Oblys ortalyǵyndaǵy «Rýhanııat» mýzeıinde oblystyq mádenıet, muraǵattar jáne qujattama basqarmasynyń jáne oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń uıymdastyrýymen QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynan týyndaıtyn mindetterdi nasıhattaý maqsatynda jáne Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn merekeleý sharalary aıasynda «Nurly Jol – ulttyq tarıhqa bastar jol» degen taqyrypta aksııa ótkizildi.
Qazaq-orys halyqaralyq ýnıversıteti Qazaqstan tarıhy kafedrasynyń meńgerýshisi, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Dáýlet Ábenov elimizdegi murajaı isiniń qalyptasýyn orystyń etnograf-ǵalymy Vladımır Daldiń 1831 jyly Orynborda qazaq ólkesiniń tarıhy men etnografııasyna arnalǵan mýzeı ashýymen sabaqtastyrdy. Ol Keńes Odaǵy kezinde kóne tarıhymyzǵa qatysty kóptegen sáýlet óneri nysandarynyń tyńdy ıgerý jyldary túrenniń tisine ilinip, joıylǵanyn aıta kelip, bul aksııany áli kózden jasyryn jatqan kóne eksponattardy saqtap qalýǵa degen sátti qadam retinde baǵalady. Al, eńbek ardageri Aǵybaı Beknazarov aksııany baǵaly bastama deı kelip, tarıhymyzdy túgendeý, halqymyzǵa qatysty jádigerlerdi jınaý, qazaq halqynyń belgili tulǵalaryn jas urpaqtyń jadynda jańǵyrtý keleshekke qyzmet etýdiń úlgisi ekenin, jas urpaqty ata-baba ótken jolmen tanystyrý, olardy elin súıýge, boılarynda eljandylyq qasıet qalyptastyrýǵa yqpal etetinin áńgime ózegine aınaldyrdy. Qazaqtyń tarıhı tulǵalaryn jadyda jańǵyrtý arqyly ultymyzdy ulyqtaýǵa bolatynyna toqtaldy. Halqymyzdy ózgelerge tanytýdyń mýzeılerden bastaý alatynyn, sondyqtan bul baǵytta árkimniń úles qosýy qajettigin jetkizdi.
Aksııaǵa qatysýlar arasynan óńirimizge qatysty zattar men buıymdar, óńirde týyp-ósken qazaqtyń birtýar tulǵalary jaıly kitaptar, qundy derekter men qujattar tapsyrý rásimi boldy. Bul joly oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi 50-ge jýyq jádigerlermen tolyqty.
Aksııaǵa qatysýshylar oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń eksponattar qorynan jasaqtalǵan kóshpeli kórmeni tamashalady. Mýzeıdiń arheologııa jáne etnografııa bóliminiń meńgerýshisi Aınur Maqsatqyzy aksııanyń tusaýkeserine qatysýshylarǵa kóshpeli kórmege qoıylǵan qurbandyq ydysy, óte erte kezdegi qysh qumyralar, qarý-jaraqtar men jebeniń ushtary, sarmat qyz-kelinshekteriniń altyn áshekeı buıymdary, súıek qasyqtar, basqa jádigerler tarıhyna baılanysty áńgimelep, tereńirek tanystyrdy.
– Aksııa barysynda Aqtóbelikter Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy men Uly Jeńistiń 70 jyldyǵy aıasynda Uly Otan soǵysynyń surapyl jyldarynan syr shertetin foto-beıne materıaldaryn, sarǵaıǵan hattaryn, tyń ıgerýshilerge qatysty tarıhı mańyzdy qujattardy nemese kóshirmelerin, sonymen qatar ózderiniń otbasynda saqtalǵan estelikke toly mýzeılik jádigerlikke suranyp turǵan ata-babalarynyń murasyn, aýyzsha-jazbasha derekterin, tutynǵan turmystyq buıymdaryn, kúı, sóz ónerin oryndaýshylar haqyndaǵy maǵlumattaryn nemese kóshirmelerin tapsyra alady, – deıdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń ǵylymı qyzmetkeri Oral О́tepova.
Sonymen, oblysta tarıhymyzdy túgendeýge baılanysty taǵy bir taǵylymdy shara bastalyp ketti.
Satybaldy Sáýirbaı,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.
Qazaq-orys halyqaralyq ýnıversıteti Qazaqstan tarıhy kafedrasynyń meńgerýshisi, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Dáýlet Ábenov elimizdegi murajaı isiniń qalyptasýyn orystyń etnograf-ǵalymy Vladımır Daldiń 1831 jyly Orynborda qazaq ólkesiniń tarıhy men etnografııasyna arnalǵan mýzeı ashýymen sabaqtastyrdy. Ol Keńes Odaǵy kezinde kóne tarıhymyzǵa qatysty kóptegen sáýlet óneri nysandarynyń tyńdy ıgerý jyldary túrenniń tisine ilinip, joıylǵanyn aıta kelip, bul aksııany áli kózden jasyryn jatqan kóne eksponattardy saqtap qalýǵa degen sátti qadam retinde baǵalady. Al, eńbek ardageri Aǵybaı Beknazarov aksııany baǵaly bastama deı kelip, tarıhymyzdy túgendeý, halqymyzǵa qatysty jádigerlerdi jınaý, qazaq halqynyń belgili tulǵalaryn jas urpaqtyń jadynda jańǵyrtý keleshekke qyzmet etýdiń úlgisi ekenin, jas urpaqty ata-baba ótken jolmen tanystyrý, olardy elin súıýge, boılarynda eljandylyq qasıet qalyptastyrýǵa yqpal etetinin áńgime ózegine aınaldyrdy. Qazaqtyń tarıhı tulǵalaryn jadyda jańǵyrtý arqyly ultymyzdy ulyqtaýǵa bolatynyna toqtaldy. Halqymyzdy ózgelerge tanytýdyń mýzeılerden bastaý alatynyn, sondyqtan bul baǵytta árkimniń úles qosýy qajettigin jetkizdi.
Aksııaǵa qatysýlar arasynan óńirimizge qatysty zattar men buıymdar, óńirde týyp-ósken qazaqtyń birtýar tulǵalary jaıly kitaptar, qundy derekter men qujattar tapsyrý rásimi boldy. Bul joly oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi 50-ge jýyq jádigerlermen tolyqty.
Aksııaǵa qatysýshylar oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń eksponattar qorynan jasaqtalǵan kóshpeli kórmeni tamashalady. Mýzeıdiń arheologııa jáne etnografııa bóliminiń meńgerýshisi Aınur Maqsatqyzy aksııanyń tusaýkeserine qatysýshylarǵa kóshpeli kórmege qoıylǵan qurbandyq ydysy, óte erte kezdegi qysh qumyralar, qarý-jaraqtar men jebeniń ushtary, sarmat qyz-kelinshekteriniń altyn áshekeı buıymdary, súıek qasyqtar, basqa jádigerler tarıhyna baılanysty áńgimelep, tereńirek tanystyrdy.
– Aksııa barysynda Aqtóbelikter Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy men Uly Jeńistiń 70 jyldyǵy aıasynda Uly Otan soǵysynyń surapyl jyldarynan syr shertetin foto-beıne materıaldaryn, sarǵaıǵan hattaryn, tyń ıgerýshilerge qatysty tarıhı mańyzdy qujattardy nemese kóshirmelerin, sonymen qatar ózderiniń otbasynda saqtalǵan estelikke toly mýzeılik jádigerlikke suranyp turǵan ata-babalarynyń murasyn, aýyzsha-jazbasha derekterin, tutynǵan turmystyq buıymdaryn, kúı, sóz ónerin oryndaýshylar haqyndaǵy maǵlumattaryn nemese kóshirmelerin tapsyra alady, – deıdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń ǵylymı qyzmetkeri Oral О́tepova.
Sonymen, oblysta tarıhymyzdy túgendeýge baılanysty taǵy bir taǵylymdy shara bastalyp ketti.
Satybaldy Sáýirbaı,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.
