Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵy  №20/54 

2014 jylǵy 21 qańtar, Astana qalasy Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standartty bekitý týraly 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń 138-5 babynyń 3 tarmaǵyna jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 29 sáýirdegi «Kásiptik standarttardy ázirleýge 2013 jylǵa qarajat bólý jáne ony paıdalaný qaǵıdalaryn bekitý týraly» № 406 qaýlysyna sáıkes, buıyramyn: 1. Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standart bekitilsin. 2. Mal sharýashylyǵy departamenti (E.Q. Ahmetov) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda bekitilgen tártippen kásibı standartty engizýge sharalar qabyldasyn. 3. Áleýmettik saıasat basqarmasy (S.S. Lepeshko) osy buıryqty zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin jáne resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin. 4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Áleýmettik saıasat basqarmasyna (S.S. Lepeshko) júktelsin. 5. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.MAMYTBEKOV Kelisilgen Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriT. Dúısenova ___________ 2014 jylǵy 7 sáýir Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2014 jylǵy 21 qańtardaǵy № 20/54 buıryǵymen bekitilgen Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standarty 1. Jalpy erejeler 1. Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standart (budan ári - KS) : 1) kásibı bilim berý men eńbek salalary arasyndaǵy qarym-qatynasty retteýge; 2) kásibı qaıta daıarlaý men biliktiligin kóterýdi daıyndaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptarynyń merzimin belgileýge; 3) attestasııalaý men sertıfıkattaýda qyzmetkerlerdiń quzyrettiligin baǵalaý talaptarynyń merzimin belgileýge; 4) kásibı qyzmettiń mánine biryńǵaı talaptar ázirleýge, eńbek naryǵynyń zamanaýı talaptaryna jaýap beretin biliktilik talaptaryn jańartýǵa; 5) personaldy basqarý salasyndaǵy keń aýqymdy mindetterdi sheshýge; 6) bilim berý standarttaryn, oqý josparlaryn, modýldik oqý baǵdarlamalaryn ázirleý, sondaı-aq tıisti oqý-ádistemelik materıaldardy ázirleýge; 7) kásibı daıarlyǵyn baǵalaýdan ótkizý jáne mamandar biliktilikteriniń sáıkestikterin rastaýǵa arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý mekemeleri túlekteri, jumysshylar; 2) uıymdardyń basshylary men jumysshylary, uıymdardyń personaldy basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berý baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktigine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar. 3. KS negizinde kásiporyndar qyzmetiniń fýnksıonaldyq úlgilerine, laýazymyna, qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý, attestasııadan ótkizý, eńbekke yntalandyrý júıesine ishki, korporatıvti standarttar jáne basqalar ázirlenýi múmkin. 4. Osy KS-da tómendegi termınder men ańyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – jumysshynyń eńbek qyzmetiniń naqty túrin oryndaýǵa kásibı daıyndyq dárejesi; 2) biliktilik deńgeıibilikti deńgeıi – atqarylatyn jumystardyń kúrdeliligi, derbestigi men jaýaptylyǵy kórinetin qyzmetkerdiń biliktiligine (quzyrettiligine) qoıylatyn talaptar deńgeıi; 3) eńbek máni - belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalatyn zat; 4) eńbek quraly – qyzmetkerdiń eńbek mánin bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldary; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalarynyń tutas jıyntyǵymen jáne olardy oryndaý úshin qajetti quzyrettilikpen qurylǵan kásibı qyzmet salasyndaǵy quramdas bólik; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-prosespen anyqtalatyn jáne olardyń eńbek qyzmetiniń naqty túriniń sheńberinde oryndalýy úshin tıisti quzyrettiliktiń bolýyn kózdeıtin eńbek áreketteriniń ıntegrasııalanǵan jáne tıisinshe avtonomdy jıyntyǵy; 7) kásibı qyzmet salasy – ortaq ıntegrasııalanǵan negizi (uqsas jáne jýyq mánder, obektiler, tehnologııalar, sonyń ishinde eńbek quraldary) jáne eńbek fýnksııalarynyń uqsas jıyntyǵyn jáne olardy oryndaý úshin quzyrettilikti kózdeıtin salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) KS – naqty kásibı qyzmet salasyndaǵy eńbek sapasy men jaǵdaıy, biliktiligi, quzyrettiligi, mazmuny deńgeıine qoıylatyn talaptardy aıqyndaıtyn standart; 9) KS birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, tıisinshe avtonomdy jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasynan turatyn KS qurylymdyq elementi; 10) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy bilimdi, eptilikti jáne praktıkalyq daǵdylardy talap etetin jáne bilimi týraly tıisti qujattarmen naqtylanatyn adamnyń eńbek qyzmetiniń negizgi túri; 11) quzyrettilik – qyzmetkerdiń kásibı qyzmette bilimin jáne iskerligin qoldaný qabileti; 12) laýazym – laýazymdyq ókilettikter men laýazymdyq mindetter sheńberi júktelgen jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 13) mindet – naqty bir eńbek mánderi men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 14) sala – shyǵarylatyn ónimniń, óndiris tehnologııasynyń, negizgi qorlar men jumys isteıtinderdiń kásibı daǵdylarynyń jalpylyǵy tán kásiporyndar men uıymdardyń jıyntyǵy; 15) salalyq biliktilik sheńberi (budan ári - SBSh) – salada quptalatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy; 16) ulttyq biliktilik sheńberi (budan ári - UBSh) – eńbek naryǵynda quptalatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy; 17) fýnksıonaldyq karta – ár túrli kásibı qyzmetter salasynyń sheńberinde belgilengen, qyzmetker oryndaıtyn eńbek qyzmetiniń túriniń eńbek fýnksııalary men kásibı mindetteriniń qurylymdanǵan sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. Ekonomıkalyq qyzmet túri Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik jikteýshisi 03-2007: 01.49 О́zge janýarlar túrlerin ósirý. 6. Ekonomıkalyq qyzmet túriniń negizgi maqsaty: bal, ara balaýyzyn jáne basqa ónimderdi alý úshin, sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimdiligin arttyrý maqsatynda olardy tozańdatý úshin bal aralaryn ósirý. KS mal sharýashylyǵy, ań aýlaý jáne osy saladaǵy qyzmetterdi usyný kásibı qyzmet salasynda eńbek mánine, sapasyna, jaǵdaıyna jáne qyzmetkerlerdiń biliktiligi men quzyrettiligine qoıylatyn talaptardy belgileıdi. 7. Qyzmet túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri osy KS 1-qosymshasynda berilgen. Standart talaptary qyzmet túrlerine jáne osy salanyń tómendegi kásipterine jatady: omartashy; tehnık. 3. Eńbek qyzmet (kásip) túrleriniń kartochkasy 1-paragraf. Omartashy 8. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 3. 9. Laýazymnyń múmkin ataýlary: omartashy. 10. «Omartashy» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: analyq shyǵarý, taıpalyq, tozańdandyrǵysh-bal fermalarda, kespeaǵashtarda aralardy kútý boıynsha jumystar júrgizý. 11. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 2-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 12. Omartashynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 13. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, omartashy oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 2-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 14. Omartashynyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 2-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 15. Omartashynyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 5-kestesinde kórsetilgen. 2-paragraf. Tehnık 16. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 4-5. 17. Laýazymnyń múmkin ataýlary: tehnık. 18. «Tehnık» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: ara sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý. 19. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 3-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 20. Tehnıktiń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 21. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, omartashy oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 3-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 22. Tehnıktiń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 3-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 23. Tehnıktiń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 5,6-kestesinde kórsetilgen. 4. KS ázirleýshileri 24. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi bolyp tabylady. 25. Kelisý paraǵy, KS saraptamasy men tirkelýi osy KS 4 - qosymshasynda kórsetilgen. Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standartynyń 1-qosymshasy Qyzmet túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri № r/s Qyzmet túri ataýy Eńbek naryǵy tendensııalaryn esepke alǵandaǵy kásip ataýy 01-2005 Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishisine sáıkes kásipter ataýy SBSh biliktilik deńgeıleri 1. Ara sharýashylyǵy Omartashy Omartashy 3-4 2. Ara sharýashylyǵy Tehnık Tehnık 4-5 Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standartynyń 2-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 6123 Omartashy Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylar kásipteri men jumystarynyń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtaǵyshy (BTBA) Shyǵarylym, BTBA taraýy 64-shyǵarylym, taraý: Mal sharýashylyǵyndaǵy jumysshylardyń jumystary men kásipteri BTBA boıynsha kásibi Omartashy SBSh biliktilik deńgeıi BTBA boıynsha razrıadtar 3 3-5 2-keste. Omartashynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Ara ósirý sharýashylyqtary, omarta, eginder, arnaıy úı-jaılar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Joq Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý). Kásibı daıyndyǵy nemese oǵan deıingi pozısııalarda 1 jyldan kem emes tájirıbesi bolǵan jaǵdaıda talap etilmeıdi 3-keste. Omartashy oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Taýarly jáne tozańdatýshy omartalardaǵy aralardy kútip-qaraý jónindegi jumystardy atqarý. Aralardy tozańdatylatyn daqyldarǵa úıretý. Ara uıalarynyń sapasyn, uıadaǵy aralar sany men bal kólemin, uıada analyq aranyń bar bolýyn jáne onyń sapasyn, barlyq jastaǵy urpaqtaryn tekserý 2 Omarta men úı-jaılardaǵy sanıtarlyq-gıgıenalyq sharttardy ustaıdy. Orynjaılarǵa, qorshaýǵa, jabdyqtar men quraldarǵa aǵymdyq jóndeý júrgizýdi júzege asyrady. Eńbekti qorǵaý, óndiristik sanıtarııa jáne órtke qarsy qorǵanys qaǵıdalary men normalaryn saqtaıdy. Ara uıalary men qural-saımandardy zalalsyzdandyrady, ara aýrýlary men zııankesterimen kúres jónindegi profılaktıkalyq sharalardy qoldanady 3 Baldy alý jáne balaýyz shıkizatyn jınaqtaý. Egindi jınaý jáne suryptaý. Ara ósirý ónimderin ydysqa qaptaý jáne ony tutynýshylarǵa satý úshin daıyndaý beketine jetkizý 4 Omarta men arnaıy bólingen orynjaılarda eńbek qaýipsizdigi tehnıkasynyń saqtalýyn baqylaý. Eńbek quraldary jáne zattarymen qamtamasyz etý. Ara januıalaryn qaraý. Uıalardy daıyndaý. Aralardy satyp alý 5 Uıalardy tozańdatý úshin tasymaldaý. Uıalardy bal jınaqtaý úshin tasymaldaý. Omartadaǵy emdeý-profılaktıkalyq sharalary. Baldy jınaqtaý. Ara sharýashylyǵy ónimderin óndirý jáne qaıta óndeý 6 Ara januıalaryn qysqa daıyndaý. Ara sharýashylyǵy ónimderin satý. Ara sharýashylyǵy ónimderin saqtaý 4-keste. Omartashy oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Aralar, analyqtar, sulatpa, nýkleýs Tútindeýish, qorǵanys maskasy 1-1) Ara januıalaryn qaraý Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary, aralar Boıaý, qural-saımandar, jip 1-2) Uıalardy daıyndaý Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary Uıa bekitkishi, kólik quraly, aralarǵa arnalǵan pavılon 1-3) Uıalardy medısınalyq jınaqtaý úshin tasymaldaý 2 Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary, omarta Gaztutqysh, emdik preparattar, zararsyzdandyrý quraldary men hımıkattar 2-1) Omartadaǵy emdeý-profılaktıkalyq sharalary Qysqy uıa, uıalar Bal, sharbat 2-2) Aralar úshin qysqy jáne kóktemgi ýaqytqa jem daıyndaý Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary, omarta Gaztutqysh, emdik preparattar, zararsyzdandyrý quraldary men hımıkattar 2-3) Ara uıasyndaǵy emdeý-profılaktıkalyq sharalary 3 Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary, ara ramkasy Baldy alý, balaýyzdy eritý, balaýyzpress, bal turatyn jer, tútindegish, omartashy vıbropyshaq, ramka tazalaýyshy 3-1) Baldy alý, tazartý jáne balaýyz ónimin qaıta óndeý Bal Jóke bóshkeleri, áınek qutylar 3-2) Ara sharýashylyǵy ónimderin saqtaý Bal Mal dárigerlik ilespe qujattar, pavılondar, dúkender 3-3) Ara sharýashylyǵy ónimderin satý 4 Aralar, analyqtar, sulatpa, nýkleýs Tútindeýish, qorǵanys maskasy 4-1) Ara januıalaryn qaraý Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary, aralar Boıaý, qural-saımandar, jip 4-2) Uıalardy daıyndaý Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary Uıa bekitkishi, kólik quraly, aralarǵa arnalǵan pavılon 4-3) Uıalardy medısınalyq jınaqtaý úshin tasymaldaý 5 Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary, omarta Gaztutqysh, emdik preparattar, zararsyzdandyrý quraldary men hımıkattar 5-1) Omartadaǵy emdeý-profılaktıkalyq sharalary Qysqy uıa, uıalar Bal, sharbat 5-2) Aralar úshin qysqy jáne kóktemgi ýaqytqa jem daıyndaý 6 Uıalar, aǵash qýysyndaǵy ara uıalary, ara ramkasy Baldy alý, balaýyzdy eritý, balaýyzpress, bal turatyn jer, tútindegish, omartashy vıbropyshaq, ramka tazalaýyshy 6-1) Baldy alý, tazartý jáne balaýyz ónimin qaıta óndeý Bal Jóke bóshkeleri, áınek qutylar 6-2) Ara sharýashylyǵy ónimderin saqtaý Bal Mal dárigerlik ilespe qujattar, pavılondar, dúkender 6-3) Ara sharýashylyǵy ónimderin satý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 3-deńgeıli omartashynyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Nátıjelerdi ólsheý jáne olardy óz nátıjelerimen salystyrý úshin sapanyń ózge tulǵalar men standarttar belgilegen emes óz ólshemderin jasaıdy Ara januıalarynyń sharýashylyq jaramdyǵyn anyqtaý biligi Qaýipsizdik tehnıkasy men eńbek qorǵaý qaǵıdalaryn bilý. Aranyń túrleri men aralardyń jaı-kúıin bilý 1-2) Nusqaýlar beredi nemese qyzmetkerlerdi damytý maqsatynda qandaı da bir jumystardy qalaı jasaý kerektigin kórsetedi Uıalarǵa jóndeý júrgizý biligi Uıanyń túrleri men qurylymy 1-3) Ara ósirý sharýashylyǵy jumysyndaǵy ózgeristerge tez beıimdeledi Ara uıalaryn gúldep turǵan baldy ósimdikter alabyna ýaqytyly aparýdy uıymdastyrý biligi Ara januıasynyń jyl ishindegi ómiri 2-1) Jańa múmkindikterdi kóredi jáne olardy omarta qyzmetinde paıdalanady Omartadaǵy emdeý-profılaktıkalyq sharalardy uıymdastyrý daǵdylary Aralar aýrýlary jáne omartadaǵy emdeý-profılaktıkalyq sharalardyń ádisteri 2-2) Komandadan oń nátıjeni kútedi jáne komandada qabyldanǵan minez-qulyqty bildiretin komanda múshelerine keri baılanys beredi Uıalardy saqtaý úshin qysqy orynjaıǵa tasymaldaý jónindegi is-sharalaryn júrgizý daǵdysy Aralardy qysqy orynjaıdan shyǵarý jáne qysqy orynjaıǵa ornalastyrý tehnıkasy 3-1) Kespeaǵashtarda maýsymdyq jumys júrgizý úshin jyl mezgiliniń ózgerýine áser etedi Bal alýdy, sondaı-aq ara sharýashylyǵynyń ózge ónimderin jınaqtaýdy qamtamasyz etý biligi Ara sharýashylyǵy ónimderiniń túrleri. Ara sharýashylyǵy ónimderin óndeý tehnologııasy 3-2) Jaǵdaıdy jeke qatysý jolymen zertteıdi Ara sharýashylyǵy ónimderin óndeý jónindegi sharalardy uıymdastyrý daǵdysy Ara sharýashylyǵy ónimderin saqtaý tehnologııasy 3-3) Jaǵdaıdy jeke qatysý jolymen zertteıdi Ara sharýashylyǵy ónimderin tutynýshyǵa deıin jetkizý úderisin uıymdastyrý daǵdysy Ara sharýashylyǵy ónimderine qoıylatyn talaptar Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standartynyń 3-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 3119 Tehnık Basshylardyń, mamandardyń jáne basqa da qyzmetshileri laýazymdarynyń biliktilik anyqtamalyǵyn bekitý týraly (Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2012 jylǵy 21 mamyrdaǵy № 201-ó-m buıryǵy, Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde 2012 jyly 25 maýsymda № 7755 tirkeldi) SBSh biliktilik deńgeıi Sanattar 4 Sanaty joq, II, I 5 Sanaty joq, II, I 2-keste. Tehnıktiń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Ara ósirý sharýashylyqtary, omarta, eginder, arnaıy úı-jaılar Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Joq Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 4 Joǵary deńgeıli tehnıkalyq jáne kásibı bilim (qosymsha kásibı daıyndyq), praktıkalyq tájirıbe Sanaty joq – jumys stajyna talap qoıylmaıdy; II sanat – kem degende 1 jyl sanaty joq laýazymynda qyzmet etý; I sanat – kem degende 1 jyl II sanat laýazymynda qyzmet etý 5 Tehnıkalyq jáne kásibı (orta býyn mamany), orta bilimnen keıingi bilim, praktıkalyq tájirıbe, ne bolmasa joǵary bilim Sanaty joq – jumys stajyna talap qoıylmaıdy; II sanat – kem degende 1 jyl sanaty joq laýazymynda qyzmet etý; I sanat – kem degende 1 jyl II sanat laýazymynda qyzmet etý 3-keste. Tehnık oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Aralardyń negizgi tuqymdaryn, negizgi aranyń tuqymdastyǵyn, tuqymdastyq kúshin jáne analyq sapasyn ara sharýashylyǵy mezgiliniń kez kelgen ýaqytynda anyqtaý 2 Jyl mezgiline sáıkes ara tuqymdastyǵyn kútý 3 Taıpalyq esep júrgizý, ara tuqymdastarynyń minez-qulyqtaryn: ónimdiligin, qysqa tózimdiligin, aýrýlarǵa tózimdiligin jáne t.b anyqtaý 4 Jańa ara tuqymdastyǵyn alý úshin jumys uıymdastyrý, analyq atalyq aralardy ósirý, olardyń saqtalýyn qamtamasyz etý 5 Negizgi (bal jáne balaýyz) jáne qosymsha (ara analyǵynyń súti, propolıs, perga ) ara ónimderin shyǵarý, olardyń tabıǵılyǵy men sapasyn baǵalaý 6 Shaǵyn bıznes uıymdastyrý bıznes-josparyn jasaý 7 Ara sharýashylyǵy ónimderin sertıfıkasııalaý oryndaý 4-keste. Tehnık oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Aralar, analyqtar, Baldy alý jáne qaıta óńdeý úshin ara uıasy, jabdyqtar, balaýyz ónimderin jáne basqa ara sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý 1-1) Ara sharýashylyq mezgiliniń kez kelgen ýaqytynda analyq sapasyn anyqtaý 2 Aralar, analyqtar, Baldy alý jáne qaıta óńdeý úshin ara uıasy, jabdyqtar, balaýyz ónimderin jáne basqa ara sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý 2-1) Ara tuqymdastyǵynyń kútimi 3 Aralar, analyqtar, Ara uıasy, esep jýrnaly 3-1) Taıpalyq esep júrgizý, Ara tuqymdastyǵynyń minez qulyqtaryn anyqtaý 4 Aralar, analyqtar, Baldy alý jáne qaıta óńdeý úshin ara uıasy, jabdyqtar, balaýyz ónimderin jáne basqa ara sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý 4-1) Jańa ara tuqymdastyǵyn alý 5 Bal, ara uıalary Baldy alý jáne qaıta óńdeý úshin jabdyqtar, balaýyz ónimderin jáne basqa ara sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý 5-1) Ara sharýashylyǵynyń ónimderin shyǵarý 6 Ara uıalary Ara uıalarynyń óndirimdilik esep jýrnaly, býhgalterlik esep 6-1) Bıznes-jospar qurý 7 Ara sharýashy-lyǵynyń ónimderi Baldy alý jáne qaıta óńdeý úshin jabdyqtar, balaýyz ónimderin jáne basqa ara sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý 7-1) Ara sharýashylyǵynyń ónimderin sertıfıkasııalaý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 4-deńgeıli tehnıktiń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Tapsyrmada belgilengen nátıjelerge qol jetkizý úshin jaýapkershilik pen túsinýshilik Kásibı problemalardy teorııalyq jáne praktıkalyq bilimderdi paıdalana otyryp, ár túrli, onyń ishinde sheshýdiń balama nusqalaryn ózdiginen ázirleý jáne usyný biligi О́ndiristi tehnologııalyq daıyndaýdyń biryńǵaı júıesin, standarttardy, tehnıkalyq sharttardy jáne tehnologııalyq qujattamany jobalaý, ázirleý jáne resimdeý jónindegi ózge normatıvtik jáne basqarýshy materıaldardy bilý 2-1) Qyzmet úderisin uıym strategııasynyń, saıasaty men maqsatynyń sheńberinde baqylaý qabilettiligi Sheshýdiń alýan túrin jáne olardy tańdaýdy boljamdaıtyn praktıkalyq mindetterdi sheshý daǵdylary Ara ósirý óndirisindegi kásiporyndar shyǵaratyn ónimniń óndiris tehnologııasyn bilý 3-1) Komandadaǵy jumystyń oń erekshelikteri Sheshýdiń alýan túrin jáne olardy tańdaýdy boljamdaıtyn tehnologııalyq nemese ádistemelik problemalardy sheshý biligi Tehnologııalyq úderis nemese óndiris rejımi ázirlenetin ónimniń quramyn, patenttik zertteýler júrgizýdiń ádisteri 4-1) Alynǵan ýchaskedegi jumystardy ózge ýchaskelerdiń qyzmetimen kelisý Tehnologııalyq úderis komponentterin ázirleý, engizý, baqylaý, baǵalaý jáne túzetý biligi Úlgilik tehnologııalyq úderisterdi jáne ara ósirý óndirisiniń rejımderi 5-1) Kásibı qyzmettegi shyǵarmashylyqqa, basqarýdaǵy bastamaǵa, kásibı bilimdi damytý men kásibı qyzmetiniń nátıjesi úshin jaýapkershilik qabyldaýǵa qabilettigi Ǵylymı-zertteý jáne jańa bilimdi damytý jáne túrli salalardaǵy bilimderdi biriktirý sharalary jónindegi ınnovasııalyq qyzmetti, óz oıyn aýyzsha jáne jazbasha túrde durys jáne logıkalyq turǵydan jetkizýdi, naqty saladaǵy teorııalyq bilimdi praktıkada paıdalanýdy júzege asyrýdyń daǵdylary Standarttardy, tehnıkalyq sharttardy jáne tehnologııalyq qujattamany jobalaý, ázirleý jáne resimdeý jónindegi ózge normatıvtik jáne basqarýshy materıaldar 6-keste. SBSh biliktiliktiń 5-deńgeıli tehnıktiń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Tapsyrmada belgilengen nátıjelerge qol jetkizý úshin jaýapkershilik pen túsinýshilik Kásibı problemalardy teorııalyq jáne praktıkalyq bilimderdi paıdalana otyryp, ár túrli, onyń ishinde sheshýdiń balama nusqalaryn ózdiginen ázirleý jáne usyný biligi О́ndiristi tehnologııalyq daıyndaýdyń biryńǵaı júıesin, standarttardy, tehnıkalyq sharttardy jáne tehnologııalyq qujattamany jobalaý, ázirleý jáne resimdeý jónindegi ózge normatıvtik jáne basqarýshy materıaldardy bilý 2-1) Qyzmet úderisin uıym strategııasynyń, saıasaty men maqsatynyń sheńberinde baqylaý qabilettiligi Sheshýdiń alýan túrin jáne olardy tańdaýdy boljamdaıtyn praktıkalyq mindetterdi sheshý daǵdylary Ara ósirý óndirisindegi kásiporyndar shyǵaratyn ónimniń óndiris tehnologııasyn bilý 3-1) Komandadaǵy jumystyń oń erekshelikteri Sheshýdiń alýan túrin jáne olardy tańdaýdy boljamdaıtyn tehnologııalyq nemese ádistemelik problemalardy sheshý biligi Tehnologııalyq úderis nemese óndiris rejımi ázirlenetin ónimniń quramyn, patenttik zertteýler júrgizýdiń ádisteri 4-1) Alynǵan ýchaskedegi jumystardy ózge ýchaskelerdiń qyzmetimen kelisý Tehnologııalyq úderis komponentterin ázirleý, engizý, baqylaý, baǵalaý jáne túzetý biligi Úlgilik tehnologııalyq úderisterdi jáne ara ósirý óndirisiniń rejımderi 5-1) Kásibı qyzmettegi shyǵarmashylyqqa, basqarýdaǵy bastamaǵa, kásibı bilimdi damytý men kásibı qyzmetiniń nátıjesi úshin jaýapkershilik qabyldaýǵa qabilettigi Ǵylymı-zertteý jáne jańa bilimdi damytý jáne túrli salalardaǵy bilimderdi biriktirý sharalary jónindegi ınnovasııalyq qyzmetti, óz oıyn aýyzsha jáne jazbasha túrde durys jáne logıkalyq turǵydan jetkizýdi, naqty saladaǵy teorııalyq bilimdi praktıkada paıdalanýdy júzege asyrýdyń daǵdylary Standarttardy, tehnıkalyq sharttardy jáne tehnologııalyq qujattamany jobalaý, ázirleý jáne resimdeý jónindegi ózge normatıvtik jáne basqarýshy materıaldar 6-1) Uıymnyń strategııasy, saıasaty men maqsatynyń sheńberinde eńbek jáne oqý úderisin ózdiginen basqarý jáne baqylaý, problemalardy talqylaý, qorytyndylarǵa dálel usyný jáne aqparatty saýatty jasaý qabilettiligi О́z áreketin jumys jaǵdaıynyń sharttaryna sáıkes túzetý biligi Tehnologııalyq úderisterdi jáne ara ósirý óndirisiniń jabdyqtaryn jobalaýda eńbekti uıymdastyrýdyń negizgi talaptary 7-1) О́z densaýlyǵy men qaýipsizdigi jáne ózgelerdiń densaýlyǵy men qaýipsizdigi úshin jaýapty bolady Standartty mindetterdi sheshýdiń daǵdylary Qaýipsizdik tehnıkasy jáne eńbekti qorǵaý qaǵıdalary Bal ara ósirý qyzmetindegi kásibı standartynyń 4-qosymshasy Kelisý paraǵy Uıymnyń ataýy Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Osy KS tirkeldi __________________________________________________ Kásibı standarttar Reestrine engizildi, tirkeý № ________________________ Hat (hattama) № ____________________ Kúni____________________________ Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2014 jylǵy 21 mamyrda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №9436 bolyp engizildi.