Konstıtýsııaǵa qurmet – elge qurmet

Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen bastaý alǵan “Konstıtýsııa – memlekettiń demokratııalyq damýynyń negizi” taqyrybyndaǵy halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ertesine L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bas oqý ǵımaratynda jalǵasty. Jalpy sessııa ýnıversıtettiń bas aýdı­torııasy sanalatyn Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń aýdıtorııasynda boldy. Ekinshi plenarlyq májilis otyrysyna Konstıtýsııalyq Keńes Tóraǵasy Igor Rogov EQYU EKPA-nyń vıse-prezıdenti Kımmo Kılıýnen, birqatar shetel Konstıtýsııalyq sottarynyń tóraǵalary men sýdıalary, depýtattar men zańgerler qa­tysty. Otyrysty Eýrazııa ulttyq ýnıversı­te­tiniń rektory Baqytjan Ábdiraıym úılestirip otyrdy. Aldymen sóz alǵan Baqytjan Jarylqa­syn­uly Qazaqstannyń Ata Zańy álemdik jáne otandyq zań-quqyqtyq damýdyń barsha qundylyqtary eskerile jasalǵandyǵyn oryndy keltirdi. San-alýan pikirli memlekettegi demo­kratııalyq saılaýlar taqyrybynda qysqasha baıandama jasaǵan Fınlıandııa Parlamentiniń múshesi Kımmo Kılıýnen demokratııanyń ózin birneshe turǵydan qaraýǵa bolarymen bólisti. Munda eń basty másele eldi nendeı jetis­tik­terge jetkizdik, qalaı basqarylýy kerek degen suraqtarǵa jaýap izdelýi shart. Al Latvııa Respýblıkasy Konstıtýsııalyq soty­nyń tóraǵasy Gýnars Kýtrıs kúndelikti ómirde konstıtýsııanyń demokratııa damýyna yqpal eterin basa aıtty. Onyń paıymynsha, biz keri baılanysty da baıqaımyz. Demokratııa degen sóz ámbebap túsinikke aınalǵandyǵyn tilge tıek etken Lıtva Respýblıkasy Konstıtýsııalyq sotynyń tóraǵasy Kestýtıs Lapınskas qoǵamda demokratııa degenimiz basqarý nysanyn bildirerin ortaǵa saldy. Bul rette basqarý nysany belgili bir quqyqtyq topqa nemese avtokratqa tıesili bolady. Atalǵan quqyqty azamattar tikeleı referendým nemese ózderi saılaıtyn ókilderi arqyly júzege asyrady. Konstıtýsııada bekitilip berilgen barlyq quqyqtardy demokratııalyq ınstıtýttar men adam quqyqtary erkin­diginiń jáne buqaralyq aqparat quraldary quqyǵynyń tikeleı demokratııany iske asyrý múmkindigi retinde túsiný kerek. Budan keıin Moldova Respýblıkasy Konstıtýsııalyq sotynyń tóraǵasy Dýmıtrý Pýlbere, Mońǵolııa Konstıtý­sııa­lyq sotynyń tóraǵasy Jamsran Bıam­ba­dorj, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty Erbolat Muqaev, Bolgarııa Konstıtýsııalyq sotynyń sýdıasy Iork Pýdelka, О́zbekstan Respýb­lıkasy Konstıtýsııalyq sotynyń sýdıasy Uzaq Bazarov, Bar-Ilan ýnıversıtetiniń professory Zeev Hanın (Izraıl), Ýk­raına Konstıtýsııalyq sotynyń sýdıasy Petro Stesıýk, M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ professory Vladımır Komıssarov jáne Qazaqstan Respýblıkasy Adam quqyqtary jónindegi ulttyq ortalyǵynyń basshysy Vıacheslav Kalıýjnyı konstı­tý­sııalyq quqyq, demokratııalyq memleketti qurý, munaı-gaz salasyndaǵy memlekettik múddeni qorǵaý jáne ózge de quqyqtyq jetildirý máselelerin talqyǵa saldy. Tústen keıin konferensııa seksııalarda jalǵasty. Úsh seksııaǵa bólingen otyrys “Konstıtýsııalyq quqyq”, “Jarııa-quqyq­tyq pánder” taqyryptary jáne “Jeke-qu­qyq­tyq pánder” taqyryptary boıynsha ótti. Asqar TURAPBAIULY.