Assambleıaǵa artylar úmit mol

Qazaqstan hal­qy Assam­bleıasy jyly bolyp jarııalanǵan 2015 jyl «Máńgilik Eldiń» ótkenin tarazylaýmen birge bolashaǵyn baǵdarlaıtyn, jańa qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrýǵa bastaıtyn  sheshýshi qadamdar jyly bolǵaly otyr. Jańa qazaq­standyq patrıotızm týraly aıt­qanda biz  –  2014 jylǵy Joldaýda jarııalanǵan  «Máńgilik El» ulttyq ıdeıasynan týyndaıtyn mindetterdi aldymen aıtamyz.  Al ulttyq ıdeıa – jańa qazaqstandyq patrıotızm desek, sol ulttyq ıdeıanyń tuǵyry – ulttyq til ekendigi anyq. Osy kezge deıingi biz qoldanǵan memlekettik til saıasatyn iske asyrý mehanızmi  ýaqyt talabyna tolyq saı bolmaı otyrǵany ras. Qazaq tiliniń qazaqstandyq qoǵamda suranysy men qajettiligi áli de bolsa talapqa saı deı almasaq kerek. Ǵylymı negizdelgen, turaqty da júıeli isten aldyn ala uıymdastyrý men esep berý sıpa­tyndaǵy naýqandyq sharalar basym bolyp otyr. Bul sharalarǵa turaqty nátıjege baǵyttalǵan  jumys degennen góri belgi qoıý úshin ǵana ótkiziletin sharalar degen sıpattamaǵa jaqyn keletin sekildi. Eń aldymen, memlekettik til – barlyq órkenıetti elderdegi sııaqty Konstıtýsııalyq márte­besine saı qoldanylýyna qol jetkizý,  qýatty ulttyq ıdeo­logııanyń negizi bolatyn mem­lekettik til ıdeologııasyn qalyp­tastyrý, ıaǵnı bul memleket pen qoǵam­nyń til saıasatyna qatysty   basty maqsaty ekenin aıtqanymyz jón.  Árbir Qazaqstan azamaty  bul isti: «О́zimniń isim, memlekettik til – meniń tilim!»  dep qabyldaǵanda ǵana  Otanymyzdaǵy til máselesinde túbegeıli ózgerister bolatyny aıan. Sonymen birge, 20 jyldyq tarıhynda el, ult tutastyǵynyń sımvolyna aınalǵan Qazaqstan halqy Assambleıasy jańa kezeńde jańa qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrý isimen qatar, til tiregine aınalsa degen tilek bar. Sondyqtan da  Assambleıa jylynda Assambleıa músheleri «Memlekettik til – meniń tilim» aksııasyn,   elimizde memlekettik tildi jappaı meńgerý, qoldaný úrdisin  naqty ispen qolǵa alyp,  ózge otandastarymyzǵa úlgi bolsa degen ótinishimdi de aıta ketýdi paryz sanaımyn. О́ıtkeni, biz úshin jańa qazaqstandyq patrıotızmniń basty belgileriniń biri – qazaq tiliniń sóz júzinde emes, is júzinde memlekettik til mártebesine kóterilýi,  árbir qazaqstandyqtyń qazaq tilin bilý borysh qana emes, sonymen birge ultqa degen qurmet uǵymynyń qalyptasýy. Elimizde «Memlekettik til týraly» zań qabyldaý, termınologııa men onomastıka máselelerin retteý  jáne aýdarylmaıtyn qazaq ataýlarynyń (jalqy esimderdiń) orys, aǵylshyn, t.b. tilderde jazylýynyń ortaq nusqaýlyǵyn jasaý sııaqty ult bolashaǵy, til erteńi úshin qajet mańyzdy isterge qatysty naqty sharalar da osy Assambleıa jylynan bastaý alǵany durys bolar edi. Birligi jarasqan eldiń almaıtyn asýy joq.  Endeshe, dostyq pen yntymaqty tý etken elimiz alǵa bassyn,   Assambleıa jyly el damýynyń jańa kezeńindegi oń ózgerister men ıgi isterge bas­tama jyly bolyp, qazaq tili ulttyq ıdeıanyń negizine aınalsyn demekpin. Bolat JEKSENǴALIEV, Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy» qoǵamdyq birlestigi BQO fılıalynyń tóraǵasy, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi.