«Meniń baılyǵym – meniń otbasym!»

Densaýlyq saqtaý salasyn damytýdyń 2011-2015 jyldarǵa arnalǵan «Salamatty Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý problemalary ulttyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen 2015 jyldyń 1-7 qyrkúıegi aralyǵynda respýblıkamyzdyń barlyq óńirlerinde oqýshylardyń ómirlik qundylyqtary (densaýlyq, otbasy, jumys, oqý, mahabbat jáne, t.b.), salamatty ómir saltyn, jaýapty qaýipsiz minez-qulyq daǵdylaryn qalyptastyrýǵa daǵdylandyrý maqsatynda «Meniń baılyǵym – meniń otbasym!» uranymen «Densaýlyq sabaqtary» aptalyǵy ótkiziledi. Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev: «Otbasylyq qundylyqtardy, kópbalalyqty nasıhattaý – bul bizdiń memleketimizdiń eń basty mindetteriniń biri. Táýelsizdik jyldary 6 mıllıonnan asa qazaqstandyq dúnıe esigin ashty. Al elimiz azamattarynyń jalpy sany 17 mıllıonnan asty. Bul Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy otbasylyq-demografııalyq saıasattyń durystyǵynyń, halqymyzdyń ál-aýqatynyń artqandyǵynyń barynsha aıǵaǵy», – dep atap ótken bolatyn. Endeshe, otbasy adamdy áleýmettendirýdiń alǵashqy jáne mańyzdy satysy, dál osynda urpaq ósip, damıdy, qabileti, densaýlyq saqtaý daǵdylary qalyptasady. Sondyqtan eń mańyzdy faktor otbasynyń ahýaly bolyp tabylady. Al ana men balany qorǵaý, ult densaýlyǵy – bizdiń tabysty bolashaǵymyzdyń negizi. Búginde Ǵylym jáne bilim mınıstrliginiń málimeti boıynsha elimizde 2014 jyly mektep jasyna deıingi 2,0 mln. bala, 2,5 mln. oqýshy, 120 665 múmkindigi shekteýli balalar, sábıler úıinde 4 jasqa deıingi 76000, al balalar úıinde 9 myńnan astam bala tárbıelenedi. Mine, osy keleshek urpaqtyń jeke tulǵa bolyp qalyptasýdyń erte kezeńinen densaýlyqqa baǵaly qarym-qatynas jasaýǵa tárbıeleý salamatty ómir saltyn ustanýǵa, ásirese (áıelder jáne erlerdiń) reprodýktıvtik densaýlyǵyn saqtaýǵa, jaýapkershilikti ata-ana bolýǵa, otbasyn josparlaýǵa qajettilikti damytýǵa yqpal etedi. Osy maqsatpen Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý problemalary ulttyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen 2015 jyldyń 1-7 qyrkúıegi aralyǵynda res­pýblıkamyzdyń barlyq óńirlerinde «Me­niń baılyǵym – meniń otbasym!» ura­ny­men «Densaýlyq sabaqtary» apta­lyǵy ótkiziledi. «Densaýlyq sabaqtary» aptalyǵyn ótkizý barysynda respýblıkamyzdyń barlyq óńirlerinde oqýshylarǵa keńes berý úshin mamandardy tartý arqyly MSAK mekemelerinde Ashyq esik kúnderi uıymdastyrylyp ótkiziledi. Muǵalimder, psıhologtar, 7-11 synyp oqýshylary ata-analardyń qatysýymen «О́mir qun­dylyqtary týraly» dóńgelek ústel, semınar, trenıngter, sondaı-aq oqýshylardyń densaýlyǵyn nyǵaıtý boıynsha bilim berý isi men densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerlerine arnalǵan trenıngter uıymdastyrylady. Minez-qulyqtyq qaýipti faktorlardyń aldyn alý, úılesimdi tamaqtaný, dene belsendiligin nasıhattaý, qyzdar men uldardyń reprodýktıvtik densaýlyǵyn saqtaý, otbasyn josparlaý, túsik jasatýdyń aldyn alý, kontrasepsııa ádisteri jóninde «Teń-teńimen» qaǵıdasy boıynsha naqpishinderdi (múmkin bolǵan jaǵdaıda) kórsetý arqyly oqýshylarǵa trenıng, sonymen qatar jubaılar arasynda sporttyq shara (jeńimpazdardy marapattaý arqyly sekirtpe arqyly sekirý, dopty saqınaǵa laqtyrý, arqan tartysý jáne, t.b.) ótkiziledi. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan».