“Qojaıyn men qyzmetshi”

Klassık jazýshynyń osy attas áńgimesinde qarly boranda adasyp ketken qojaıyn men qyzmetshiniń bir-birine degen adaldyǵy, qaıǵyly qazamen aıaqtalsa da, keremet kór­kemdikpen sýrettelgen ǵoı. Al myna jambyldyq qojaıyn men “qyzmet­shiniń” basynan ótken oqıǵa múlde basqasha órbıdi eken. Jambyldyq iz kesýshiler 14 ta­myz kúni Shóldala aýylynyń ma­ńyn­daǵy saıajaı kóshelerindegi bos qal­ǵan ǵımarattyń birinen zeınet­ker­diń máıitin tapty. Kóp uzamaı jábir­lenýshiniń Talas aýdanyndaǵy Qas­qabulaq aýylynyń 76 jasar turǵyny ekeni anyqtaldy. Egde jas­qa kel­genine qaramastan, sharýasyn sátti uıymdastyryp kelgen qarııa tamyz­dyń basynda óziniń malshy­sy­men birge onshaqty qoıyn satý úshin ba­zarǵa ketken saparynan oralmaı­dy. Týystary “jumysbasty adam ǵoı, bir isterimen aıaldap qalǵan shyǵar, áli de bolsa kelip qalar, kúteıik” degen úmitpen qarııany izdeýge asyqpaıdy. Jambyl oblysy IID krımınal­dyq polısııa basqarmasynyń bólim bastyǵy, polısııa podpolkovnıgi Ardaq Mádimarovtyń aıtýynsha, bazarǵa shyǵarǵan qoılaryn sátti saýdalaǵan soń, qasynda kómektes­ken bolyp júrgen malshysy qo­jaı­ynyn Shóldala aýylynda turatyn anasy­nyń úıine ertip keledi. Jomart qarııa Andreıdiń anasyna dep azdy-kópti syılyqtar men azyq-túlik satyp alady. Ol óziniń malyn baǵyp júrgen Andreıge de ákesindeı qarap, ba­lasyndaı erkeletip, bastan-aıaq kıindiredi eken. Andreıdiń anasynyń úıinen shyq­qan soń, olar aıaldamaǵa qaraı bet túzeıdi. Bos ǵımarattyń ma­ńyn­da qarııa kenetten súrinip ketip, qal­tasyndaǵy aqshalaryn shashyp ala­dy. Sol sátte jaldamaly malshy jer­de jatqan taspen qarııany demi úzil­genshe basynan qatygezdikpen ura beredi, ura beredi... Sóıtip, urlyq pen alaıaqtyq qylmystary úshin buryn 3 ret sotty bolǵan 26 jastaǵy Andreı óz ákesindeı bolyp ketken qo­jaıy­nyna “alǵysyn” osylaısha bildiredi. Kýágerlerdiń bolmaýy sebepti oryn alǵan kisi ólimine qatysty qyl­mystyq isti tergeý qıynǵa túsken. Áıtse de, kúdikti kóp uzamaı saýda-sat­tyq jasap júrgen jerinen usta­lady. Alǵashynda tergeý amalda­ryn sha­tastyrýǵa tyrysyp, jaýapker­shi­likten qashpaq bolǵan ol óz qyl­mysyn tolyq moıyndaıdy. Jambyldyq tártip saqshylary búginge deıin 67 kisi ólimin ashty, onyń ishinde buryn jasalǵandary – 12, ótken jylǵylary – 6. Máselen, qazirgi ýaqytta 35 jasar júkti áı­eldiń ólimine kúdikti 29 jastaǵy qala turǵynynyń isi sot qaraýyna jibe­rildi. Birneshe pyshaq jaraqaty sa­lynǵan muǵalim máıiti 2005 jyly qa­lalyq aýrýhana mańyndaǵy Dos­toevskıı kóshesi boıynan tabylǵan bolatyn. Bul qylmystyq is boıynsha izdestirý sharalary bes jyl boıy júrgizildi. Sonyń nátıjesinde po­lıseıler dáleldi aıǵaqtar men bir­neshe kýágerlerdi tapty. Olar qyl­mystyq oqıǵa bolǵan kúni jábir­lenýshige kelgen jas jigitti jazbaı tanyǵan. Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy.