Qazan qalasyndaǵy ortalyq kóshelerdiń birine Nursultan Nazarbaev esimi berildi
Keshe Tatarstan astanasy – Qazan qalasynda «Nursultan Nazarbaev kóshesiniń» ashylý saltanaty ótti. Oǵan Qazaqstannyń Reseıdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Marat Tájın, Tatarstan Prezıdentiniń mindetin atqarýshy Rýstam Mınnıhanov, Tatarstannyń burynǵy prezıdenti Mıntımer Shaımıev, qala meri Ilsýr Metshın, Tatarstandaǵy qazaq ulttyq-mádenı avtonomııasynyń basshysy Saǵıt Jaqsybaev qatysyp, sóz sóıledi.
Qazan qalasyndaǵy ortalyq kóshelerdiń birine Elbasy esimi berilgeni jóninde buǵan deıin de habarlaǵan bolatynbyz. Endi, mine, kósheniń ataýy resmı jarııalanyp, saltanatty túrde ashyldy.
«Eń birinshi kezekte Tatarstan basshylyǵyna, osy bastamany kótergen qoǵamdyq uıymdarǵa, Qazan bıligine qalanyń ortalyq kósheleriniń birine Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń esimin berý baǵytyndaǵy baılamdy bastamalary úshin shynaıy rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Qalalar adamdar sııaqty ortaq erekshelikke ıe. Olar dúnıege keledi, ómir súredi, ósip-órkendeıdi. Biraq Qazan ár ýaqytta da kórikti qala bolyp qala beredi. Men osydan biraz buryn Qazan qalasynyń myń jyldyǵy atalyp ótilgenin bilemin. Ol barsha Eýrazııa keńistigin qamtyǵan mańyzdy mádenı, qoǵamdyq oqıǵaǵa aınalǵan bolatyn. О́ıtkeni, Qazan – erekshe qala, álemdik tarıhy bar qala. Álemdik mádenıette aıryqsha orny bar tarıhı qala», – dep atap ótti sharanyń ashylý saltanatynda sóılegen sózinde Qazaqstan elshisi Marat Tájın.
Sondaı-aq, ol Eýrazııa qurlyǵynyń kóne ári bedeldi qalalary qataryndaǵy Qazannyń ortalyq kósheleriniń birine Qazaqstan Prezıdentiniń esimin berý shyn máninde aýqymdy ári mańyzdy oqıǵalar sanatynan ekendigine toqtaldy. Sonymen qatar, taıaýda Máskeý qalasynda «Jasampaz. Nursultan Nazarbaev: Reseıden kózqaras» atty jańa kitaptyń tusaýkeseri bolyp ótkenin, onda Reseı Prezıdenti V.Pýtınnen bastap elýden astam reseılik memleket jáne qoǵam, mádenıet, ǵylym qaıratkerleri Qazaqstan Prezıdenti jaıynda tushymdy pikir bildirgenin eske saldy.
«Bizdiń saltanatty sharamyz Dostyq úıinde ótýiniń nyshandyq máni bar. О́ıtkeni, Nursultan Ábishulynyń ultaralyq qarym-qatynasty damytý, ultaralyq kelisimdi saqtaý baǵytyna qosqan zor úlesi BUU, IýNESKO taraptarynan óz baǵasyn alǵan bolatyn. Shyndyǵynda da, bizdiń halyqtarymyzdyń birneshe ǵasyrǵa sozylǵan qarym-qatynasynda eki iri ulttyń, etnostyń arasynda birde-bir aıtarlyqtaı qarama-qaıshylyqtyń týyndamaýy tarıhı naqty derek. Osynaý beıbitshilik pen kelisim dástúri Qazaqstanda da, Tatarstanda da saqtalyp otyr», – dedi Marat Tájın.
Al Tatarstannyń burynǵy prezıdenti M.Shaımıev óz kezeginde Qazaqstan Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen qysqa ǵana ýaqyt ishinde álemge tanymal memleketke aınalǵanyn atap ótti. «Eń bastysy, memleket damýynyń árbir kezeńinde Qazaqstan basshylyǵy alǵa qoıǵan mindetter, maqsattar tolyǵymen oryndalyp keledi. Mine, bul jaıt halyqtyń erteńgi kúnge senimin arttyryp otyr, ári qazaqstandyqtar eldiń aldaǵy ýaqytta odan ári ósip-órkendeı túsýin tikeleı Nursultan Ábishulymen baılanystyrady», – dedi ol. M.Shaımıevtiń atap ótkenindeı, qazaq pen tatar arasyndaǵy ǵasyrlarǵa sozylǵan dostyq, tatýlastyq jibi áli kúnge deıin úzilmeı, jyldan-jylǵa shıraı túsýde.
«Shyn máninde, bizderdiń, baýyrlas eki halyqtyń tarıhı baılanystarynyń arqasynda ár ýaqytta da, tipti, tarıhshylar tarıhty jadylaryna jiti túsirip, tyńǵylyqty qarap shyqsa da, eshqandaı kóńilge kirbiń túsirer jaıt oryn alǵan emes. Keńes Odaǵy kúıregennen keıin tatar halqyna eń birinshi bolyp dostyq qolyn usynǵan Nursultan Ábishuly bolǵandyǵyn atap ótken oryndy. 1996 jyly TMD elderi arasyndaǵy eń birinshi bolyp Qazaqstan men Tatarstan arasynda saýda ekonomıkalyq jáne saıası kelisimge qol qoıylǵan edi», dedi Tatarstannyń burynǵy Prezıdenti.
Sonymen qatar, ol Qazaqstan tatardyń halyq aqyny Ǵabdýlla Toqaıǵa eskertkish ornatyp, murajaıyn ashý, tatar aqyny Musa Jálelge eskertkish qoıý arqyly olardyń esimin tarıhta máńgi qaldyrǵanyna shynaıy rızashylyǵyn bildirdi.
Buryn Esperanto dep atalǵan kóshege Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti, asa kórnekti saıası qaıratker Nursultan Nazarbaevtyń esimi Qazaqstan men Tatarstan arasyndaǵy dostyq qatynastardy damytýǵa qosqan eleýli úlesi úshin berilip otyr, dedi sharany uıymdastyrýshylar. Sóıtip, Qazan mýnısıpaldyq toponımıka komıssııasynyń usynysy eskerilip, Vahıtov jáne Prıvoljskıı aýdandarynyń aýmaǵyndaǵy Esperanto kóshesine Nursultan Nazarbaevtyń esimin berý týraly sheshim qabyldanǵan. Qazirgi ýaqytta kósheniń mekenjaı atrıbýtıkalary ózgertilgen, onda kózińe ottaı basylatyn Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń esimi jazýly tur.
Árıne, ózge elden Elbasymyzdyń atyndaǵy kósheni kórgende keýdeńdi maqtanysh sezimi kernep, ózińdi óz úıińde júrgendeı sezineriń ras. Bulaı deýimizdiń taǵy bir sebebi, osydan bes jyl buryn Túrkııa astanasy – Ankaraǵa barǵanymyzda, ortalyq kóshelerdiń birinde qasqaıyp turǵan qazaq perzentiniń alyp músinin, Qazaqstan Prezıdentiniń qurmetine qoıylǵan keremet eskertkishti kórgende ózimizdi dál osylaı sezingen edik. Kósheden ótip jatqan turǵyndardyń ózi bizge zor iltıpatpen amandasyp, «bul sizderdiń Kóshbasshylaryńyz ǵoı, osyndaı Kóshbasshysy bar qandaı baqytty eldiń jastarysyńdar» degendeı nıetpen, qyzyǵa qaraǵandaı bolǵan...
Búginde Nursultan Nazarbaevty álem tanıdy. Soǵan saı onyń esimimen baılanysty nysandar qatary da Qazaqstannan tys jerlerde barǵan saıyn kóbeıip keledi. Sál sheginis jasasaq, Nursultan Nazarbaevqa alǵashqy eskertkishterdiń biri 2005 jyly Qyrǵyzstannyń Sholpan Ata qalasynda ornatyldy. Al 2011 jyly Ýkraınanyń Dneprodzerjınsk qalasynda Prezıdent Nazarbaev oqyǵan kásiptik kolledjde Nazarbaev mýzeıi ashylyp, músini qoıyldy.
Elbasynyń atyna shetelden kóshe berilýi de birinshi ret emes. Qazirgi kezde Túrkııada Nursultan Nazarbaev atynda tórt kóshe bar. 2011 jyldyń sáýirinde Nazarbaevtyń qurmetine Nevshehır qalasy kósheleriniń birin ataǵan. 2012 jyldyń qazanynda Nazarbaev esimi Qyrshehır qalasyndaǵy, al 2013 jyly Gebze qalasyndaǵy kóshege berilgen. Sońǵysy – Jerorta teńiziniń jaǵalaýynda ornalasqan Adana qalasynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti atyndaǵy dańǵyl ashylǵan edi. Bul ǵana emes, Cheshenstannyń astanasy – Groznyı qalasynda Nazarbaev kóshesi budan da erterek paıda boldy. 2007 jyly mundaǵy ortalyq kóshelerdiń birine Nazarbaev esimi berilse, 2010 jyly Nazarbaev lıseıi ashyldy.
Bul az deseńiz, Iordanııanyń astanasy – Ammandaǵy ortalyq dańǵyldardyń biri Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń esimimen atalady. Kóshege bul ataý koroldik áýlettiń bastamasymen 2010 jyly berilgen bolatyn. Al bıylǵy jyldyń basynda ǵana Nıderland Nazarbaevtyń beınesi salynǵan poshta markasyn shyǵaryp, «Prezıdent Nazarbaev» qyzǵaldaǵynyń jańa sortyn tanystyrǵany barshaǵa málim.
Elimizde Nazarbaev esimimen baılanysty nysandardyń kóp bóligi Astanada shoǵyrlanǵan. Degenmen, Qazaqstannyń ózinde Nazarbaevtyń esimimen atalatyn kóshe joq. Sońǵy jyldary Astana áýejaıy men el astanasyn Nursultan dep ataý jaıynda usynystar aıtylǵan. Alaıda, Prezıdent bul usynystardy qabyldamady. Al sheteldegi ataýlar, árıne, sol eldiń bizdiń elimiz – Qazaqstanǵa degen zor qurmeti ekendigine daý joq.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan» – Qazannan (Tatarstan).
Sondaı-aq, ol Eýrazııa qurlyǵynyń kóne ári bedeldi qalalary qataryndaǵy Qazannyń ortalyq kósheleriniń birine Qazaqstan Prezıdentiniń esimin berý shyn máninde aýqymdy ári mańyzdy oqıǵalar sanatynan ekendigine toqtaldy. Sonymen qatar, taıaýda Máskeý qalasynda «Jasampaz. Nursultan Nazarbaev: Reseıden kózqaras» atty jańa kitaptyń tusaýkeseri bolyp ótkenin, onda Reseı Prezıdenti V.Pýtınnen bastap elýden astam reseılik memleket jáne qoǵam, mádenıet, ǵylym qaıratkerleri Qazaqstan Prezıdenti jaıynda tushymdy pikir bildirgenin eske saldy.
«Bizdiń saltanatty sharamyz Dostyq úıinde ótýiniń nyshandyq máni bar. О́ıtkeni, Nursultan Ábishulynyń ultaralyq qarym-qatynasty damytý, ultaralyq kelisimdi saqtaý baǵytyna qosqan zor úlesi BUU, IýNESKO taraptarynan óz baǵasyn alǵan bolatyn. Shyndyǵynda da, bizdiń halyqtarymyzdyń birneshe ǵasyrǵa sozylǵan qarym-qatynasynda eki iri ulttyń, etnostyń arasynda birde-bir aıtarlyqtaı qarama-qaıshylyqtyń týyndamaýy tarıhı naqty derek. Osynaý beıbitshilik pen kelisim dástúri Qazaqstanda da, Tatarstanda da saqtalyp otyr», – dedi Marat Tájın.
Al Tatarstannyń burynǵy prezıdenti M.Shaımıev óz kezeginde Qazaqstan Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen qysqa ǵana ýaqyt ishinde álemge tanymal memleketke aınalǵanyn atap ótti. «Eń bastysy, memleket damýynyń árbir kezeńinde Qazaqstan basshylyǵy alǵa qoıǵan mindetter, maqsattar tolyǵymen oryndalyp keledi. Mine, bul jaıt halyqtyń erteńgi kúnge senimin arttyryp otyr, ári qazaqstandyqtar eldiń aldaǵy ýaqytta odan ári ósip-órkendeı túsýin tikeleı Nursultan Ábishulymen baılanystyrady», – dedi ol. M.Shaımıevtiń atap ótkenindeı, qazaq pen tatar arasyndaǵy ǵasyrlarǵa sozylǵan dostyq, tatýlastyq jibi áli kúnge deıin úzilmeı, jyldan-jylǵa shıraı túsýde.
«Shyn máninde, bizderdiń, baýyrlas eki halyqtyń tarıhı baılanystarynyń arqasynda ár ýaqytta da, tipti, tarıhshylar tarıhty jadylaryna jiti túsirip, tyńǵylyqty qarap shyqsa da, eshqandaı kóńilge kirbiń túsirer jaıt oryn alǵan emes. Keńes Odaǵy kúıregennen keıin tatar halqyna eń birinshi bolyp dostyq qolyn usynǵan Nursultan Ábishuly bolǵandyǵyn atap ótken oryndy. 1996 jyly TMD elderi arasyndaǵy eń birinshi bolyp Qazaqstan men Tatarstan arasynda saýda ekonomıkalyq jáne saıası kelisimge qol qoıylǵan edi», dedi Tatarstannyń burynǵy Prezıdenti.
Sonymen qatar, ol Qazaqstan tatardyń halyq aqyny Ǵabdýlla Toqaıǵa eskertkish ornatyp, murajaıyn ashý, tatar aqyny Musa Jálelge eskertkish qoıý arqyly olardyń esimin tarıhta máńgi qaldyrǵanyna shynaıy rızashylyǵyn bildirdi.
Buryn Esperanto dep atalǵan kóshege Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti, asa kórnekti saıası qaıratker Nursultan Nazarbaevtyń esimi Qazaqstan men Tatarstan arasyndaǵy dostyq qatynastardy damytýǵa qosqan eleýli úlesi úshin berilip otyr, dedi sharany uıymdastyrýshylar. Sóıtip, Qazan mýnısıpaldyq toponımıka komıssııasynyń usynysy eskerilip, Vahıtov jáne Prıvoljskıı aýdandarynyń aýmaǵyndaǵy Esperanto kóshesine Nursultan Nazarbaevtyń esimin berý týraly sheshim qabyldanǵan. Qazirgi ýaqytta kósheniń mekenjaı atrıbýtıkalary ózgertilgen, onda kózińe ottaı basylatyn Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń esimi jazýly tur.
Árıne, ózge elden Elbasymyzdyń atyndaǵy kósheni kórgende keýdeńdi maqtanysh sezimi kernep, ózińdi óz úıińde júrgendeı sezineriń ras. Bulaı deýimizdiń taǵy bir sebebi, osydan bes jyl buryn Túrkııa astanasy – Ankaraǵa barǵanymyzda, ortalyq kóshelerdiń birinde qasqaıyp turǵan qazaq perzentiniń alyp músinin, Qazaqstan Prezıdentiniń qurmetine qoıylǵan keremet eskertkishti kórgende ózimizdi dál osylaı sezingen edik. Kósheden ótip jatqan turǵyndardyń ózi bizge zor iltıpatpen amandasyp, «bul sizderdiń Kóshbasshylaryńyz ǵoı, osyndaı Kóshbasshysy bar qandaı baqytty eldiń jastarysyńdar» degendeı nıetpen, qyzyǵa qaraǵandaı bolǵan...
Búginde Nursultan Nazarbaevty álem tanıdy. Soǵan saı onyń esimimen baılanysty nysandar qatary da Qazaqstannan tys jerlerde barǵan saıyn kóbeıip keledi. Sál sheginis jasasaq, Nursultan Nazarbaevqa alǵashqy eskertkishterdiń biri 2005 jyly Qyrǵyzstannyń Sholpan Ata qalasynda ornatyldy. Al 2011 jyly Ýkraınanyń Dneprodzerjınsk qalasynda Prezıdent Nazarbaev oqyǵan kásiptik kolledjde Nazarbaev mýzeıi ashylyp, músini qoıyldy.
Elbasynyń atyna shetelden kóshe berilýi de birinshi ret emes. Qazirgi kezde Túrkııada Nursultan Nazarbaev atynda tórt kóshe bar. 2011 jyldyń sáýirinde Nazarbaevtyń qurmetine Nevshehır qalasy kósheleriniń birin ataǵan. 2012 jyldyń qazanynda Nazarbaev esimi Qyrshehır qalasyndaǵy, al 2013 jyly Gebze qalasyndaǵy kóshege berilgen. Sońǵysy – Jerorta teńiziniń jaǵalaýynda ornalasqan Adana qalasynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti atyndaǵy dańǵyl ashylǵan edi. Bul ǵana emes, Cheshenstannyń astanasy – Groznyı qalasynda Nazarbaev kóshesi budan da erterek paıda boldy. 2007 jyly mundaǵy ortalyq kóshelerdiń birine Nazarbaev esimi berilse, 2010 jyly Nazarbaev lıseıi ashyldy.
Bul az deseńiz, Iordanııanyń astanasy – Ammandaǵy ortalyq dańǵyldardyń biri Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń esimimen atalady. Kóshege bul ataý koroldik áýlettiń bastamasymen 2010 jyly berilgen bolatyn. Al bıylǵy jyldyń basynda ǵana Nıderland Nazarbaevtyń beınesi salynǵan poshta markasyn shyǵaryp, «Prezıdent Nazarbaev» qyzǵaldaǵynyń jańa sortyn tanystyrǵany barshaǵa málim.
Elimizde Nazarbaev esimimen baılanysty nysandardyń kóp bóligi Astanada shoǵyrlanǵan. Degenmen, Qazaqstannyń ózinde Nazarbaevtyń esimimen atalatyn kóshe joq. Sońǵy jyldary Astana áýejaıy men el astanasyn Nursultan dep ataý jaıynda usynystar aıtylǵan. Alaıda, Prezıdent bul usynystardy qabyldamady. Al sheteldegi ataýlar, árıne, sol eldiń bizdiń elimiz – Qazaqstanǵa degen zor qurmeti ekendigine daý joq.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan» – Qazannan (Tatarstan).
