Eńbek eriniń isi de eren

Jaz boıy kókten tamshy tambap edi, mine, qostanaılyq dıqandar eginge oraq salǵanda kúnniń qabaǵy ashylmaı, jań­byr jıileı bastady. Alaıda, Meńdiǵara aýdanyndaǵy  “Qarqyn” jaýapkershiligi shekteýli seriktestigindegi kombaınshylar aýa raıynyń bulaı qubylǵanyna asa qobaljı qoımaıdy. Osydan bir-eki jyl buryn sharýashylyqtyń  tehnıka parki  túgeldeı jańartyldy. Eýropadan ákelin­gen kombaındardyń ishinde  toıǵa ba­ratyndaı aq kóılek, djınsy shalbarmen otyratyn kombaınshylar teńizdeı tol­qyǵan alqaptyń bıdaıyn ustara júrip ótkendeı bir sátte oryp shyǵady. Kók­temde de egindi ylǵal saqtaıtyn  tehno­logııamen seýip alǵan. Sharýashylyq basshysy Saıran Buqanov tehnıka jańartý isin eń basty másele dep bilgen. Nesıe aldy, sharýashylyqtyń tabysyn saldy, áıteýir az jylda maqsatyna jetip tyndy. Bıyl da jyl táýligi tolmaıtyn ýaqytta  jańa tehnıka alýǵa 150 mıl­lıon teńge jumsady. Mine, bıyl qýań­shylyqtan oblys aýdandarynyń barly­ǵynda derlik astyq shyǵymy  tómendep, dıqandardyń kóńili alańdap turǵanda Sákeń bastaǵan sharýashylyq alǵashqy kúnnen-aq gektaryna 12-14 sentnerden aınaldyryp jatyr. Altyn dánniń qamyrlylyǵy – 31. Jer-anany baptap, kútseń  onyń jomarttyǵynda shek bar ma? Eńbek et, aınalańnan da sony talap et. Bul  bıyl 27-shi oraǵyn bastap otyr­ǵan dıqan, agronom, basshy Saıran Buqa­novtyń ustanǵan ustanymy. Oblystyq máslıhattyń depýtaty retinde de Sákeń tyndyryp otyrǵan istiń aýqymy keń.  О́tken jyly elimiz Prezı­den­tiniń qoly­nan Qazaq­stan­nyń Eńbek Eri ataǵyn aldy. Al Saı­ran Balkenuly óziniń 60 jasqa tolyp otyr­ǵan týǵan kúni  bıylǵy jyl­dyń oraǵyn bastady. Úlken­niń aldyn kesip ótpeıtin, ki­shige aǵalyq meıiriminen tan­baıtyn Sá­keń­niń mundaı qarapaıymdy­ǵyna qalaı qaıran qalmassyń! 90-shy jyldardyń qylburaý kezinde Saıran Buqanov “Harkov”  sharýa­shy­lyǵyn talan-tarajdan aman saqtap qal­dy. Aýyldaǵy jaǵdaı óte qıyn boldy. Jumys joq, aqsha tipti kórmeıdi. Adam­dar qalaǵa qarap alańdap, kóshýge yńǵaı­landy. Ol aýyldastaryna “Kóshpeń­der!” dedi. Al onyń beker sóılemeıtinin, tabandy minezin biletin aýyl aqsaqal­dary da Sákeńe “biz kóshpeıik, al sen aýyldan ketip qalma” degen tilek aıtty. Ýáde berik boldy. Mine, qazir Harkov aýyly eshteńeden muqtaj emes. Jumys bar, dastarhan mol, aýyldaǵy áleýmettik  nysandardyń barlyǵy  iske qosylǵan. Aýyldastarynyń da, Sákeńniń da  oılaǵany osy bolatyn. Búgin de ol barǵa toqmeıilsip otyrǵan joq. Aýyldy da, aýyl sharýashylyǵyn da jańa satyǵa kóterýdi maqsat tutqan. “Qarqyn” jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń alqaptarynda dıqandar­men qatar ǵalymdar eńbek etedi. Moıny ozyq sheteldik  fırmalarmen, kompanııa­larmen baılanys jasaıdy, óıtkeni úırenetin tustar kóp. Mamandardyń bilik­tiligin  kóterý úshin  oqýdan da qar­jy aıamaıdy. Al “Harkovte” bir aýyl­dasynyń balasy  mektepke barsa, bir aýyldasy kelin túsirip, qyz uzatsa oǵan qutty bolsyn aıtyp shyǵýǵa,  bir aýyl­dasynyń úıinde qıynshylyq bolsa ony jubatýǵa sol jerden aldymen aýyl aǵasy Saıran Bálkenuly tabylady. Bastan asatyn jumysynyń kóptigine qaramaı Sákeń mundaıǵa ýaqyt tabady. Bul–onyń adamgershilik  qasıeti. Bıyl Qostanaı dalasynda qýańshy­lyq boldy. Bul Tobyl óńirinde kóp jyldan keıin qaıtalanyp otyrǵan tabı­ǵat qubylysy. Oblys boıynsha barlyǵy 4 mıllıon 283 myń gektarǵa dán sińi­rilgen bolatyn. Ońtústik óńirdegi Jan­geldın, Amangeldi, Áýlıekól, Naýyrzym, Arqalyq aýdandarynda jańbyrdyń azdyǵy ozyq tehnologııany da eleı bermedi – egin báribir nashar shyqty. Al oblystyń soltústigindegi aýdandar qansha qýańshylyq bolsa da gektar aınalymyn ortasha 8 sentnerden keltiremiz dep otyr. Al Meńdiǵara aýdanyndaǵy “Qar­qyn” jaýapkershiligi shekteýli seriktes­tigindegi sııaqty gektar aınalymynyń 14 sentnerden asyp jatqany sırek. Bul Qazaq­stan­nyń Eńbek Eri Saı­ran Buqanov­tyń 60 jyldyq me­reıjasyna na­ǵyz tartý bolǵaly tur. Názıra JÁRIMBETOVA. Qostanaı oblysy. * * *

SERPINDI JOBALARDYŃ SENIMDI SERIGI

Qurylys ekonomıkanyń lokomotıvi desek, elimizdi ındýstrııalandyrý karta­synda asa mańyzdy nysandar qatary atalǵan. Olardyń ishinde óńirdegi júzege asatyn Moınaq sý elektr, Balqash jylý-energetıkalyq stansalary, “Jetigen – Qorǵas” temir jol jelisi jáne bolasha­ǵy­nan kóp úmit kúttiretin jobalardy aıt­qan jón. Jalpy, elimizde oryndalǵan negizgi baǵdarlamalar qurylyspen tike­leı baılanysty. Máselen, memlekettik turǵyn úı, “100 mektep, 100 aýrý­hana”, “Balapan” baǵdarlamalary osylardyń qatarynda. Ha­lyq úshin asa qajetti ári mańyzdy 2008-2010 jyldarǵy turǵyn úı qury­lysyn ­damytý memlekettik baǵdarlamasy kúni búginge deıin jalǵasyp, qanshama adam baspanaly boldy. Al Taldyqorǵan sha­harynyń bas josparyna sáıkes “Qaratal” shaǵyn aýdanynda dostyq úıi, til saraıy sııaqty aıryqsha qurylystar boı kóterip, jańa kóshe­ler paıda bol­ǵa­ny osynyń aıǵaǵy. Atalǵan shaǵyn aýdanda tennıs kortyn salýǵa qatysty jobaǵa konkýrs jarııalanǵany da jaq­sylyqtyń jalǵasy. Tuńǵysh Prezıdent­tiń 900 oryndy zııatkerlik mektebi, 240 oryndy balabaqsha, 1500 oryndy sport saraıy jaqynda esigin aıqara ashqanyn eskersek, shaharda 320 oryndy taǵy bir balabaqsha qurylysy bastaldy. Turǵyn úı salý jalǵasyp, qalanyń ortalyq bó­ligindegi 422 gektar aımaqtaǵy qurylys júrgizý jáne ońtústik-batysta turǵynjaı aýdanyn salý josparynyń jobalary ja­salǵan. О́ńirde 2005-2007 jyldarǵa arnalǵan turǵyn úı qurylysy memlekettik baǵ­dar­lamasy tabysty támamdalyp, baǵdarlama aıasynda bir mıllıon sharshy metrden astam baspana paıdalanýǵa berilipti. Turǵyn úı qurylysyn damytýdyń 2008-2010 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵ­darlamamen 1592,1 myń sharshy metr tur­ǵyn úı salyp, paıda­lanýǵa berý jos­parlansa, eki jyl ishinde onyń 70 paıyzǵa jýyǵy oryndaldy. Nátıjesinde 1087,7 myń sharshy metr baspana muqtaj jandarǵa berilip, qonys toılary ótti. Bıyl qarjylandyrýdyń barlyq kózi esebinen 610 myń sharshy metr turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý josparlanyp, saladaǵy jumys jandanǵan. Jetisýlyqtar ǵana emes, qazaqstan­dyq­tar asyǵa kútken Almatyǵa seriktes “G4 City” tórt qala salý jobasynyń jú­zege asar sátin kútkender qatary qan­shama. Ońtústik aımaqta qala qurylysyn damytýdyń keshendi júıesi jasalyp, onda basqalarmen birge turǵyn sany 304 myń adam bolatyn “G4 City” – seriktes tórt qala eskerilgen. Serpindi joba 2030 jylǵa deıin júzege asyrylady dep kútilýde. Osylaısha sheteldik jáne jeke men­shik ınvestısııa tartý arqyly 9 mıllıon sharshy metr turǵyn úı, ákim­shilik ǵımarattar, mektep, balabaqsha, den­saýlyq saqtaý, saýda jáne taǵy basqa da áleýmettik nysandar turǵyzylmaqshy. Josparlanǵan turǵyn úılerdiń baǵasy halyqtyń barlyq sanaty úshin qol­jetimdiligi eskerilgen. Almaty qalasyna seriktes qalalardy damytý jónindegi atal­ǵan jumystarǵa 13,5 mlrd. teńge qarastyrylsa, ústimizdegi jyly onyń 7,8 mlrd. teńgesin ıgerý mindettelipti. Búgin elimizdiń Úkimeti men oblystyq máslıhat seriktes tórt qalanyń bas jos­par­yn bekitkenin qýanyshpen aıta ala­myz. “G4 City” qalasynyń jospary to­lyq jasalǵan. Al “Growing” jáne “Green City” seriktes qalalarynyń to­lyq jáne qurylys salý jobalary boı­ynsha memlekettik emes saraptaýlardyń quptaǵandyǵy jaıly qo­ry­tyndy shy­ǵarylypty. Qurylys jáne tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq is­teri agenttigi “Gate City” – birinshi seriktes qalanyń ınjenerlik ınfraqurylymyn damytý jónindegi tehnıkalyq-ekono­mıkalyq negizdemesin bekitse, ınjener­lik-kommýnıkasııalyq ınfra­qurylym qury­lysyna jobalyq-smetalyq qujat­tar jasalǵan. Birinshi serik­tes qalanyń “Qoıanqus” tur­ǵynjaı aýdany úshin alǵash­qy kezekte gazben qamtama­syz etý men ýaqyt­sha avto­jol­dar qurylysy jalǵas­paq­shy. “Golden City” – ekinshi seriktes qalanyń ınjenerlik ınfraqurylymyn damytý jó­nindegi tehnıkalyq-eko­no­mıkalyq negizdeme memleket­tik emes saraptaýdan ótip, joǵaryda atalǵan agenttikke berilgen. Úshinshi jáne tórtinshi seriktes qalalar – “Growing” jáne “Green City” qalasynyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi sońǵy saraptamalardan ótkizilýde. О́ńirde Elbasynyń “100 mektep, 100 aýrýhana” baǵdarlamasymen on mekteptiń qurylysy tolyq aıaqtalyp, bilim oshaq­tary shákirtter ıgiligine berilgen. Osy­laısha 7050 oqýshy jan-jaqty jabdyq­talǵan jańa mektepterde básekege qabi­letti bilim alýda. Oqýshylardyń sala­matty ómir saltyn qalyptastyrýy úshin sport zaldary zamanaýı qural-jabdyq­tarmen qamtylǵan. Al baǵdarlama boıynsha alty aýrýhana­nyń jalpy quny 14 mlrd. teńgelik tór­teýiniń qurylysy jalǵasýda. Merdiger uıymdar belgilengen qurylys-qurastyrý jumystaryn tolyq kólemde oryndasa, bıyl respýblıkalyq bıýdjetten 6,9 mlrd. teńge bólinipti. Qazirgi kezde Ile aýdany О́tegen batyr kentinde 200 tó­sek­tik Almaty óńirlik balalar aýrýhanasy men 450 adamdy qabyldaýǵa arnalǵan emhana, Talǵar qalasynda 150 tósektik aýdandyq ortalyq aýrýhana, Eńbekshi­qa­zaq aýdany Esik qalasynda 250 tósektik aýdandyq ortalyq aýrýhana jáne Alakól aýdany Dostyq kentinde 50 tósektik aýyldyq aýrýhana qurylystary belgi­len­gen jumys kestesine saı júrgizilýde. Serpindi jobalar qataryndaǵy Je­tigen – Qorǵas temir jol jelisi ekono­mı­kalyq turǵyda ǵana emes, saıası mán­di­ligimen erekshelenedi. Qytaımen eki aradaǵy shekarada ekinshi temir jol ótkelin ashý jobasy elimiz arqyly ótetin júk tasymalynyń kólemin arttyrýmen qatar ýaqytty qysqartady. Osylaısha Qazaqstannyń Aqtaý aımaǵy men kórshi memleket arasyn meılinshe jaqyndatýǵa múmkindik týady. Joba quny 147,4 mlrd. teńge bolsa, 2010 jylǵa 63 mlrd. teńgesi bólingen. Oblys aýmaǵy arqyly ótetin jeli boıynda shoıyn joldyń tabanyn tóseý jumystary qolǵa alynyp, qury­lys jumystaryna 800 tehnıka, 5000 adam tartylǵan. Kúmisjan BAIJAN ”. Almaty oblysy. * * *

Ekibastuz nan-toqashqa da baı

Aıaq basqan jeri kómirge, paıdaly qazbalarǵa toly óndiristi óńir órkendep ósip keledi. Qalada 137 myńnan asa halyq turady. Buǵan qala­nyń ákimshilik-aýmaqtyq qu­ry­lymyna enetin 30-ǵa jýyq aýyldarmen onda turatyn 9 myńdaı halyqty qosyńyz. Son­dyqtan da, kómirli óńirdi azyq-túlikpen qamtamasyz etý, qala men aýyldardyń bir­lesip atqaratyn jaýapty mindetine aınaldy. Alyp ón­diris oryndary shoǵyrlanǵan óńirde qysy-jazy azyq-túlik beldeýiniń turaqtylyǵyn qam­tamasyz etý máselesi Úki­met basshysynyń Ekibastuzǵa jasaǵan sapary kezinde de aıtylǵan bolatyn. Qala basshylyǵy bul mindetti Ekibastuzda jańadan nan-toqash kombınatyn salý arqyly sheshýge bolatynyn túsindi. Joba elimizdiń úde­me­ni ındýstrııalyq-ınnova­sııa­lyq baǵdarlamasyna jatqy­zy­lyp, óńirlik ındýstrııalan­dyrý kartasyna engizildi. Sóı­tip, jobaǵa 1 mlrd. 842 myń teńge turatyn ınves­tı­sııa tartyldy. Bul jobanyń 600 mıllıon teńgesin “Qaz­agroqarjy” aksıonerlik qoǵamy nesıe túrinde bóldi. Burynǵy eski nan kom­bınaty nemisterdiń jáne avs­trııalyq jańa qural-jabdyq­tar­men jańartylyp jańa za­man úlgisinde qaıta jańǵyr­tyl­dy. Jumys qyzý júr­gizildi. Osyndaı joba júıesin jyldam qolǵa alǵa “Energııa-Kapıtal” jaqynda ekibas­tuz­dyqtarǵa jaqsy syılyq ja­sady. Jańa keshen paıdalaný­ǵa berildi. Endi qala men aýyl halqy nan-toqashtardyń túr-túrin ózderiniń suranystary­na oraı tutyna alatyn boldy. Kombınat táýligine 30 tonna nan ónimderin pisirip shy­ǵa­dy. Jańa keshenniń óndiristik tehnologııasy túgeldeı kom­pıýter júıesine qosylǵan, bar­lyq jumystar operator­lar­dyń baqylaýymen iske asýda. Keshenge qabyldanatyn unnyń quramy, nan men to­qashtar jasalatyn qamyrdyń sapasy túgeldeı zerttelip, ar­naıy tekserý zerthana­lary­nan ótkiziledi. Jańa jobanyń ómirge kelýi osy jerde ashyl­ǵan 40 jumys orny degen sóz. Aldaǵy ýaqytta óndiris orny tolyq qýatymen jumysqa kósh­ken kezde jumys oryn­darynyń sany da arta túsedi. – Bizdiń shyǵarǵan ónim­de­rimizdiń sapasyn arttyryp, óz ornymyzdy alý úshin As­tana, Qaraǵandy jaqtarǵa ónim­derimizdi jetkizý oıy­myzda bar, – deıdi kombınat dırektory Ashat Dúrjibaev. Aıtsa aıtqandaı, bul kún­deri “Ekibastuz” dep atalatyn nandy saýda oryndarynan kórýge bolady. Ekibastuzdyq nan-toqash ónimderiniń basqa ataýlary “Juldyz”, “Sary­arqa” dep atalady. Qala bas­shy­lyǵynyń sheshimi boıyn­sha zeınetkerlerge nan ónim­de­ri arzan baǵamen beriledi. Jańa jobanyń óńir ekono­mı­kasynyń órkendeýine qo­sar úlesi mol. Farıda BYQAI. Pavlodar oblysy. * * *

Qarqyn qarajatqa saı bolsa

Jambyl oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq áleýetin arttyrýda ónerkásip salasynyń alatyn orny erekshe. Ústimizdegi jyldyń birinshi jartyjyl­dyǵyn­da­ǵy kórsetkishterge kóz jibersek, oblystyń ónerkásibi 51,9 mlrd. teńgeniń ónimin óndi­ripti. Bul ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 10,8%-ǵa artyq. О́nerkásip óndirisiniń ósimi, ásirese, ken óndirý men ken ornyn paıdalanýda (37,6%), sodan keıin óńdeý ónerkásibinde (22,4%) kóbeıe túsken. Elektr qýatymen qamtamasyz etýde, sondaı-aq gaz ben býdy óndirýde edáýir ilgerileýshilik bar. Elimizdiń 2010-2014 jyldarǵa arnal­ǵan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq damý baǵdarlamasy sheńberinde oblysta búgingi kúnge deıin jalpy quny 1,6 mlrd. teńgegege baǵalanǵan 2 jobany  – “AlBasar” JShS men “Jasulan jáne K” JShS  iske asyrǵan, ol serik­tes­tikterde qazir qosymsha 335 jumys orny ashylyp otyr. Sondaı-aq, jarty jyldyń belesinde benzın óndirý  44,4%-ǵa, bylǵary  21,3 esege, aıaq-kıim 12,5 esege, qurylystyq qurama metall qon­dyr­ǵylary  2,3 esege, betonnan jasalǵan qurylystyq qurama qondyrǵylar  4,8%-ǵa, araq buıymdary  1,8 esege artqan. Bul jaqsy, al jaqsyny eshkim joqqa shyǵara almaıdy. Biraq, ókinishke qaraı, Mendeleev kestesindegi baılyqtyń bári bolmasa da, birazy barshylyq dep esepteletin ob­lys­ta natrıı trıpolıfosfatyn, ortofos­for qyshqylyn, tabıǵı gazdy, gaz kondensatyn, qu­ra­mynda altyny bar konsentrat­tar, altyn men kúmis, ferrosılı­ko­marganes, gıps, elektr qýatyn jáne tabıǵı sýdy óndirý tómendeı túsken. Qarataý qalasyndaǵy “Sarytas” zaýyty iske qosylady, sóıtip jergilikti tur­ǵyndardy jumyspen, al oblys ekono­mı­kasyn qyrýar tabyspen qaryq qyla­dy eken degen Reseıdiń  fosfor óndi­retin asa iri kompanııasy da túrli tusaýlardan áli iske kirise almaı otyr. Búginde kez kelgen óńirdiń ekonomı­ka­lyq turǵydan damýy onyń ınvestısııa tarta bilýimen erekshelenedi. Bul rette oblystyń ınvestısııalyq ahýalyn tómen dep aıta almaımyz. Negizgi kapıtalǵa sa­lynǵan jalpy ınvestısııalardyń kólemi ústimizdegi jyldyń qańtar-maýsymynda 37363,6 mln. teńgeni quraǵan. Bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 29%-ǵa artyq. Investısııalyq qyzmettiń ósý qarqyny aýdandar arasynda, ásirese, Sarysý (2,5 ese), Talas (113,2%) aýdan­darynda, al qalalardan Tarazda (2,3 ese) baı­qalady. О́kinishke qaraı, bul shoq­tyqty shoǵyrdyń ishinen Jańatas, Shý qalalary kórinbeıdi. Sondaı-aq, oblys aýmaǵynda Qytaıǵa tranzıtti magıstral­dyq gaz qubyrynyń qurylysy boıynsha jumystardyń kysqarýy saldarynan kapı­taldyq salymdar Baızaq (13,1%), Jambyl (15,9%), Jýaly (12,3%), Kordaı (13,8%), Merki (15%), T.Rysqulov (19,3%) jáne Shý (17%) aýdandarynda azaıa túsken. Sondyqtan “alma pis, aýzy­ma tús” degendeı, qudaı aıdap kelip qalǵan tranzıttik jobalarǵa senim arta bermeı, ár aýdan, ár qala ákimderi sol aýmaq halqynyń áleýmettik jaǵdaıyna tikeleı áser etetin turaqty ınvestı­sııa­lyq jobalar kólemin ulǵaıtý maqsatyn­da izdenip, jumys istegeni abzal sııaqty. Jarty jyl ishinde bilim berý nysan­dary qurylysynda 972,9 mln. teńge nemese bólingen qarajattyń 88,7%-y ıgerilipti. Densaýlyq saqtaý nysandary qu­rylysynda, onyń ishinde “100 aýrý­hana” jobasy sheńberinde iske asyrylyp jatqan 4 nysanda da qarajat ıgerilýi kóńil kónshitkendeı. Eldi meken­derdi  sýmen jabdyqtaý júıesin damy­týǵa, “Jol kartasynyń” nysandaryn esep­ke almaǵanda, 1016,5 mln. teńge (83%), onyń ishinde respýblıkalyq bıýd­jet qarajaty esebinen  979,3 mln. teńge ıge­rilipti. Degenmen jańa oqý jyly bas­talar kezeńde qurylys jumystary qolǵa alynǵan nysandar men olardy mer­ziminde sapaly bitirýdi moıyndaryna alǵan merdiger kompanııalardyń saldyr-salaqtyǵy tóńireginde pysh-pysh áńgime­niń shyǵýy jaqsylyq emes. Nege deseńiz, qarjy bar, al qyrqyn mardymsyz. Sońǵy jyldary oblysta  turǵyn úı qu­rylysynyń qarqyn ala bastaýy qýan­tady. Jarty jyl ishinde paıdalanýǵa berilgen turǵyn úılerdiń jalpy kólemi 74,1 myń sharshy metrdi quraǵan. Bul ótken jyldyń tıisti kezeńine qaraǵanda  22,1%-ǵa kóp. Munyń ishinde jeke qury­lysshylar óz qarajaty esebinen 72,6 myń sharshy metr turǵyn úı salǵan. “Báı­terek” shaǵyn aýdanynda ótken jyly qurylysy aıaqtalmaı qalǵan 70 páterli turǵyn úı de paıdalanýǵa berý aldynda tur. Jalpy, turǵyn úı qury­lysynyń kólemi 8 aýdanda jáne Taraz qalasynda óskeni baıqalady, al Baızaq pen Talas aýdandarynda 19,3% jáne 5,4%-ǵa az  salynǵan. Shalǵaıda jatqan Talas aýdanynyń ekonomı­ka­lyq jáne demografııalyq jaǵdaıynyń maqtanar­lyq­taı emes ekeni belgili, al oblys or­talyǵynyń irgesindegi, ishki jáne syrtqy mıgrasııa­nyń nysanasyna aınalǵan Baızaq aýdanynda, basqa-bas­qa, turǵyn úı qurylysynyń órken jaıa túspeýi túsiniksiz. Memlekettik baǵdarlama sheńberinde kommýnaldyq (jalǵa beriletin) jáne ıpotekalyq turǵyn úı qurylysyna jyldyń basynan respýblıkalyq bıýdjetten jalpy somasy 502,8 mln. teńge maqsatty transfertter men paıyzsyz nesıe bólingen,  onyń naqty ıgerilgeni 24,7 mln. teńge (4,9%). Bólingen qarajat negizinen jobalaý-izdeý jumystaryna jumsalǵan. Al “Báıterek” shaǵyn aýdanynda 70 páterli 4 turǵyn úıdiń qurylysyna ústimizdegi jyldyń 1 shildesine deıin konkýrstyq rásimder ótkizilmegen, osyǵan sáıkes memlekettik baǵdarlamany iske asyrýǵa bólingen qarajattyń ıgerilýi bastalmaǵan. Osy rette, ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ın­fraqurylym nysandaryna respýblı­ka­lyq bıýdjetten bólingen qarajattyń ıgerilýi 34,9%-dy (282,1 mln. teńge), onyń ishinde Baızaq – 34,1%, Jambyl – 4,9%, Jýaly – 0,3%, Kordaı – 54,5%, Merki – 98,8%, Shý aýdan­darynda – 0,7%  jáne Taraz qalasynda 36,5% quraǵanyn da aıta ketý kerek. Búginde oblysta jem-shóp daıyndaý jáne masaqty dándi daqyldardy jınaý jumystary qarqyndy júrgizilýde. Mal sharýashylyǵynda ónim óndirý kólemi men mal basy ósimi saqtalyp otyr. So­ny­men birge, et ónimin óndirýdiń tómen­degeni Shý (5%), qoı men eshki basynyń qysqarýy Baızaq (1,2%), túıeniń – Jambyl (22,9%), qustyń – Moıynqum (10,2%), Baızaq (3,2%) jáne shoshqanyń – Baızaq (27,3%), T.Rysqulov (19%), Merke (5,8%) aýdandarynyń sharýashy­lyqtarynda baıqalǵan. Bıyl aýyl sharýashylyǵyn qoldaýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 1673,6 mln. teńge sýbsıdııa bólindi, 1 shildege onyń 440,4 mln. teńgesi ıgerilipti. Budan bas­qa, oblystyq bıýdjetten asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn qoldaýǵa 16 mln. teń­ge sýbsıdııa bólinip, onyń 7,5 mln. teńgesi ıgerilgen. Jemis-jıdek pen jú­zim­niń kópjyldyq kóshetterin otyrǵyzý jáne ósirýdi qamtamasyz etýge 0,5 mln. teńge bólinip, ol  100 % ıgerilgen. Kórip otyrǵanymyzdaı, elde, onyń ishinde óńirde qarajat joq emes bar, gáp so­ny oń men solǵa shashpaı, el ıgiligine, ıaǵnı oblys ekonomıkasyn kóterýge jumsaı bilýde me deımiz. Kósemáli SÁTTIBAIULY. Jambyl oblysy. * * * Ortalyq memlekettik organdardyń ınternet-saıttary Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti          www.government.kz Ishki ister mınıstrligi                                       www.mvd.kz Qorǵanys mınıstrligi                                         www.mod.kz Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi         www.eco.gov.kz Bilim jáne ǵylym mınıstrligi                       www.edu.gov.kz Syrtqy ister mınıstrligi                                  www.mfa.kz Densaýlyq saqtaý mınıstrligi                       www.mz.gov.kz Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi     www.mtk.gov.kz Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi                                                                www.enbek.gov.kz Qarjy mınıstrligi                                                www.minfin.kz Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi                                                                www.minplan.kz Ádilet mınıstrligi                                                www.minjust.kz Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi                    www.emer.kz Mádenıet mınıstrligi                                          www.sana.gov.kz Baılanys jáne aqparat mınıstrligi            www.bam.gov.kz Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi                 www.minagri.kz Ekonomıkalyq damý jáne                                   www.minplan.kz saýda mınıstrligi - Týrızm jáne sport mınıstrligi                     www.mts.gov.kz Munaı jáne gaz mınıstrligi                             www.memr.gov.kz Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi                            www.mit.kz Statıstıka agenttigi                                            www.stat.kz