Jıynnyń shymyldyǵyn ashqan akademııalyq máseleler jónindegi prorektor Bekbolat Núsipbekov alqaly topqa jyly lebizin bildirip, Ybyraı salǵan sara joldyń búgingi tehnıkalyq bilim salasynda da mańyzy zor ekenin atap ótti. Rasynda da, Ybyraı tek álippe jazýshy emes, ol qazaq balasynyń qolyna tehnologııa men ǵylymnyń kiltin ustatqysy kelgen reformator edi.
Professor Alı Mehtıev mazmundy baıandamasynda Altynsarın fenomenine toqtalyp, aǵartýshynyń ómirindegi buryn-sońdy kóp aıtyla bermeıtin derekterdi tizbeledi. Onyń aıtýynsha, Ybyraıdyń árbir isi – eldiń bolashaǵyna salynǵan ınvestısııa. Jıynǵa qatysýshylar osy sátte uly tulǵanyń «Bir qudaıǵa syıynyp, kel, balalar, oqylyq!» degen asyl sóziniń astaryndaǵy tereń fılosofııany taǵy bir márte sezingendeı boldy.
Dóńgelek ústeldiń ǵylymı salmaǵyn elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen ǵalymdar arttyra tústi. Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim akademııasy Orta bilim mazmuny ınstıtýty Qazaq fılologııasy zerthanasynyń ǵylymı qyzmetkeri Birjan Ahmer aǵartýshy shyǵarmalaryn búgingi mektep baǵdarlamasynda oqytýdyń sony ádisterin usyndy. Ol Ybyraıdy tek tarıhı tulǵa retinde emes, búgingi bilim berý isiniń keńesshisi retinde qabyldaý qajettigin alǵa tartty. Onyń ústine, Birjan myrzanyń óz óleńderin oqyp, jıyndy poezııa nárimen sýsyndatýy keshtiń kórkin asha tústi.
Abaı atyndaǵy QazUPÝ professory, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory Rymshash Tóleýbekova Altynsarın ıdeıalarynyń ómirsheńdigi týraly tereń tolǵandy. «Ybyraıdyń pedagogıkasy – júrek pedagogıkasy» degen ustanymdy alǵa tartqan ǵalym, onyń gýmanıstik kózqarastarynyń IýNESKO deńgeıindegi qundylyqtarmen úndes ekenin dáleldedi. E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ulttyq zertteý ýnıversıtetiniń professory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Záýresh Saqtaǵanova «HIH ǵasyrdaǵy Qazaqstannyń áleýmettik-mádenı ózgeristeri konteksindegi Ybyraı Altynsarın» taqyrybynda baıandama jasady.
E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ulttyq zertteý ýnıversıtetiniń professory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Lıazzat Shotbaqova «XX ǵasyrdyń birinshi jartysyndaǵy Ortalyq Qazaqstandaǵy orta arnaýly bilim berýdiń qalyptasýy men damýyndaǵy Qarqaraly zooveterınarlyq tehnıkýmynyń róli» degen taqyrypty asha bildi. Bul jolǵy basqosýdyń eń aıryqsha ereksheligi – aǵartýshynyń kindik qany tamǵan Torǵaı óńirimen tikeleı baılanysqa shyǵý boldy. «Torǵaı mýzeıleriniń kesheni» mekemesiniń basshysy Gúlbaný Sársekeı ekran arqyly mýzeı eksponattaryn kórsetip, Ybyraı ashqan mekteptiń árbir kirpishi men tarıhynan syr shertti. Vırtýaldy saıahat jasaǵan qatysýshylar ózderin sol bir kıeli mekende júrgendeı sezindi.
Jankeldın aýdanyndaǵy Ybyraı Altynsarın atyndaǵy jalpy bilim beretin mektebi dırektorynyń orynbasary Ásem Serikbaeva kıeli Torǵaı topyraǵyndaǵy mekteptiń mańyzyna toqtaldy. Ol óz baıandamasynda atalǵan mekteptiń tek bilim beretin mekeme ǵana emes, sonymen qatar «bilimniń shamyn jaqqan, bolashaqqa jol ashqan biregeı orda» ekendigin tilge tıek etti. Uly ustazdyń izi qalǵan mekenniń búgingi urpaq tárbıesindegi alar orny erekshe ekeni aıqyn sezildi.
Rýhanı estafetany oblys ortalyǵyndaǵy Ybyraı Altynsarın atyndaǵy mamandandyrylǵan mektep-gımnazııa-ınternatynyń dırektory Yrsaldy Erjanova jalǵastyrdy. Ol óz bilim ordasyn «Ybyraı jaqqan shamshyraq» dep sıpattaı otyryp, mekteptiń zamanaýı jetistikteri men aǵartýshylyq ıdeıalarynyń sabaqtastyǵyn baıandady.
Alqaly jıynnyń mazmunyn Qaraǵandydaǵy Jambyl atyndaǵy mamandandyrylǵan mektep-ınternattyń qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi Sholpan Toıjanova tolyqtyra tústi. Tájirıbeli pedagog óz sózinde Ybyraı Altynsarınniń aǵartýshylyq murasyn jaı ǵana nasıhattap qoımaı, uly ustazdyń ınnovasııalyq oqytý tásilderin búgingi zaman talabyna saı jańǵyrtý máselesin ótkir qozǵady. Ustazdyń paıymdy pikiri men usynǵan ádistemelik sheshimderi qatysýshylar arasynda úlken qyzyǵýshylyq týdyrdy.
Jıynnyń tanymdyq deńgeıin Qaraǵandy tehnıkalyq ýnıversıtetiniń stýdentteri burynǵydan da asha tústi. Arh-25-1 tobynyń bilimgerleri Jan Tileýbekova men Ińkár Shahanova daıyndaǵan «Qazaqstandaǵy alǵashqy bilim ordalary» atty tarıhı-tanymdyq sholý kópshiliktiń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Bolashaq mamandar HIH ǵasyrdyń sońy men HH ǵasyrdyń basyndaǵy qazaq dalasyndaǵy aǵartýshylyq qozǵalystyń bastaýlaryn arhıvtik derektermen sóıletti. Stýdentter óz baıandamasynda alǵashqy mektepterdiń ashylý hronologııasyn, tarıhı ǵımarattardyń sáýlettik erekshelikterin, Uly aǵartýshylardyń bilim júıesin qalyptastyrýdaǵy rólin naqty slaıdtarmen júıeli túrde kórsetip berdi.
Jıynnyń sońy tek ǵylymı baıandamalarmen shektelmeı, mazmundy mádenı kompozısııaǵa ulasty. Á.Saǵynov atyndaǵy Qaraǵandy tehnıkalyq ýnıversıtetiniń sáýlet jáne qurylys, sondaı-aq taý-ken fakýltetteriniń stýdentteri daıyndaǵan «О́ner, bilim bar jurttar» atty qoıylymy keshtiń shyraıyn keltirdi.
Qaraǵandy oblysy