asa stýdııalar qatysyp otyrǵany jóninde málimet aldyq.
Al mamandardan quralǵan Qazylar alqasy festıvalǵa iriktelip kelgen jumystardy tamashalap, altynshy kúni qorytyndysyn shyǵarady eken.
Úlken-úlken pavılondarda shamasy kelgender óz stýdııalarynyń tanystyrylymdaryn jasap, shyǵarǵan jumystaryn kórsetip jatty. Festıvalǵa kelgen kóptegen kompanııalar ózderine unaǵan stýdııalarmen sol jerde-aq ártúrli baǵytta tikeleı kelisimsharttar jasaýǵa qol jetkizip jatqanyn kórdik. Bul festıvaldyń osyndaı durys uıymdastyrylǵanyna qyzyqtyq, – deıdi qazaq prodıýseri.
Sonymen, altynshy kúni ıaǵnı, festıvaldyń sońǵy kúni bizdiń anımatorlar resmı jabylý saltanatyna barady.
Sol jerde «Eń joǵarǵy somada kelisimshartqa otyrǵan kompanııalar», «Anımasııa arqyly balaǵa oqý úıretý», «Anımasııa arqyly balaǵa tárbıe berý», «Kórermender kózaıymyna aınalǵan anımasııalyq obrazdar», «Anımasııalyq serıal» sııaqty kóptegen nomınasııalar boıynsha marapattaýlar júrip jatty. Eń qyzyǵy, bir kezde qasymyzǵa Ǵusman baýyrymyz jyldam kelip, bizdi sahnaǵa shaqyryp jatqanyn aıtty. Biz ań-tańbyz. Qytaısha bir sóz uqpaımyz. Áıteýir sahnaǵa shyǵyp, bergen qaǵazyn alyp, aıtqandaryna bas ızep turmyz. Biraq, ne úshin ekenin áli túsinbeımiz. Keıin túsindirdi. «Qoshqar men teke» anımasııalyq fılmi «Otansúıgishtikke tárbıeleý» jáne «Ulttyq erekshelik» degen eki birdeı nomınasııany ıemdenipti, – deıdi bizdiń anımatorlar.
Árıne, qýandyq! Keıin resmı bólimnen soń banket zalynda Qytaıdyń anımasııa salasynyń beldi mamandarynyń biri Gýo Djang esimdi kisimen jaqyn tanystyq. Sol kezde ol «Qoshqar men teke» mýltfılminiń ıdeıasyna maqtaý aıtty. Qarapaıym ǵana eki janýar Qoshqar men Teke arqyly Otan degen uǵymdy balalardyń sanasyna jeńil sińdirý ádisin taba alǵanymyzdy baǵalady.
Qytaı anımatory «Bul mýltfılmniń mádenı ereksheligi bólek. Ony Amerıka, Eýropa, Japon, Qytaı eliniń eshqaısysymen shatastyra almaısyń. Bul − Orta Azııa, bul − Qazaqstan. О́ıtkeni, bul mýltfılmnen dala ıisi shyǵyp tur» degendi aıtqanda, kádimgideı tebirenip qaldyq. Osy kezde bizdi ózge elge alyp shyǵatyn kúsh − mádenıetimiz ekenine taǵy kóz jetkizdik, – deıdi prodıýser Baqytjan Quljabaı.
Sonymen, festıval sońynda Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy «SAQ» stýdııasy Gonkong qalasynyń bedeldi bir kınokompanııasymen birigip jumys isteý týraly resmı memorandýmǵa qol qoıyp qaıtqan.
Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
