QAZYNALY TÚBEKTIŃ QARYMDY JOBALARY

Úkimet basshysy Kárim Másimov elimizdiń batys óńirine  jumys saparyn Mańǵystaý oblysynan bastady 20 shildede Mańǵystaý obly­syna jumys saparymen kelgen Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­mer-Mınıstri Kárim Má­si­mov bir­den “Shopan ata” mádenı-eskert­kish keshenine jol tartty. Munda aımaqtyq “Mádenı mura” baǵdarlamasymen ta­nys­ty. Res­pýb­lıkalyq mańyzdaǵy eskertkish – “Beket ata” jer as­ty meshitine sapar barysynda Premer-Mı­nıstrge Beket ata­nyń aǵymdaǵy jyly atalyp óte­tin 260 jyldyq mereıtoıyna daıyndyq sharalary tanysty­ryl­dy. Kıeli jerge zııarat etýshilerdiń qatary jyl sanap kóbeıip keledi. Sondyqtan memleket “Qyzylsaı-Shopan ata-Oǵlandy” avtokólik jolynyń qurylysyn qolǵa alyp, aıaqtaýǵa jaqyn. Mańǵystaý obly­synyń ákimi Qyrymbek Kósher­baev atalǵan avtokólik jolynyń qury­ly­syn aıaqtaý úshin qosymsha qa­rajat kerek ekenin, ol qarajat bı­yl­ǵy respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý barysynda qaralsa degen oıyn jetkizdi. Qazirgi tańda Qy­zyl­saı-Oǵlandy avtojolynyń josparlanǵan 103 shaqyrymynyń 78 shaqyrymy tóseldi. K.Másimov bul másele Úkimette qaralatynyn aıtty. Kelesi kezekte Úkimet basshy­sy “О́zen-Túrkimenstanmen mem­le­kettik shekara” temir jol jeli­si­niń qurylys barysyn kórdi. Res­pýblıkalyq bıýdjet pen Azııa Damý bankiniń birlese qarjylan­dyrýy arqyly iske asyrylyp jatqan joba 2011 jyly aıaqtalýy tıis. Úkimet basshysy temirjol qurylysyn elimiz táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna deıin aıaqtaýdy tap­syrdy. “Memleket basshysy bul jobany óziniń udaıy baqylaýynda ustap otyr. Joba Qazaqstan táýel­sizdiginiń 20 jyldyǵyna deıin aıaqtalýy tıis. Bul – Pre­zıdenttiń jeke tapsyrmasy”, – dedi Úkimet basshysy. Joba boıynsha ınvestısııa­nyń jalpy kólemi – 74 mlrd. teń­ge, onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjetten 8,2 mlrd. teńge baǵyttalýda. Jobanyń smetalyq quny 65 mlrd. teńge. Búginde jerge qatysty barlyq qajetti jumystar atqarylyp, qu­ry­lys qarqyndy júrip jatyr. Qu­rylysqa 700 tehnıka jumyl­dy­rylǵan. Joba boıynsha qazir 7,6 mlrd.teńge kóleminde qarjy ıge­rildi. Temirjol jelisi iske qosyl­sa, 812 turaqty jumys orny ashy­lady. Al atalmysh baǵytpen tek astyq tasymaldaǵannyń ózinde eksporttyq áleýeti 3 mıllıon ton­nadan 8 mıllıon tonnaǵa deıin jetedi. Bul týraly “Qazaqstan temir joly” UK” AQ prezıdenti Asqar Mámın málim etti. “О́zen-Túrkimenstanmen mem­lekettik shekara” temir jol jelisi – “О́zen–Qyzylqııa–Bereket– Etrek–Gorgan” jobasynyń bir bó­ligi. Alyp qurylysty Qazaq­stan, Túrkimenstan jáne Iran mem­leketteri birlesip bir mezgilde bastady. Jańa jeli Eýropa men Azııany jalǵastyratyn “Soltús­tik–Ońtústik” halyqaralyq kólik dáliziniń mańyzdy tarmaǵy bolyp sanalady. Jalpy uzyndyǵy – 686 shaqyrym, onyń 146 shaqyrymy Qazaqstan aýmaǵynan ótedi. Halyqaralyq temir jol jelisi qurylysy Qazaqstannyń tranzıt­tik jáne eksporttyq áleýetin kúsheıtedi. Jańa baǵdar soltústik pen ońtústiktiń jolyn qazirgi magıstralmen salystyrǵanda 600 shaqyrymǵa jaqyndatady. Atalmysh joba eksporttyq áleýetti damytý men syrtqy na­ryq­qa shyǵýǵa yqpal etedi. Qazaq­stan Parsy shyǵanaǵy men Iran­nyń teńiz aılaqtaryna júk tasy­maldaıtyn bolady. Jańa kólik dálizi taıaý jáne alys shetelder­men taýar aınalymy men saýdany jańa deńgeıge kóteredi. Munyń taǵy bir artyqshylyǵy sonda, týra temir jol baǵdary kóliktik shy­ǵyndardy da azaıtýǵa yqpal etedi. Oǵan qosa jobany júzege asyrý Qazaqstannyń batys óńirindegi ınfraqurylymdy damytyp, aımaq ekonomıkasyna jańasha serpin beredi. K.Másimov temir joldyń aınalasynda qyzmet kórsetetin jańa nysandar men áleýmettik jobalardyń qurylysyn da qolǵa alýdy, sóıtip, jańa jumys oryn­daryn ashý, Jańaózen qalasynyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý isine basa mán berýdi tapsyrdy. 21 shildede Úkimet basshysy Beıneý aýdanyna baryp, Boranqul gaz óńdeý zaýytynda bolady. Onda nysan qurylysyn aıaqtaý sharala­ry talqylanbaq. Munan soń Pre­mer-Mınıstrge “Beıneý-Aqtaý” av­tomobıl jolyn qaıta qury­lym­daý” jobasy tanystyrylady. Úkimet basshysynyń óńirdegi jumys sapary Aqtaý teńiz saýda portynda jalǵasady. Sonymen qatar oblys ortalyǵyndaǵy bilim berý, densaýlyq saqtaý nysan­da­ryn­da bolyp, bilim berýdi damy­týdyń 2011-2020 jyldarǵa ar­nal­ǵan memlekettik baǵdarlamasynyń jobasyn, densaýlyq saqtaýdy damytýdyń 2011-2015 jyldarǵa arnalǵan “Salamatty Qazaqstan” memlekettik baǵdarlamasynyń atqarylý barysyn talqylaıdy. Sapar sońynda Úkimet bas­shy­sy “Beıneý-Bozoı” gaz qubyry men “Beıneý-Shalqar” temir jolynyń qurylysy máseleleri boıynsha jumys májilisin ótkizedi. “Egemen-aqparat”.