“Balapandy” úsh jylda sanaımyz

Elbasy Úkimetke “Balapan” baǵdar­lamasyn alǵashqy jarty jyldyqtan bastap-aq júzege asyrýdy tapsyrǵany málim. Maqsat — 2020 jylǵa deıin elimizdegi barlyq búldirshin balabaqshamen qamtylýy tıis. Elbasy tapsyrmasyna sáıkes oblys ákimi Eleýsin Saǵyndyqov oblystyq bilim basqarmasyna 2015 jylǵa deıin “Balapan” baǵdarlamasyn tolyq júzege asyrýdy mindettegen bolatyn. Basqarma bastyǵy Amanǵalı Qudaıbergenov bul tapsyrma Aqtóbe óńirinde nebári úsh jylda atqarylatyndyǵyn nyq senimmen aıtady: — Sebep: oblys ekonomıkasy jaqsy. Bul – bir. Ekinshiden, bizdiń oblys balabaqshamen qamtýda aldyńǵy lekte, ıaǵnı Qostanaı (90,3 paıyz), Qaraǵandy (69,6 paıyz) oblystary­nan keıingi orynda. Júıeli jáne satyly jumystyń nátı­jesin­de, sońǵy úsh jylda mektepke deıingi balalar mekemeleriniń jelisi bes ese ulǵaı­dy. Bul –búldirshinderdiń 64,7 paıyzy balabaqshalarmen qamtyldy degen sóz. Búl­dirshinderiniń 17, 22 paıyzyn ǵana qamtyǵan óńirler bar. 1 paıyz – 500 bala. Al 500 bala mektepke deıingi bilim berý mekemesine barý úshin kem degende 3 nysan kerek, – deıdi Amanǵalı Qudaıbergenov. Ol “Bala­pan­dy” mindettelgen mejeden buryn bitirýdiń taǵy bir sebebi týraly bylaı deıdi: – Baǵdarlamaǵa baılanysty búldirshin­der 3 jastan bastap balabaqshaǵa alynady (dál qazir oblysta 3-6 jastaǵy 30 379 bala bar). Muny esepke alsaq, biz baǵdarlamany jyl aıaǵynyń ózinde-aq oryndaımyz. Jyl saıyn oblys boıynsha bala sany shamamen 7 paıyzǵa (3-4 myń sábı) ósedi. Jospar barysynda biz osy demografııalyq jaǵdaıdy da eskerip otyrmyz, — deıdi ol. Memlekettik baǵdarlamany júzege asyrýda respýblıkalyq ta, jergilikti de bıýdjetterden jetkilikti mólsherde qarjy bólinedi. Mysaly, bıyl respýblıkalyq bıýdjetten 5, jergilikti bıýdjetten 6 balabaqshanyń qurylysy bastal­dy. Qalanyń ózinde úsh balabaqshanyń qury­lysy bastalmaq. Oblys ortalyǵyndaǵy eki balabaqsha ǵımaraty qaıtarylyp, paıdalanýǵa beriledi. Jalpy, jyl aıaǵyna deıin oblys boıynsha 6 mektepke deıingi bilim berý meke­mesiniń nysany qaıtarylady dep jospar­lanyp otyr. – Balabaqsha problemasynyń oń she­shi­lýine mektepke deıingi bilim berý meke­me­leri­niń qurylysyn salýda, paıdalanýǵa berýde naq­ty talaptar qoıylmaıtyndyǵy da sebep bo­lyp otyr. Mysaly, balabaq­sha­nyń ár búl­dir­shinge eseptegendegi sharshy metri az bolýy múm­kin. Jáne turǵyn úılerdiń tómengi qa­ba­ty­nan shaǵyn balabaqshalar ashýǵa ruqsat etil­di. Sondaı-aq páterlerden de ashýǵa bolady. Úkimet basshysy Kárim Másimov alqa májilisinde “Balapan” baǵdarlamasyn júzege asyrýda bıýdjet resýrstaryna úmit artý – oryndalmaıtyn mindet ekendigin aıtty. Sondyqtan memlekettik-jekemenshik áriptes­tik­tiń, jeke bıznesti balabaqshalardy salý men kútip-ustaýǵa tartýdyń jańa tetikterin izdeý qajettigin tapsyrdy. Balabaqsha, shaǵyn ortalyqtar salý jóninde óz usynystaryn aıtqan kásipkerler joq emes. Byltyr jyl aıaǵynda Aqtóbe qalasynan jergilikti kásipker shaǵyn balabaqsha ashqan bolatyn. Bıyl 60 oryndyq shaǵyn balabaqsha paıdalanýǵa beriledi, – deıdi basqarma bastyǵy. Jalpy bıyl oblysta 86 mektepke deıingi bilim berý mekemesi ashylady dep jospar­lanyp otyr. Onyń 21-i Aqtóbe qalasynda paıdalanýǵa beriledi. Bul 2580 baldyrǵan balabaqshamen qamtylady degen sóz. 1991 jyly oblys boıynsha 438 bala­baq­sha bolǵan edi. 1999 jyly bul kórsetkish – 68. Qazir 389 mektepke deıingi bilim berý me­ke­mesinde 28619 búldirshin tárbıelenip ja­tyr. Búginde Aqtóbeniń ózinde mektepke deıingi bilim berý mekemelerine barmaǵan balabaqsha jasyndaǵy 10 myń búldirshin bar. Sonyń 8 myńy kezek kútip júr. Qala tur­ǵyn­darynyń sany ósip kele jatqandyǵyn eskersek, bul kórsetkish kóbeıe túsýi de múm­kin. Soǵan qaramastan, 2010 jyldyń aıaǵyna qaraı oblystaǵy baldyrǵandardyń (1-6 jas) 80 paıyzy balabaqshamen qamtylatyn bolady. Gúljan BAZYLQYZY. Aqtóbe.