Týrıstik jármeńke jáne qolóner kásipshiligi

Álemdik tájirıbede týrızmnen túsken tabyspen ǵana kún kórip otyrǵan elder bar. Ony bylaı qoıǵanda, Dúnıejúzilik týrıstik uıymnyń deregi boıynsha, álemdik jalpy ónimniń onnan bir bóligin, halyqaralyq ınvestısııanyń 10 paıyzyn týrızm qamtamasyz etedi eken.Álemdik óndiristegi árbir toǵyzynshy jumys orny da osy salanyń úlesine tıesili. Sondyqtan damyǵan elý eldiń qataryna enýge talaptanyp otyrǵan Qazaqstanda týrızmdi damytýdyń mańyzy zor. Al, elimizde, sonyń ishinde Aqtóbe óńirinde týrızmdi damytýdyń múm­kin­digi mol ekendigi Aqtóbe qalasyndaǵy “Mega Aqtóbe” demalys  saýda ortalyǵynda  ótkizilgen “ITFA- 2010. Týrızm. Saıahat. Sport” atty VIII halyqaralyq týrıstik jármeńke barysynda aıqyn ańǵaryldy. Bul – osymen segizinshi ret ótkizilip otyrǵan jármeńke. Jyl saıyn osyndaı dástúrli týrıstik jármeńkeniń Aqtóbede ótkizilýiniń de ózindik máni bar. Aqtóbe ob­ly­sy – Batys Qazaqstandaǵy iri óner­kásiptik jáne iskerlik orta­ly­ǵy bolyp tabylady. О́ńirdiń týrıstik múmkindigi mol, jaǵra­pııa­lyq ornalasýy qolaıly, son­daı-aq, munda Qazaqstannyń erek­she qorǵalatyn týrızm nysandary tizimine engizilgen biregeı tabıǵı eskertkishter de jetkilikti. Kórmege oblys aýdandarynan jáne elimizdiń on oblysynan 120-dan astam týrıstik fırmalar, meı­ramhanalar men qonaqúıler, kólik jáne saqtandyrý kompanııa­lary, demalys bazalary, týrıstik jáne sporttyq buıymdar ótkize­tin ká­siporyndar, murajaılar, týrıstik sala mamandaryn daıarlaıtyn joǵary oqý oryndary qatysty. – Bul kórmeni uıymdasty­rý­da­ǵy maqsatymyz – ishki týrızmdi nasıhattaý, oblystaǵy demalýǵa qo­laıly oryndardy tanystyrý. Bul baǵytta ótken jyly oblys boıynsha demalys oryndaryn zertteý marketıngi júrgizildi. Ob­lys­tyń týrıstik klasterin damy­týdyń jospary jasaldy. Bıyl oblystyń bes baǵyty boıynsha jarnamalyq-aqparattyq týrlar uıymdastyrsaq pa dep otyrmyz. Ras, oblysta týrızmdi damytýda ózekti máseleler barshylyq. Ol týrıstik salada kadrlardyń jetis­peý­shiligi, barynyń óziniń iskerlik, biliktilik deńgeıiniń tómendigi deýge bolady. Týrıstik ınfraqu­ry­lymǵa kelsek, ol bar, árıne. Osy kórmeniń ózi osy týrıstik klaster aıasynda ótkizilip otyr, – dedi Aqtóbe oblysynyń týrızm, dene tárbıesi jáne sport basqar­masy bastyǵynyń orynbasary Jalǵas Balǵojın. Onyń aıtýynsha, týrızm sala­syn qarjylandyrý áli de óz deń­geıin­de emes. Salaǵa ınvestısııa tar­tý úshin vencherlik bazar uıym­dastyrý kózdelýde eken. Sondaı-aq, óńirde ınvestısııalyq joba rynogyn júrgizý josparlanǵan kórinedi. Týrıstik jármeńke aıasynda qoldanbaly óner sheberleriniń “Sheberler aýyly” respýblıka­lyq festıvali uıymdastyrylǵan eken. Biz osy kórmege óz buıym­daryn ákelgen qolóner sheber­lerimen áńgimelesken edik. Aqmola oblysy Qorǵaljyn aýdanynan kelgen Valentına Ja­qypbekovanyń bııazy júnnen bas­qan kıizden jasalǵan buıymdary kózdiń jaýyn alady. Bas jáne aıaq kıimder, ártúrli kádesyılar da ótimdi kórinedi. Kórpe, jastyq jáne ulttyq kıimder tigýmen aı­na­lysatyn aqtóbelik Márııa Qul­muratova ázirge úıden tapsyrys alyp, jumys istep kelipti. Endi óz isin damytyp, tigin atelesin ashý­dy oılastyryp júr eken. Túr­kis­tan qalasynan kelgen Qalmyrza Tasovtyń zergerlik buıymdary da usynaqty qoldan shyqqanyn ań­ǵartady. Bilezik, saqına, qaý­syr­ma, basqa da kúmisten soqqan káde-syılar kózi túskendi arbap áke­te­di. Zerger qandaı buıym soqsa da ulttyq naqyshqa basa nazar aýdaratynyn jetkizdi. – Bul joly biz jarnamalyq sıpatqa kóńil bóldik. Kóne Kók­jar­da týrıster qyzyǵatyndaı ta­rıhı oryndar jetkilikti. Aýdan ortalyǵyndaǵy Kókjar jár­meń­ke­si kezinde salynǵan saýda qatar­lary, meshit úıi, basqa da ǵımarat­tar bar. Barqyn qumyndaǵy ormannyń ózi nege turady. Qazir Oıylǵa qatynaıtyn jol da jaqsardy. Árıne, tap búgin munda týrıster aǵylady deýge bolmas. Degenmen, osy joly Oıyl óńirin  keńirek tanystyrý maq­sa­tynda aqparattyq-jarnamalyq ki­taptar, býkletter, beınetaspalar men aýdıokassetalardy usynyp otyrmyz. Oıylda da týrısterdiń talǵamynan shyǵatyn kórkem de kórikti jerler bar ekenin alys-jaqyndaǵy aǵaıynnyń esine salyp, jarnamalaýdyń qaıtarymy keıinirek bolady dep oılaımyz, – deıdi Oıyl aýdandyq óner jáne ólke tarıhy murajaıynyń dırektory Balqııa Rysbaeva. Festıval aıasynda “Ishki jáne syrtqy týrızmdi damytýdyń prob­le­malary men bolashaǵy”, “Batys Eýropa – Batys Qytaı” halyq­ara­lyq kólik dáliziniń Aqtóbe ýchas­kesinde jol boıyndaǵy ser­vıstik qyzmetti damytý másele­le­ri”, “Qonaq úı jáne meıramhana bıznesi”, “Qolóner jáne kásip­shilik. Izdenis, problemalar jáne ony sheshý joldary” degen taqy­ryptarda dóńgelek ústelder ótki­zil­di. Olarda týrızmdi damytý jan-jaqty talqylandy. Ekspo­nat­tar arasynda “Úzdik kórmelik ekspozısııa”, “Úzdik qyzmet tu­saý­keseri”, “Úzdik jarnama paketi”, “Úzdik qolóner sheberi” nomına­sııalary boıynsha konkýrstar ótkizildi. Konkýrs jeńimpazdary men júldegerleri oblystyq týrızm, dene tárbıesi jáne sport basqarmasynyń baǵaly syılyq­tarymen marapattaldy. Týrıstik jármeńkege qaty­sýshy­lar yntymaqtastyq kelisim-sharttaryn jasasyp, memoran­dýmdarǵa qol qoıdy. Sóıtip, týrızmdi damytýǵa taǵy bir qadam jasalyp, týrızm ındýstrııasyn qalyptastyrýdyń basym baǵyt­tary aıqyndaldy. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.