О́ndiristi óńirde qıyndyqtar az emes

Olardy eńserýge memleket kómektesetinin Úkimet basshysy Aqtóbe oblysyna jumys sapary kezinde málimdedi Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimov jumys saparymen Aqtóbe oblysynda boldy. О́ńirdiń ekonomıkalyq, áleýmettik damýy men údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jáne “Bıznestiń jol kartasy-2020” baǵdarlamalarynyń júzege asyrylý barysymen tanysý maqsatymen kelgen Úkimet basshysy áýejaıdan birden 200 tósektik oblystyq kópsalaly balalar aýrýhanasyna at basyn tiredi. Oblys ákimi Eleýsin Saǵyndyqov Elbasynyń “100 mektep, 100 aýrýhana” memlekettik baǵdarlamasy aıasynda salynyp jatqan atalmysh nysan qurylysynyń biraz jumysy atqarylǵanyn, aýrýhanaǵa zamanaýı ozyq medısınalyq qural-jabdyqtar ornatylatynyn jetkizdi. Nysannyń jobalyq-smetalyq quny 4400,0 mln. teńgeni quraıdy. Oblystyq bıýdjet esebinen ınjenerlik jeli qurylysyna 117,39 mln. teńge bólinipti. Qu­ry­lysty tolyq aıaqtaý úshin qo­symsha 1053,07 mln. teńge qarajat qajet kórinedi. Bolashaq aýrýhana aýmaǵy 7,2 gektar jerdi alyp jatyr, bas ǵımarattyń jalpy aýmaǵy 25744 shar­shy metr quraıdy. Balalar aýrýhanasy bas ǵımaratynyń tórt bóliginde barlyq talapqa saı gematologııa, kardıorevmatologııa, pýlmonalogııa, allergologııa, of­tal­mologııa, endokrınologııa, jansaqtaý, fýnksıonaldy jáne sáýleli dıagnostıka, basqa da bólimder ornalasady. Budan ózge, aýrýhana keshe­ni­niń quramyna patologa­na­to­mııa­lyq korpýs pen sharýashylyq, azyq-túlik bloktary, derbes jylý qa­zan­dyǵy, ottekti gazdandyryl­ǵan transformator, kárizdi sorǵylaý stansalary jáne baý-baqsha kiredi. Densaýlyq saqtaý mı­nıstri Jaqsylyq Dosqalıev Úki­met basshysyna balalar aýrýha­na­sy týraly aqparat berip, qury­lys­qa jylý qazandyǵy, ottekti-gazdandyrylǵan stansa jáne t.b. qosymsha korpýstar salý, aýmaqty kórkeıtý, sondaı-aq aýrýhanany tolyqtaı medısınalyq quralmen jabdyqtaý úshin qosymsha qarajat bólý máselesin kóterdi. Premer-Mınıstr bul máseleni zerttep sheshý joldaryn qarastyrýdy tap­syrdy. Kárim Qajymqanuly aýrýhana qurylysyn júrgizip jatqan seriktestik basshysynan qurylys jumystaryn merziminde bitirýge bola ma dep surady. Se­rik­testik basshysy negizgi ju­mystardyń aıaqtalyp qalǵanyn, endi ishki óńdeý jumystary bas­ta­latynyn jetkizdi. Ǵımaratty ýaqytyly paıdalanýǵa berýge tolyq múmkindik bar ekenine sendirdi. Úkimet basshysy atalmysh ny­sanda jumys jasap jatqan Aq­tó­be pedagogıkalyq ınstıtýtynyń “Atameken” stýdenttik qurylys jasaǵynyń múshelerimen kezdesti. Jasaq komıssary Bıbigúl Aqji­gi­tova medısına mekemesin tur­ǵy­zýdaǵy qurylys otrıadynyń úlesi­nen habardar etti, oblysta jas­tar­dy eńbekke tartý baǵytynda jasalyp jatqan jumystardyń nátıjeliligine naqty mysaldar keltirdi. Oblystyq balalar aýrý­hanasy – bul aqtóbelik jastardan bastaý alǵan respýblıkalyq “Aýyl­dyń órkendeýi – Qazaq­stannyń órkendeýi”  estafeta­syna qatysýshylar eńbek etip jatqan qurylys nysan­darynyń biri bolyp tabylatynyn atap ótti. Odan keıin Kárim Másimov eli­mizdiń Indýstrııalyq-ınnova­sııalyq damý strategııasy aıasynda iske qosylǵan “Aqtó­be­niń metall emes qubyrlar zaýy­ty” aksıoner­lik qoǵamyna bardy. Zaýyttyń bas dırektory Iаn Tampaev shyny talshyqty qu­byr­lar shyǵaratyn kásiporynnyń búgingi tynysymen tanystyrdy. Zaýyttyń óndiristik qýaty jy­lyna 320 shaqyrym shyny tal­shyq­ty qubyr shyǵara alady. Ha­lyqaralyq talap pen ónerkásiptik qalypqa saı metall emes qu­byr­lar sýmen jabdyqtaý, káriz júıe­si jáne ózge de salada qoldanýǵa arnalǵan. Zaýyttyń korrozııaǵa tózimdi jáne ótkizgishtik qabileti joǵary ónim shyǵarýǵa múmkindigi bar. Kásiporyn óz ónimderiniń 70 paıyzyn Reseıge ótkizetin kóri­nedi. Qazirgi tańda munda 60 myń teńge mólsherinde ortasha jalaqy alatyn 250 adam jumys isteıdi. Elimizdiń Úkimet basshysy zaýyttyń ystyq sýmen jabdyqtaý júıesi úshin shyny talshyqty qubyr óndirisiniń tetigin basyp, iske qosty. Aıta ketý kerek, mun­daı qubyr shyǵarý tek Qazaq­stan­nyń emes, burynǵy Keńes Odaǵy aýmaǵynda alǵash ret qolǵa aly­nyp otyr. Aldaǵy ýaqytta óner­kásiptiń túrli salasynda qolda­ny­latyn shyny talshyqty rezer­výarlardy shyǵarý da oılas­ty­rylýda. Sapar kezinde Úkimet bas­shy­sy men onyń qasyndaǵy resmı ókilderge údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamanyń aıasynda ekinshi jartyjyldyqta Aqtóbe oblysynda júzege asy­ry­lyp jatqan jobalar tanysty­ryl­dy. Atalmysh baǵdarlama boıyn­sha osy jyly 24 jobany iske qosý josparlansa, olardyń 12-si alǵashqy jarty jyldyqta paı­da­laný­ǵa berilgeni belgili. Úkimet basshysy “Aqtóberentgen” kásip­orny shyǵaratyn kóshpeli sandyq rentgen flıýrografııa, mammo­gra­fııa qondyrǵylarymen tanysty. Kásiporynda bıyl alǵash ret kom­pıýterlik tomografııa shyǵa­ry­la bastady. Bul densaýlyq sa­lasynyń biraz jumysyn jeńil­detetin bolady. Sondaı-aq Úkimet basshysy ústimizdegi jyldyń ekin­shi jarty jyldyǵynda paı­da­lanýǵa beriletin jobalardy jú­zege asyrýshylardyń árqaısy­sy­nyń habarlamalaryn tyńdady. Oblysta bul baǵytta irgeli ister at­qarylyp jatqanyna kóz jetkizdi. Osy aradan Úkimet basshysy bastaǵan delegasııa Mártók aýda­nynyń Sarjansaı aýylynda or­nalasqan “Aıs” JShS taýarly-sút fermasyna bet túzedi. Bul fer­ma Aqtóbe qalasynyń sút ónim­derine degen suranysyn qam­tamasyz etip qana qoımaıdy, ony eksporttaýǵa da alǵyshart ja­saı­dy. Joba údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlama aıasyn­da alǵashqy jartyjyldyqta iske qosylǵan bolatyn. Bul fermada jylyna 7,2 myń tonna sút ón­diriletin bolady. Taýarly-sút fermasynyń jumys barysymen qonaqtardy “Aıs” JShS dırektorynyń oryn­basary Smaǵul Bısembaev tanys­tyrdy. Jobany júzege asyrýǵa 3116,8 mln. teńge ınves­tısııa sa­lynǵan. Qarjy kózi “QazAgro­Fınans” AQ-pen birge jeke quryltaıshy esebinen tartylypty. Taýarly-sút fermasynyń quramyna 550 sıyrǵa arnalǵan eki qora, 1200 basqa arnalǵan úsh buzaý qora, táýligine 23,6 tonna sút saýylatyn zal, 1000 tonnalyq eki astyq qoımasy, qurama jem sehy men ózge de kómekshi ny­san­dar kiredi. Taýarly-sút fermasyn iske qosý arqyly 73 jańa jumys orny ashyldy. Seriktestik dırek­torynyń orynbasary Smaǵul Bısembaev qazirdiń ózinde 200 asyl tuqymdy sıyr ákelingenin jetkizdi. Ol sondaı-aq qýańshy­lyq­qa baılanysty bıyl ekken mal azyǵyndyq daqyldardyń shyqpaı qalǵanyn, sondyqtan mal­ǵa qajetti jemshópti Pavlo­dar, Ońtústik Qazaqstan oblys­tarynan satyp alýǵa týra kelgenin aıtty. Úkimet basshysynyń naza­ryn mal azyǵyn tasymaldaıtyn temir jol kóligi baǵasynyń tym qym­battyǵyna aýdaryp, osy má­se­leni sheshýge yqpal etýin surady. Sodan keıin úkimettik dele­gasııa jańa sút-taýarly fermasyn aralap kórdi. Sapar kezinde Premer-Mı­nıstr “Qazkommersbank” AQ Aq­tóbe fılıaly jańa ǵıma­ra­ty­nyń ashylýyna qatysty. Qazirgi kezde “Qazkommersbank” AQ Aqtóbe fılıalynyń ortalyq keńse men 5 operasııalyq bólim­shelerin qosqanda, klıentterge qyzmet kórsetetin 6 núktesi bar. Ortalyq keńseniń jalpy aýmaǵy – 4007 sharshy metr. Birinshi qabatta zańdy jáne jeke tulǵalarǵa qyzmet kórsetiledi, elektrondy kezek pen bank qyz­metine baılanysty klıentterdi qyzyqtyratyn saýaldarǵa keńes beriledi. Sondaı-aq osy jerde tusaýkeser men kezdesý ótkizýge, suhbat júrgizýge arnalǵan májilis zaly ornalasqan. Ǵımarattyń úshinshi qabatyn­da­ ornalasqan májilis zalynda Úkimet basshysy Aqtóbe oblysy­nyń iskerlik ortasynyń ókil­de­ri­men kezdesti. Kezdesý kezinde sóz alǵan oblys ákiminiń orynbasary Roza Kemalova Úkimet basshy­syna “Bıznestiń jol kartasy-2020” baǵ­darlamasynyń júzege asyry­lýy jáne oblys ákimdiginiń ekinshi deńgeıli bank­termen birlese jasa­ǵan jumys ná­tıjesi jaıynda baıan­dady. Ol bul baǵdar­la­manyń jumyssyzdyqty boldyr­ma­ýǵa negiz qalaıtynyn, jańadan óz isin ashýshylarǵa kóp jeńildik bereti­nin atap ótti. Oblysta kóp­tegen jo­balar júzege asyrylyp jat­qa­nynan habardar etti. “Bıznestiń jol kartasy-2020” baǵdarla­ma­sy­na bólingen qar­jyny tolyq ıge­rý­diń alǵysharty bar ekenin málim etti. “Bıznestiń jol kartasy-2020” baǵdarlamasy boıynsha oblysqa 629 mln. teńge bólinipti. Qazirdiń ózinde 69 joba ekinshi dárejeli bankterge ótinish túsi­ripti. “Laıf” jeke emhana­sy­nyń quryltaıshysy Ǵalymjan Eleýov nysan qurylysyndaǵy ınjener­lik jeli úshin 40 mln. teńge kóleminde “Jol kartasy-2020” baǵdarlamasymen qarjylan­dy­rylǵanyn málimdedi. “BTA Bank” AQ Aqtóbe fılıalynyń dı­rektory Danııa Espaeva kásip­kerlikti, sonyń ishinde aýyldyq taýar óndirýshilerdi nesıelendirý týraly oıyn aıtty. Fılıal bergen nesıeniń 25 paıyzy shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesine tıedi eken. Paıyzdyq ósimdi tómendetý jáne bıylǵydaı qýańshylyqty jyly aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerine qoldaý kórsetý qa­jettigin alǵa tartty. “Qaz­agro­qarjy”, “Azyq-túlik korpora­sııa­sy” AQ tarapynan aýyl sha­rýa­shylyǵy taýar óndirýshilerine bet­burys jasalsa degen tilegin jet­kizdi. Áıteke bı aýdanyndaǵy “Qumqudyq” JShS dırektory Aleksandr Chemodanov aýa raıy­nyń qolaısyzdyǵynan týyndap otyrǵan qıyndyqtarǵa toqtaldy. “Atameken” Odaǵy” Qazaqstan ult­tyq ekonomıkalyq palatasy­nyń tóraǵasy Azat Perýashev Aqtóbe oblysynda “Jol kartasy” baǵdarlamasyna jıhaz kompanııa­larynyń atsalysqanyn oń táji­rıbe retinde baǵalady. Sondaı-aq kásipkerlikke kedergi bolatyn ózekti máseleler jaıly óz oıyn bólisti. Kezdesý barysynda sóz alǵan oblys ákimi Eleýsin Saǵyndyqov óńirdegi úkimettik deńgeıde she­shi­min kútken kúrmeýi qıyn sharýa­lardy kóterdi. “Balapan” baǵ­darlamasynyń túbegeıli júrgizilip jatqanyn málimdedi. Balalar mekemesimen qamtamasyz etýdiń 80 paıyz quraıtynyn tilge tıek etti. Oblys basshysy Kóktaýda 200 turǵyn úı salynyp jatqanyn, olarǵa alys-jaqyn shetelden keletin qandastarymyz ornalasa­tynyn aıtty. Budan soń Úkimet bas­shysy “Qazagroqarjy” AQ, “Damý” kásipkerlikti qoldaý qory­nyń” basshylaryn tyńdap, tıisti tapsyrmalar berdi. Kárim Qajym­qanuly jalpy oblystaǵy egin­shi­lik salasyndaǵy qalyptasyp otyrǵan jaǵdaıdy saraptaý kerek­tigine nazar aýdardy. Aýyl sha­rýashylyǵy mınıstri Aqylbek Kúrishbaevqa bir aptanyń ishinde qýańshylyqtan zardap shekken sharýashylyqtarǵa qoldaý-kómek kórsetýdiń shuǵyl sharalaryn alý­dy qadap tapsyrdy. О́z kezeginde  mınıstr Aqylbek Kúrishbaev soltústik óńirlerden Aqtóbege qajetti as­tyqtyń jetkiziletinin málimdedi. Elimizge jylyna 3,5 mln. tonna as­tyq kerek eken. Byltyrdan qal­ǵan astyqtyń ózi 3,6 mln. tonna kórinedi. Iаǵnı, nan ónimderiniń baǵasyn ustap turýdyń múmkindigi mol. Ol sondaı-aq oblys jaǵ­daıyn­da dándi daqyldar ósirýdiń ózekti máselelerin zertteý qajet­tigine toqtaldy. Topyraq qunar­ly­lyǵy tómen jerlerde mal sha­rýashylyǵymen aınalysý ke­rek­ti­gin alǵa tartty. Sondaı-aq óńir­de kúzdik daqyldar ósirýge, tam­shy­latyp sýarýmen aınalysýǵa baǵyt ustaý tıimdi bolatynyn jet­kizdi. Qýańshylyqqa baılanysty arnaý­ly komıssııa qurylǵanyn, aýa raıy­nan zardap shekken ár sharýa­shylyqtyń jaǵdaıy jete qarala­tynyna, qoldaý-kómek jasalaty­nyna nazar aýdardy. – Sizdiń oblysta “Azyq-túlik kelisim-shart” korporasııasy arzan baǵamen satyp alǵan 28 myń tonna astyq bar. Sol astyq oblysta qal­dy­ry­lady. Buǵan qosymsha soltústik óńirlerden 20 myń tonna astyq aýystyrylady. Sóıtip, nan ba­ǵasyn turaqty ustaýdyń múmkindigi týady, – dedi Aqylbek Kúrishbaev. Premer-Mınıstr bolǵan sońǵy nysan “Izeet Greenhouse” JShS jylyjaı kesheni bolyp ta­bylady. О́ńirdegi iri qurylystyń biri sanalatyn jylyjaı kesheni­niń jalpy aýmaǵy 3 gek­tar­dy quraıdy. Ol oblys ortalyǵynyń azyq-túlik beldeýin qurý maq­sa­tynda júzege asyrylýda. Atalmysh jobanyń maqsaty – oblys tur­ǵyn­daryn jyl boıyna qyzanaq­pen qamtamasyz etý. О́ndiriste gollandyq “Dalsem” fırmasynyń qural-jabdyǵy paıdalanylady. Jylyjaı kesheni iske qosylsa, jylyna 1500 tonna kókónis óndiriledi. Jylyjaı qurylysy “Qaz­agro­qarjy” AQ qoldaýymen jú­zege asyrylýda. Jobalyq-smet­alyq quny – 1230,0 mln. teńge. Jobany júzege asyrýda “Qaz­agro­qarjy” AQ arqyly 994,9 mln. teńge bólinip, onyń 80,9 paıyzy ıgerilipti. Osy nysannyń qurylysyn júr­gizip jatqan “Keremet orta­lyǵy” JShS-nyń tehnologııalar jónindegi dırektory Stepan Papýrovtyń aıtýynsha, jylyjaı kesheni ústimizdegi jyldyń qarasha aıynda paıdalanýǵa beriledi. Premer-Mınıstr nysannyń qurylysymen jáne jabyq jaǵ­daıda ósiriletin kókónis tehnolo­gııa­­sy­men tanysty. Osy jerde Úkimet basshysy Kárim Másimov buqara­lyq aqparat quraldary ókil­derine jumys saparynyń qo­rytyn­dy­lary týraly áńgimeledi. – Oblystaǵy ekonomıkalyq jaǵdaı qanaǵattanarlyq. Alǵashqy jartyjyldyqtaǵy ekonomıkanyń damýy táýir. Indýstrııalyq baǵ­darlama boıynsha Aqtóbe oblysy aldyńǵy qatarda keledi. Aýa raıy­nyń qýańshylyǵy saldarynan egin shyqpaı qaldy. Jalpy, eginshi­lik­te ylǵal saqtaǵysh tehnologııaǵa basa nazar aýdarý kerek. О́ńirde aýyl sharýashylyǵy keshenin da­mytý, sonyń ishinde mal sharýa­shy­ly­ǵymen aınalysýǵa baǵyt ustaý jaıly oblys basshysyna, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrine tap­syr­ma berdim. Qýańshylyqtan zardap shekken Batys Qazaqstan, Aqtóbe oblystaryna elimizdiń soltústik oblystarynan astyq jet­kizýge qarjy bólinedi. Jem­shóp jetkizýge de kómektesemiz. “Jemshóp joq” dep asyl tuqymdy maldy “pyshaqqa” iliktirýge jol berilmeıdi. Sharýashylyq qury­lym­dary alǵan nesıeniń merzimin sozý máselesi de oılastyrylady. Jalpy, Aqtóbe oblysynda “Bız­nes­tiń jol kartasy-2020” baǵdar­lamasyn júzege asyrý tabysty júrgizilýde ekenine kóz jetkizdim. О́tken jyldary oblys qarjylyq daǵdarysqa boı aldyr­ǵan joq. Sonyń nátıjesinde bıyl eko­nomıkalyq damýǵa, ilgerileýge qol jetkizip otyr, – dep qorytty óz oıyn Kárim Qajymqanuly. Úkimet basshysynyń aıtýyn­sha, Aqtóbe oblysy ózge óńirlerge qaraǵanda, ekonomıkasy qarqyn­dy damyp kele jatqan aımaq. Alaıda, sońǵy jyldardaǵy aýa raıy­nyń qýańshylyqty bolýy aýyl sharýa­shylyǵyna eleýli qıyn­dyq týdyryp otyr. Son­dyq­tan bul salanyń tıimdi joldaryn iz­destirý usynyldy. Aýyl sharýa­shy­ly­ǵyn­da qaıtarym bermeıtin jerlerde eginshilikpen aınalysý­dan góri, mal ósirýge baǵyt ustaý qajettigi áńgime boldy. Úkimet bas­shy­synyń Aqtóbe oblysyn­daǵy jumys sapary barysynda birqatar ózekti máseleler sheshimin tapty. Keıbir máselelerdi tıisti mınıstr­likterge sheshýge tapsyrma berildi. Ásirese, “Bıznestiń jol kartasy-2020” baǵdarlamasynyń ekonomıkany damytýdaǵy múmkin­digine kóz jetkizildi. Úkimet bas­shysy Kárim Másimovtiń Aqtóbe oblysyndaǵy jumys sapary iskerlik jaǵdaıynda ótkenin atap aıtý kerek. О́z isterin ashýǵa ta­lap­tanýshy kásipkerler “Bız­nes­­tiń jol kartasy-2020” baǵ­dar­lamasynyń jeńildikterine kóz jetkizse, aýa raıy qýań­shyly­ǵynan abdyrap qalǵan aýyl sharýashylyǵy taýar ón­dirý­shileri úkimettik deńgeıde kómek jasa­latynyn estip, mar­qaıyp qaldy. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.