ADAMDARDYŃ О́ZDERINE SAQTYQ KEREK

Siz ne deısiz? Qazir jazǵy sýǵa túsý maýsymy qyz­ǵan shaq. Búginde jas ta, jasamys ta ózen-kólderdi, sý-toǵandardy jaǵalap júr. Bul da bolsa aptap ystyqtan saıalaýdyń bir joly ekeni daýsyz. Alaıda, sýdyń tilsiz jaý ekenin umytyp ketip, arty qaıǵyly oqıǵaǵa soǵyp jatatyn jaılardyń da kezdesip qalatyny jasyryn emes. Sýǵa túsý maý­sy­my bas­talmaı jatyp-aq eki adam aja­lyn sýdan tapqan bolatyn. Osyn­daıda sýdan qutqarýshylar qaı­da qarap otyr degen de sózder estilip qalady. “Egemen Qazaq­stan” gazetiniń Aqtóbe oblysyn­daǵy tilshisi Satybaldy Sáýirbaı   Aqtóbe oblystyq tótenshe jaǵdaılar jónindegi departamenti “Sýda qutqarý qyzmeti” memlekettik mekemesiniń bastyǵy Qasymjan Baısadaqovqa: – Siz buǵan ne deısiz? – Shyny kerek, ár ózen-kól­diń, sý qoımasynyń qasyna qut­qarýshy qoıý qıyn. Áńgime munda da emes, másele adamdardyń sýǵa tú­sýdiń qarapaıym erejelerin saqtamaýynda. Degenmen, sońǵy úsh jyldyq taldaý kórsetkenindeı, ót­ken jyly sýǵa ketý deregi onyń al­dyndaǵy eki jylǵa qaraǵanda eki ese kemidi. Sýǵa ketý sebebi – ruq­sat etilmegen jerlerde shomylý, adamdardyń iship alyp,mas kúıinde sýǵa túsýi jáne balalardyń sý toǵandarynda ata-ananyń qa­raýyn­syz júrýi. Jyl saıyn sýǵa shomylý maý­symy bastalar aldynda sýǵa túsýge bolmaıtyn jerlerge ruqsat etil­meı­tindigin jáne tyıym saly­na­tyn­dyǵyn bildiretin belgiler qoıylady. Bıyl osyndaı 50 belgi qoıyldy. Ústimizdegi jyly bizben sý akvato­rııa­synyń túbin zertteýge jáne ta­zartýǵa tek “Energetık”, “Vostok” jazǵy demalys lagerleri, Aqtóbe sý qoımasyndaǵy “Saıahat” dem­alys bazasy men Elektiń tur­ǵyn­dar qalashyǵy tusyndaǵy jaǵa­jaı ǵana kelisim-shartqa otyrdy. “Ener­getık”, “Vostok” lagerleri men “Saıahat” demalys bazasynyń sý toǵandary súńgýirlik tekserý­ler­den ótkizildi, demalys baza­la­ry­nyń ıelerine “Jaǵajaı tólqu­ja­ty”, sondaı-aq adamdardyń sýda ózin qalaı ustaýy kerektigi týraly kór­neki stendter berildi. Sý toǵan­daryna jaqyn tórt jaǵajaı, jeti balalar demalys lageri tekserildi. Balalardyń sýǵa ketip, qazaǵa ushyramaýy úshin mektep janyn­da­ǵy jáne qala syrtyndaǵy demalys lagerlerinde jaz boıy sýdaǵy qaýip­sizdik týraly leksııalar men áńgimelesýler ótkiziledi. Shılisaı kentinde “Jas týrıster” qalalyq stansasy qalanyń oqý oryndary arasynda ótkizetin “Qorqynysh faktory” jarysyna qatysýshy­lar­dyń qaýipsizdigin de bizdiń qyz­met mamandary qamtamasyz etedi. Jańa “Zemsnarıad” aýdanynda qut­qarý be­keti qoıyldy. Qutqarý be­ke­ti va­gon­da ornalasty. Onda qut­qarýshylar tu­rady, osy aýdandaǵy sýda baqyt­syz jaǵdaıdyń aldyn alý boıynsha táýlik boıy kezek­shi­lik qyzmetin atqarady. Qutqarý beketi qajetti qondyrǵylarmen qutqarý qural-jabdyqtarymen, úzilissiz baılanys­pen, sondaı-aq alǵashqy medısı­nalyq kómek kór­setý úshin qajetti dári-dármekpen qamtamasyz etildi. Jazǵy maýsym­da 52 sýda qutqarý qyzmeti jumys isteıdi. Olar jeti avtokólikpen, jeti qaıyqpen qamtamasyz etilgen. Bıyldyń ózinde “ÝAZ” jáne “GAZel” markaly eki avtokólik aldyq. Sondaı-aq, Shalqar kólinde bir sýda qutqarý beketi jumys isteıdi. Ol sýda qutqarýǵa qajetti qural-jabdyqpen tolyq qamtama­syz etilgen. Bıyl sý jańa “ÝAZ” avtokóligin alyp berdik. Sýdaǵy qaýipsizdik sharalary boıynsha memlekettik jáne orys tilinde 640 plakat pen paraqsha shy­ǵa­rylyp, profılaktıkalyq ju­mys­tar júrgizý kezinde olar qa­la­daǵy oqý oryndaryna taratyldy. Qaýipti akvatorııalarda reıd júr­gizý kezinde turǵyndarǵa taratý úshin sýda adamdardyń ózin-ózi us­taý erejeleri boıynsha qosymsha pla­kattar men paraqshalar shyǵa­ryl­dy. Buqaralyq aqparat qural­da­rynda sýdaǵy qaýipsizdik sharalary týraly turǵyndardy qulaqtandyrý boıynsha profılaktıkalyq ju­mys­tar turaqty júrgizilip keledi. Qysqasy, jazǵy sýǵa túsý maý­sy­my­na sýda qutqarýshylar jan-jaq­ty ázirlikpen kelgen bolatyn. Biraq, eń bastysy, adamdardyń ózderine saqtyq kerek. Aqtóbe oblysy.