Astana – meniń mahabbatym

Qazaq kınosynyń qatary taǵy bir tyń dúnıemen to­lyqty. Álemniń ózge elderimen báse­ke­lesip, rýhanı birligi men eko­nomıkalyq qabileti kúnnen kúnge qaryshtap damyp kele jatqan elordamyz – As­ta­na­nyń búgingi jarqyn kelbetin kór­kem kıno tilimen sýrettegen L.Aqyn­janovanyń ssenarııi negizinde rejısser E.Shy­nar­baev túsirgen “Astana – ma­hab­ba­tym meniń” kıno­se­rıaly kó­­­rer­men­men qa­ýy­sh­­ty. Zam­a­naýı bá­se­kelestikke qabiletti, kórermen kóńilin ózine aýdara ala­tyn fılm tyń izdenisterge qu­ryl­ǵan. Kıno­týyndy aına­la­myzdaǵy adam­dar áleminiń áshekeısiz bet-beınesin áserli sýrettegen. Ondaǵy árbir keıip­ker bizdiń zamandasymyz, bizdiń tusta­sy­myz, tipti myna bizdiń árqaısymyzdyń kórkem obra­zymyz desek te bolady. Telegeı oıǵa jeteleıtin mundaı dúnıeni bastaý, bastaǵan soń sol isti sońyna deıin jetkizý ári el yqylasyna bólený kez kelgen óner ıesiniń qolynan kele bermes eńbek. Al E.Shy­narbaev bolsa bul údeden shyǵa bildi. Maqsat oryndaldy. El ıgiligine jaraıtyn dúnıeni týdyrdy. Men negizinen oıyndy fılm rejısserimin. Osy ýa­qytqa deıin avtorlyq fı­lmder túsirip keldim. Degen­men, telese­rıal­dyń árbir túsiri­li­mi­nen de mol lázzát ala­myn. Art-ha­ýstyq fı­lmde oıdan sýyryp salý arqyly jańa kıno tili qalyptasady. Al teleserıal túsirý aldyn-ala jasalǵan jospar boıynsha júzege asyrylady. “Astana –  mahabbatym meniń” – Qazaqstandaǵy búgingi tańdaǵy quny joǵary, ári joǵary kásibı deńgeıde jasalǵan dúnıe, – deıdi ol. Týyndynyń alǵashqy ka­drynan bastap kórermendi bir demmen ustap otyrýy rejıs­serdiń qajyr-qaıratynyń qa­rymyn aıqyndaıdy. Ár serııasy aıaqtala salysymen kórermen yqylasy kezekti jalǵasyn asyǵa kútedi desem, bul sózimdi búgingi tańda ózimizdiń otandyq dúnıe­le­rimizge sýsap otyrǵan jur­t­shylyqtyń “Astana – ma­hab­batym meniń” kınose­rıalyn kórip jatqandyǵy dáleldeıdi. Árıne, bundaı údeden shy­ǵýda fılmniń áýenin jazǵan Aqtoty Raıymqulovanyń da sińirgen eńbegi az emes. Syrly saǵynysh pen qushtarlyq lebi esetin árli áýen qala sáý­letimen bite qaınasyp, polıfonııalyq garmonııasyn tapqan. Ol týraly kompo­zıtordyń ózi bylaı deıdi: Bul jobaǵa qatysý týraly usynys Ermek Shynarbaevtan jáne “Evrazııa Prodakshn” prodıýserlik ortalyǵynan tústi. Alǵashqyda túrli oı-tolǵanystar az bolmady. Bastapqyda ár serııaǵa ar­naıy án jazarmyz dep oılaǵan edik, alaıda, kópshilikke tanymal bolyp, fılmniń jalpy sarynyn saqtaıtyn bir ǵana áýenniń qalǵanyn qaladyq. Instrýmentaldy dú­nıeni qajet ettik, sebebi, bul áýen fı­lmniń boıtumaryna aına­lyp, qaı jerde tyń­dasańyz da, oıyńyzǵa birden osy telehıkaıa oralsa degen oıda boldyq. Mine, osy oıy­myzǵa jettik dep esepteımin. Kınotýyndydaǵy keıip­kerler galereıasy úlken izdenistiń, yjdahattylyqtyń, adam janyn tereń tanı bilýdiń arqasynda jaryqqa shyq­qandyǵyn onyń árbir de­talynan anyq ańǵarýǵa bolady. Mysaly, sheteldegi oqýyn támamdap, týǵan eline oralǵan bas keıipkerdiń biri Erlan alǵashqy kórinisterdiń birinde-aq óziniń birge oqyǵan dosy Abzaldyń áp­kesin kó­rgen boı­da “Men sizdi bu­­ryn da bir kór­­gen sekildimin! Siz telear­na­lardyń birinde qyzmet atqarmaýshy ma edińiz? ” dep ańǵal da, ashyq kóńilin baı­qatady. Alaıda, aqkóńil jigittiń mańdaıyna jazylǵan taǵdyr syıy buralańy men bultarysy kóp ómir soqpaǵy eken. Birde ol arman qalanyń ásem kóshelerin aralap kele jatyp, aıaq astynan rólde otyrǵan dosynyń kesirinen avtokólik apatyna ushyraıdy. Nátı­jesinde, jalanyń bári moı­nyna ilinip, on bir aı merzim kóleminde abaqtyǵa jabylady. Alaıda, Abzaldyń ápkesiniń kómeginiń arqasynda  bostandyqqa shyǵady. Kómek qolyn sozǵan kelin­shektiń bar maqsaty – bilimdi, bilikti, symbatyna aqyly saı jigittiń kóńilin ózine aýdaryp alý edi. Biraq ustanymy berik, jany taza jigit esebi túgel sulýdyń erkine kónińkiremeıdi. Nıetine amaly saı kelip, Injý atty súırikteı arýmen áýejaıda kezdesedi. Bul jaı ǵana kezdesý emes-tuǵyn. Bul kezdesý  birneshe taǵdyrdyń tirligine tosyn jańalyq pen jań­ǵyrtýlar engizgen, qıly hıkaıalarǵa ózek bolatyn oqıǵalardyń sebebi-tin. Qazaqstan men Túrkııa birlesip jasaǵan bul dúnıeni túsirýge eki eldiń de ártisteri qatysqan. Alǵashqy mınýt­tardan-aq eki el akterleriniń sheberligi kózge urady. Kórermenin baýraǵan bul esimder tobynda – Janna Qýanysheva, Gúlnar Dosmatova, Baıan Esentaeva, Ádil Ahmetov, Dastan Orazbekov, Bahar Akcha, Erman Býrmalı, Erdal Djın­dorýktar bar. Árqaısysynyń esimi halyqqa etene tanys kıno maıtalmandary atalmysh týyndy arqyly taǵy da bir ret súıikti kórermenderimen keńinen qaýyshty. Olardyń 80 paıyzy Qazaqstan jaǵynan bolsa, 20 paıyzy Túrkııa tarapynan tartylǵan. Oǵan elimizden de, túrik elinen de eń myqty shyǵarmashylyq toptar men kásibı mamandar jumys istegen. Fılmge tańdap alynǵan túsirý aımaqtary da birden kóz tartyp, ásem úılesimdilikpen jarqyn jarasym tapqan. Birqatar sıýjetter Ankarada, Ystambulda, Mármár teńiziniń jaǵasynda, Astanada túsiril­gen. Sondaı-aq fılmde kó­rinis tapqan záýlim ǵımarattar men kókke shapshyǵan sý burqaqtary, t.b. kórkem kóri­nister Astananyń damyǵan kelbetin, beıbit eldiń baıandy bolashaǵyn áıgilep turǵandaı. Biraq, fılmdi jaryqqa shyǵarǵan shyǵarmashylyq top erkin qııaldyń, kórkem shyn­dyqtyń keńistiginen shyǵandap ketpegen. Ársiz ásireleý, paıymsyz pafosqa múlde jol bermegen. Bári de tabıǵı taza qalpynda sýrettelgen. Túıip aıtqanda, kórermenniń bir demmen “Astana – mahabbatym meniń” degen ystyq yqylasyn týdyratyndaı... Aınagúl ADAMBEKOVA, Astana.